Αναφορά στους Ελιγμούς της Βιθυνίας

Την Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025, στις 5:30 το απόγευμα, θα τελεστεί πανηγυρική Εσπερινή Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Νέων Μουδανιών, στη μνήμη του Αγίου Αβερκίου, Ισαποστόλου και επισκόπου Φρυγίας (180 μ.Χ.), με τη φροντίδα της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας «Η Βιθυνία».

Ο Άγιος Αβέρκιος υπήρξε επίσκοπος Ιεραπόλεως στη Φρυγία και τιμάται ως προστάτης των πιστών που κατάγονται από τη Μικρά Ασία, ιδίως από το χωριό Ελιγμοί της Βιθυνίας (τουρκικά Κούρσουνλου), που βρισκόταν στη νότια όχθη του κόλπου της Κίου, περίπου 12 χιλιόμετρα ανατολικά των Μουδανιών. Πριν από το 1922, το χωριό ήταν γνωστό ως Λιγμούς ή Λιγουμούς. Η ονομασία του, σύμφωνα με τους ιστορικούς, προήλθε πιθανότατα από παραφθορά της βυζαντινής ονομασίας «Ηλίου Βωμοί», ενώ άλλοι θεωρούν ότι προέρχεται από τον ελικοειδή δρόμο που οδηγούσε από τους Ελιγμούς στην Κίο.

Στην παραλία των Ελιγμών υπήρχε η Βυζαντινή Μονή του Αγίου Αβερκίου, ένα σπουδαίο μνημείο της ορθόδοξης παράδοσης. Η εκκλησία ήταν μονόχωρη, με κεντρικό θόλο και τοιχογραφίες του 17ου ή 18ου αιώνα, οι οποίες, σύμφωνα με τον Κύριλλο Μάνγκο που επισκέφθηκε την περιοχή το 1962 και το 1967, ήταν εξαιρετικής τέχνης. Εκεί, σύμφωνα με την παράδοση, ασκήτεψε και εκοιμήθη ο Ανδρόνικος Κοντοστέφανος, μέλος της οικογένειας των Κομνηνών.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, οι πρόσφυγες από τους Ελιγμούς εγκαταστάθηκαν στα Νέα Μουδανιά, όπου ίδρυσαν ένα μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Αβέρκιο, διατηρώντας άσβεστη τη μνήμη του τόπου τους.

Η φετινή πανηγυρική λειτουργία αποτελεί ζωντανό κρίκο ανάμεσα στους Ελιγμούς της Βιθυνίας και τα Νέα Μουδανιά, υπενθυμίζοντας τη συνέχεια της πίστης και της ιστορικής ταυτότητας του προσφυγικού ελληνισμού.