Αυξήσεις τιμών και η εισβολή του burger απειλούν το εθνικό μας street food
Ο γύρος, το απόλυτο ελληνικό street food που συνόδευσε γενιές και γενιές, φαίνεται πως περνάει δύσκολες στιγμές. Οι αυξήσεις τιμών και η ασταμάτητη άνοδος του burger στην ελληνική αγορά δημιουργούν νέα δεδομένα στον χώρο της γρήγορης εστίασης. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν το εθνικό μας σνακ κινδυνεύει πραγματικά να εκτοπιστεί από το ξενόφερτο προϊόν.
Από το ντονέρ στον ελληνικό γύρο
Η ιστορία του γύρου στην Ελλάδα ξεκινά τη δεκαετία του 1920, όταν οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας έφεραν μαζί τους το ντονέρ κεμπάπ. Σταδιακά, το προϊόν προσαρμόστηκε στις ελληνικές γεύσεις, πήρε το όνομα «γύρος» και έγινε συνώνυμο της ταυτότητας του ελληνικού street food. Από τις λαϊκές γειτονιές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης μέχρι τα χωριά της επαρχίας, ο γύρος έγινε «φαγητό του λαού», το φθηνό αλλά χορταστικό γεύμα που συναντάς παντού.
Οι αυξήσεις που «πονάνε»
Ωστόσο, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει. Το τυλιχτό που άλλοτε κόστιζε 2-2,5 ευρώ, σήμερα αγγίζει τα 3,5-4,2 ευρώ, ενώ σε πολλές περιοχές η τιμή πλησιάζει τα 5 ευρώ. Οι επαγγελματίες της εστίασης μιλούν για αυξήσεις σε όλες τις πρώτες ύλες: από το χοιρινό και το κοτόπουλο μέχρι την ντομάτα και την πατάτα. Προσθέτουν τα υψηλά κόστη ρεύματος, καυσίμων και ενοικίων και το αποτέλεσμα είναι ένα προϊόν που ακριβαίνει συνεχώς. «Το σουβλάκι παύει να είναι φαγητό για όλους», σχολιάζει ιδιοκτήτης καταστήματος στην Αθήνα.
Η δυναμική του burger
Στο ίδιο χρονικό διάστημα, το burger κατέκτησε σταθερά έδαφος. Οι μεγάλες αλυσίδες όπως McDonald’s, Burger King και Goody’s επεκτείνονται, ενώ μικρότερα burger houses ξεφυτρώνουν σε κάθε γειτονιά, κυρίως σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη αλλά και Χαλκιδική . Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, το burger κατέχει πλέον περίπου το 30% του fast food στην Ελλάδα. Με πλούσιο marketing, επιλογές για κάθε γούστο (vegan, premium, double) και πακέτα «combo» που φαίνονται πιο συμφέροντα, το burger εξελίσσεται σε βασικό ανταγωνιστή του γύρου.
«Το burger έχει πετύχει να θεωρείται πιο σύγχρονο και πιο κοντά στη νεανική κουλτούρα», εξηγεί αναλυτής της αγοράς. «Ο γύρος παραμένει παραδοσιακός, αλλά δεν καινοτομεί στον ίδιο βαθμό».
Όλοι πουλάνε φαγητό
Ένας ακόμη παράγοντας που αλλάζει τους κανόνες είναι η έλλειψη διαχωρισμού ανάμεσα σε καφέ και εστιατόριο. Στην πράξη, κάθε καφετέρια μπορεί να σερβίρει πλήρες μενού φαγητού. Έτσι, το burger και ο γύρος βρίσκονται να ανταγωνίζονται όχι μόνο μεταξύ τους αλλά και με καφέδες, brunch και γλυκά, σε ένα συνεχώς διευρυνόμενο πεδίο προσφοράς.
Γύρος ή burger;
Η μάχη δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και πολιτισμική. Ο γύρος έχει το βάρος της παράδοσης, της «ελληνικότητας» και της συναισθηματικής αξίας. Το burger από την άλλη εκφράζει την παγκοσμιοποίηση, το lifestyle, την εικόνα του «έξω». Αν και δύσκολα θα χαθεί από την καθημερινότητά μας, η άνοδος του burger και η ακρίβεια αλλάζουν την ισορροπία.
Το εθνικό μας σνακ ίσως δεν πεθαίνει, αλλά σίγουρα παλεύει για να κρατήσει τη θέση του στο τραπέζι της γρήγορης εστίασης.
