Μια κρίσιμη «ανάσα» για χιλιάδες ιδιοκτήτες μικρών εκτός σχεδίου οικοπέδων δίνει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με νέα ρύθμιση που περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο υπό δημόσια διαβούλευση. Η κυβέρνηση προχωρά σε παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2026 για προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών και αιτήσεις βεβαιώσεων όρων δόμησης, προσφέροντας ουσιαστικά μια τελευταία ευκαιρία σε όσους διαθέτουν οικόπεδα μικρότερα των 4 στρεμμάτων.
Το δικαίωμα δόμησης μέσω παρεκκλίσεων είχε τυπικά καταργηθεί τον Δεκέμβριο του 2022. Ωστόσο, η διαδικασία «κόλλησε» λόγω μεγάλου φόρτου εργασίας στις πολεοδομίες και αδυναμίας ολοκλήρωσης των ελέγχων, οδηγώντας σε αλλεπάλληλες παρατάσεις. Όπως επισημαίνουν στελέχη του ΥΠΕΝ, δεν μπορεί να «τιμωρηθεί» ο πολίτης για καθυστερήσεις της διοίκησης.
Με τη νέα ρύθμιση, οι αιτήσεις για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης, εφόσον είχε προηγηθεί αίτηση για άδεια ή προέγκριση έως 31 Δεκεμβρίου 2024, μπορούν να υποβληθούν έως 30 Ιουνίου 2026. Αντίστοιχα, όλες οι προεγκρίσεις που λήγουν νωρίτερα παρατείνονται αυτομάτως έως την ίδια ημερομηνία.
Η παράταση αφορά τα μικρά εκτός σχεδίου οικόπεδα που δημιουργήθηκαν με παλιές κατατμήσεις και θεωρούνται οικοδομήσιμα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: πρόσωπο σε δημόσιους δρόμους, συγκεκριμένα όρια εμβαδού και διαστάσεων ή ένταξη σε ζώνες πόλεων πριν από κρίσιμες ημερομηνίες. Περιλαμβάνονται επίσης οικόπεδα που απομειώθηκαν λόγω απαλλοτριώσεων ή αναδασμών.
Για τα μεγάλα οικόπεδα άνω των 4 στρεμμάτων, η κατάσταση παραμένει στάσιμη από το 2023 εξαιτίας αποφάσεων του ΣτΕ που μπλοκάρουν άδειες χωρίς νόμιμη πρόσβαση σε κοινόχρηστο δρόμο. Η λύση αναμένεται στα μέσα του 2026, μέσω Προεδρικού Διατάγματος που θα καθορίζει με σαφήνεια τα κριτήρια αναγνώρισης των οδών.
Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκονται δύο μεγάλα πακέτα μελετών συνολικού κόστους 196 εκατ. ευρώ, τα οποία θα χαρτογραφήσουν το οδικό δίκτυο και θα καθορίσουν ποια οικόπεδα αποκτούν δικαίωμα δόμησης. Οι μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν τον Απρίλιο του 2026, ενώ το συνολικό πλαίσιο θα ενσωματωθεί στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που εκπονούνται σε όλη τη χώρα.
Η νέα παράταση λειτουργεί ως προσωρινή λύση μέχρι την οριστική ρύθμιση, προσφέροντας χρόνο και σαφήνεια σε ιδιοκτήτες και μηχανικούς, οι οποίοι επί χρόνια βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας.
