ΚΕΔΕ: Ανεβάζει το δημογραφικό στην ευρωπαϊκή ατζέντα-Στη Μάλτα οι προτάσεις για το μέλλον της Ελλάδας

Η Ελλάδα μπροστά στη δημογραφική κρίση. Η ΚΕΔΕ παρουσιάζει στην Ευρώπη ολοκληρωμένο σχέδιο για την αντιστροφή της κατάστασης

Γράφει η Σουζάνα Καζάκα

Σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους για τη δημογραφική πορεία της Ευρώπης, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας έφερε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης το δημογραφικό ζήτημα, στη Σύνοδο Ηγετών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Δήμων και Περιφερειών που πραγματοποιήθηκε στις 4-5 Δεκεμβρίου στη Μάλτα. Εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ ήταν ο Β’ Αντιπρόεδρος και Δήμαρχος Αγρινίου, Γιώργος Παπαναστασίου, ο οποίος ως Αντιπρόεδρος του CEMR είχε κεντρική τοποθέτηση στη θεματική ενότητα «Δημογραφική μετάβαση: προκλήσεις και ευκαιρίες σε μια μεταβαλλόμενη Ευρώπη».
Ο κ. Παπαναστασίου παρουσίασε τα ανησυχητικά ευρήματα της πρόσφατης μελέτης του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με αυτά, η Ελλάδα έχει υποστεί σημαντική απώλεια πληθυσμού την περίοδο 2001–2021, οι θάνατοι υπερβαίνουν σταθερά τις γεννήσεις από το 2011 και οι προβολές έως το 2070 προειδοποιούν ότι ο συνολικός πληθυσμός μπορεί να μειωθεί ως και κατά 25%–32%. Παρουσίασε επίσης τον νέο δείκτη δημογραφικής διακινδύνευσης, ένα επιστημονικό εργαλείο που αποτυπώνει σε επίπεδο Δήμων την ένταση των πιέσεων από τη γήρανση, τη μείωση πληθυσμού, την ορεινότητα, τη νησιωτικότητα και την αστικοποίηση.

Με έμφαση στον ρεαλισμό, τόνισε ότι η δημογραφική κρίση είναι πολυπαραγοντική και συνδέεται με την εργασία, τις υπηρεσίες υγείας και παιδείας, τις υποδομές, την οικονομική δραστηριότητα και συνολικά με την ποιότητα ζωής. «Δεν αντιμετωπίζεται μόνο με επιδόματα ή εφάπαξ ενισχύσεις, αλλά απαιτεί πολυεπίπεδη διακυβέρνηση με κομβικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, αναδείχθηκαν οι πρωτοβουλίες της ΚΕΔΕ που ήδη υλοποιούνται, όπως η δυνατότητα των Δήμων να προσφέρουν οικονομική ενίσχυση σε μητέρες με τέσσερα και πλέον τέκνα, η συνεργασία με το Ινστιτούτο Prolepsis για την αντιμετώπιση της μοναξιάς των ηλικιωμένων, οι κοινές δράσεις με την ΕΕΤΑΑ και τη HOPE Genesis για την καταπολέμηση της υπογεννητικότητας, η υποστήριξη οικογενειών και ηλικιωμένων σε συνεργασία με την ΑΣΠΕ και η συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα IncluCities που αφορά την ένταξη μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες.

Η ΚΕΔΕ κατέθεσε στη Μάλτα ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο οκτώ προτάσεων για την αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η δημιουργία μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης και συντονισμού της δημογραφικής πολιτικής από το ΙΤΑ, η ένταξη του δημογραφικού ως οριζόντιας προτεραιότητας στο ΕΣΠΑ, η παροχή οικονομικών και φορολογικών κινήτρων για την εγκατάσταση νέων κατοίκων σε περιοχές που συρρικνώνονται, η εφαρμογή ειδικού προγράμματος «γιατρός για όλους» σε απομακρυσμένες περιοχές, τα κίνητρα για έναρξη παραγωγικής δραστηριότητας, η τεχνική στήριξη των Δήμων από ΠΕΤΑ, ΕΕΤΑΑ και ΜΟΔ για έργα δημογραφικού χαρακτήρα, η απλοποίηση διαδικασιών με μοντέλο αντίστοιχο της περιόδου της πανδημίας και η προώθηση προγραμμάτων διατήρησης τοπικής ταυτότητας και αξιοποίησης οικιστικού αποθέματος κατά το πρότυπο του «Εξοικονομώ».

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Παπαναστασίου υπογράμμισε ότι η δημογραφική κρίση απειλεί όχι μόνο την οικονομική και κοινωνική συνοχή της χώρας αλλά και τη λειτουργία της ίδιας της δημοκρατίας. «Ο πληθυσμός είναι η βάση της οικονομίας, της ανάπτυξης και της κοινωνικής ευημερίας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ΚΕΔΕ είναι έτοιμη να συμβάλει με τεκμηριωμένες θέσεις, επιστημονικά εργαλεία και πνεύμα συνεργασίας ώστε καμία περιοχή και κανένας πολίτης να μη μείνουν πίω.

Η συμμετοχή της ΚΕΔΕ στη Σύνοδο της Μάλτας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ευρώπη αναζητά κοινές και αποτελεσματικές λύσεις για τις τεράστιες δημογραφικές προκλήσεις που διαμορφώνουν το μέλλον των κοινωνιών της. Μέσα από τον λόγο και τις παρεμβάσεις της, η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση διεκδικεί ενεργό ρόλο στις πολιτικές που θα καθορίσουν τις επόμενες δεκαετίες.