Σοβαρούς προβληματισμούς προκαλεί η συνεχώς αυξανόμενη επισκεψιμότητα στο Άγιον Όρος, με τις μοναστικές αρχές να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αλλοίωση του ησυχαστικού και θρησκευτικού χαρακτήρα της Αθωνικής Πολιτείας. Η συρροή προσκυνητών, η έντονη κυκλοφοριακή επιβάρυνση και η συχνή χρήση οχημάτων δημιουργούν συνθήκες που θυμίζουν περισσότερο τουριστικό προορισμό παρά πνευματικό κέντρο της Ορθοδοξίας.
Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα από το 2023, το Άγιον Όρος έχει μετατραπεί σε τόπο μαζικής προσέλευσης ορθοδόξων πιστών από τα πρώην ανατολικά κράτη της Ευρώπης. Η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει χιλιάδες Ρουμάνους, Βούλγαρους και Σέρβους να επιλέγουν την αθωνική χερσόνησο αντί για προσκυνηματική επίσκεψη στα Ιεροσόλυμα.
Τα πρώτα στοιχεία του 2025 επιβεβαιώνουν την τάση: μόνο το πρώτο εξάμηνο, οι προσκυνητές που εισήλθαν στον Άθω μέσω Ουρανούπολης και Ιερισσού έφτασαν τους 85.000, αυξημένοι κατά 10.000 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Από αυτούς, 40.000 ήταν Έλληνες, ενώ ακολούθησαν Ρουμάνοι (21.000), Σέρβοι (6.500), Ουκρανοί και Βούλγαροι (2.500 έκαστοι). Παράλληλα, εμφανίζεται και ένα νέο ρεύμα προσκυνητών από την Κίνα, με περίπου 500 επισκέπτες το πρώτο εξάμηνο. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι περίπου 4.000 εργαζόμενοι που εισήλθαν την ίδια περίοδο για έργα συντήρησης και ανακαινίσεων, ούτε τα ειδικά διαμονητήρια για σκήτες και κελιά.
Εκτός από την ανθρώπινη πληθώρα, το Άγιον Όρος αντιμετωπίζει πλέον και έντονο κυκλοφοριακό πρόβλημα, καθώς ο αριθμός των πολιτικών και εργατικών οχημάτων έχει ξεπεράσει το επιτρεπόμενο όριο για πολλές μονές. Τα τελευταία χρόνια έχουν πολλαπλασιαστεί τα τροχαία ατυχήματα, γεγονός που οδήγησε στην τοποθέτηση τροχονομικών πινακίδων, ενώ η Ιερά Κοινότητα ζητά από την Πολιτεία να της επιτραπεί η επιβολή και είσπραξη προστίμων, όπως προβλέπει ο Καταστατικός Χάρτης.
Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια ελέγχου της υπερεπισκεψιμότητας έγινε το 1993, με την καθιέρωση ανώτατου αριθμού ημερήσιων διαμονητηρίων ανά μονή. Ωστόσο, η πίεση των τελευταίων ετών οδήγησε σε νέα παρέμβαση τον Μάιο του 2025: η Ιερά Κοινότητα ζητά πλέον από τις μονές να χορηγούν έως 300 διαμονητήρια μηνιαίως, με εξαιρέσεις για Έλληνες, Κυπρίους, καθώς και για τους πιστούς των αντίστοιχων εθνικών μονών (Ρώσους, Ουκρανούς, Ρουμάνους και Βούλγαρους).
Οι μοναστικές αρχές τονίζουν ότι, εάν δεν υπάρξουν άμεσα μέτρα, ο κίνδυνος τουριστικοποίησης της Αθωνικής Πολιτείας είναι πλέον ορατός. Το Άγιον Όρος, λένε, κινδυνεύει να χάσει την πνευματική του ουσία, κάτι που θα αποτελούσε πλήγμα όχι μόνο για τον μοναχισμό, αλλά και για ολόκληρη την Ορθοδοξία.
πηγή tanea.gr
