Μια σπουδαία στιγμή για τη Χαλκιδική και ειδικά για τα Ριζά αποτέλεσαν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Χαλκιδικιώτη αγωνιστή της Επανάστασης του 1821, Βασιλείου Αθανασίου, που πραγματοποιήθηκαν σε μια συγκινητική εκδήλωση στην κεντρική πλατεία του χωριού.
Με αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία του Δήμου Πολυγύρου, ο τόπος τίμησε έναν δικό του άνθρωπο που έγραψε σπουδαίες σελίδες στην Ελληνική Επανάσταση. Το έργο φιλοτέχνησε ο γλύπτης Γεώργιος Τσάρας, ενώ καθοριστική ήταν η συμβολή της Βουλής των Ελλήνων, της Αντιπεριφέρειας Χαλκιδικής, των Νικήτα και Γρηγόριου Κόθρου, του Γεωργίου Καλατζή, του Κωνσταντίνου Χούτη (συγγραφέα της βιογραφίας του ήρωα), καθώς και της οικογένειας του αείμνηστου Κωνσταντίνου Σουφτά.
Η μέρα ξεκίνησε με Θεία Λειτουργία και συνεχίστηκε στην πλατεία, όπου κάτοικοι, φορείς και επισκέπτες ένωσαν τις φωνές τους σε μια γιορτή ιστορικής μνήμης. Την εκδήλωση πλαισίωσαν με τραγούδια ο Σύλλογος Φίλων της Παράδοσης Πανζερβοχωρίων Χαλκιδικής και με χορούς ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παλαιόχωρας “Η Ελπίς” και ο Σύλλογος Έρευνας και Διάδοσης της Κρητικής Παράδοσης “Ιδαία Γη”. Ιδιαίτερη στιγμή αποτέλεσε η ομιλία εκπροσώπου του Δήμου Σφακίων, που αναφέρθηκε στη μάχη του Φραγκοκάστελλου και στον δεσμό Κρήτης–Χαλκιδικής μέσω του Αθανασίου.
Ο Βασίλειος Αθανασίου
Ο Αθανασίου γεννήθηκε στα Ριζά και σε ηλικία 23 ετών μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Πολέμησε στη Μολδοβλαχία με τον Ιερό Λόχο, στη Ρούμελη, στην Αράχωβα, στη Στερεά Ελλάδα και αργότερα στην Κρήτη, όπου ανέλαβε επικεφαλής του ιππικού σώματος μετά τον θάνατο του Χατζημιχάλη Νταλιάνη. Συνολικά συμμετείχε σε 25 μάχες, τραυματίστηκε τρεις φορές και θεωρείται από τους καλύτερους ιππείς της εποχής.
Ο στρατηγός Ιωάννης Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του έγραψε:
«Όρκισα εγώ και τον Βασίλη Αθανασίου. Ήταν αρχηγός της καβαλαρίας στην Κρήτη και ήρθε στο Άργος και τον στεφάνωσα. Ήταν κι αυτός Μακεδόνας. Πολλά τίμιος άνθρωπος και γενναίος».
Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους υπηρέτησε στη Χωροφυλακή με τον βαθμό του ταγματάρχη, ενώ τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στη Λαμία, σχεδιάζοντας με τον Μακρυγιάννη την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Πέθανε το 1839, αφήνοντας πίσω του τρία ανήλικα παιδιά.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν οι βουλευτές του νομού,Γιάννης Γιώργος και Απόστολος Πάνας η Αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής, Αικατερίνη Ζωγράφου, ο Πρώην Υπουργός, Χρήστος Πάχτας, εκπρόσωποι των σωμάτων ασφαλείας, πλήθος κόσμου αλλά και προσωπικότητες από τον χώρο της ιστορίας και της παράδοσης.
Με λόγια συγκίνησης τονίστηκε ότι ο Αθανασίου, παρότι δεν γνώρισε τη φήμη του Κολοκοτρώνη ή του Κανάρη, υπήρξε ένας αυθεντικός και τεκμηριωμένος ήρωας, «ένας άνθρωπος τίμιος και γενναίος» που μετουσιώνει στη ζωή του τις έννοιες της τιμιότητας, της γενναιότητας και του πατριωτισμού.
Ο ήρωας από τα Ριζά, με την προτομή του να δεσπόζει πλέον στην πλατεία, επιστρέφει στον τόπο του για να μείνει για πάντα ζωντανός στη συλλογική μνήμη της Χαλκιδικής και της Ελλάδας.
ρεπορτάζ:Σουζάνα Καζάκα Κάμερα-μοντάζ:Ζωή Γανίτη
