Η 2η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ ως η Διεθνής Ημέρα για τον τερματισμό της ατιμωρησίας για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων. Η ημέρα αυτή υπογραμμίζει τη σημασία της ασφάλειας των δημοσιογράφων, καταδικάζει τις επιθέσεις εναντίον τους και υπενθυμίζει ότι η βία κατά αυτών που υπηρετούν την ενημέρωση αποτελεί πλήγμα για τη δημοκρατία και την ελευθερία του λόγου.
Η καθιέρωση της ημέρας έγινε με το ψήφισμα A/RES/68/163 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στη μνήμη των δύο Γάλλων δημοσιογράφων που δολοφονήθηκαν στο Μάλι στις 2 Νοεμβρίου 2013. Το ψήφισμα καλεί τα κράτη να λάβουν μέτρα πρόληψης, καταπολέμησης και τιμωρίας των εγκλημάτων κατά δημοσιογράφων και να διασφαλίσουν ένα ασφαλές περιβάλλον εργασίας για τους εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης.
Η φετινή επέτειος εστιάζει στις γυναίκες δημοσιογράφους και στις απειλές που αντιμετωπίζουν, ιδιαίτερα στον ψηφιακό χώρο, τονίζοντας πώς η βία και η εκφοβιστική συμπεριφορά μπορούν να περιορίσουν την ελευθερία της έκφρασης. Εκδηλώσεις πραγματοποιούνται σε όλο τον κόσμο, με επίκεντρο ένα ψηφιακό event στο Παρίσι, ενώ ο ΟΗΕ συντονίζει τις προσπάθειες προστασίας τους μέσω του Σχεδίου Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων.
Στατιστικά δείχνουν την κρισιμότητα της κατάστασης: μέχρι τον Οκτώβριο του 2025 έχουν σκοτωθεί 38 δημοσιογράφοι, ενώ το 2024 είχαν καταγραφεί 23 θάνατοι. Από το 2006, το 85% των δολοφονιών δημοσιογράφων παραμένουν ανεξιχνίαστες, με τη Γάζα να αποτελεί το πλέον επικίνδυνο σημείο, ενώ σχεδόν οι μισοί θάνατοι συμβαίνουν σε χώρες με ένοπλες συγκρούσεις.
Στην Ελλάδα, παρά τις συνταγματικές εγγυήσεις, η ελευθερία του τύπου αντιμετωπίζει προκλήσεις. Η εμπιστοσύνη του κοινού στα Μέσα Ενημέρωσης παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη, ενώ πρόσφατα γεγονότα όπως η δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ και το σκάνδαλο υποκλοπών από την ΕΥΠ αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη προστασία. Καταγράφονται επίσης περιστατικά παρεμβατισμού, αστυνομικής βίας, περιορισμοί στη δημοσιογραφική κάλυψη διαδηλώσεων και προσφυγικών ζητημάτων, καθώς και σωματική βία κατά δημοσιογράφων σε αθλητικές εκδηλώσεις.
