Η έκθεση «Στέγαση στην Ευρώπη-Έκδοση 2025» της Eurostat αποτυπώνει μεγάλες διαφοροποιήσεις στον τρόπο διαβίωσης των Ευρωπαίων, στο μέγεθος και την ποιότητα των κατοικιών, αλλά και στο κόστος στέγασης. Αν και τα στοιχεία αφορούν το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρκετοί δείκτες αναδεικνύουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται συστηματικά στις πιο επιβαρυμένες θέσεις, γεγονός που καθιστά τη στέγαση κρίσιμο κοινωνικό ζήτημα για τη χώρα.
Πού και πώς ζουν οι Ευρωπαίοι
Στην ΕΕ το 51% του πληθυσμού ζει σε σπίτι και το 48% σε διαμέρισμα. Η εικόνα διαφοροποιείται έντονα μεταξύ πόλεων και υπαίθρου, με τα διαμερίσματα να κυριαρχούν στα αστικά κέντρα και τα σπίτια στις αγροτικές περιοχές. Το μοτίβο αυτό αφορά και την Ελλάδα, όπου η αστική συγκέντρωση συνδέεται με αυξημένη πίεση στην αγορά κατοικίας.
Μέγεθος κατοικίας και νοικοκυριά
Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 1,7 δωμάτια ανά άτομο και 2,3 άτομα ανά νοικοκυριό. Αν και οι δείκτες αυτοί δεν διαφοροποιούνται ακραία στη χώρα μας, στην Ελλάδα η στεγαστική άνεση περιορίζεται από το χαμηλότερο διαθέσιμο εισόδημα, γεγονός που καθιστά ακόμη και μέσου μεγέθους κατοικίες οικονομικά δυσπρόσιτες.
Ποιότητα στέγασης
Το 17% του πληθυσμού της ΕΕ ζει σε υπερπλήρη κατοικία, ενώ το 33% σε υποκατοικημένο σπίτι. Η Ελλάδα εμφανίζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά υποκατοίκησης στην ΕΕ (13%), στοιχείο που δεν υποδηλώνει ευημερία αλλά περιορισμένες δυνατότητες κατοχής μεγαλύτερης κατοικίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο δείκτης ενεργειακής επάρκειας. Στην ΕΕ το 9% του πληθυσμού αδυνατεί να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό. Η Ελλάδα καταγράφει ποσοστό 19%, από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, γεγονός που αποτυπώνει καθαρά την έκταση της ενεργειακής φτώχειας.
Κόστος στέγασης
Μεταξύ 2010 και 2024 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 53% στην ΕΕ και τα ενοίκια κατά 25%. Αν και σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι αυξήσεις ήταν γενικευμένες, η Ελλάδα ξεχωρίζει για τη δυσανάλογη επιβάρυνση των νοικοκυριών σε σχέση με το εισόδημα.
Κατά μέσο όρο στην ΕΕ το 19% του διαθέσιμου εισοδήματος δαπανάται για στέγαση. Στην Ελλάδα το ποσοστό ανέρχεται στο 36%, το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις πόλεις, το 29% των κατοίκων δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγη, στοιχείο που καταδεικνύει έντονη στεγαστική πίεση.
Οφειλές και οικονομική ασφυξία
Το 9% των πολιτών στην ΕΕ ζει σε νοικοκυριά με οφειλές σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό με 43%, υπερτετραπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τη μείωση της αγοραστικής δύναμης και το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Κατασκευές και επενδύσεις
Ο κατασκευαστικός τομέας αντιπροσωπεύει το 5,5% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην ΕΕ. Στην Ελλάδα το ποσοστό περιορίζεται στο 2,2%, δείχνοντας χαμηλή παραγωγή νέων κατοικιών και αδυναμία κάλυψης της ζήτησης. Παράλληλα, οι επενδύσεις σε κατοικίες αντιστοιχούν μόλις στο 2,6% του ΑΕΠ, από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.
Τι δείχνει συνολικά η εικόνα
Η έκθεση της Eurostat αναδεικνύει ότι η στέγαση αποτελεί ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα της εποχής. Για την Ελλάδα, τα στοιχεία συνθέτουν μια ιδιαίτερα επιβαρυμένη εικόνα, όπου το υψηλό κόστος στέγασης, η ενεργειακή φτώχεια και η χαμηλή οικοδομική δραστηριότητα συγκλίνουν και επιβαρύνουν την καθημερινότητα των νοικοκυριών. Η στέγη αναδεικνύεται πλέον όχι απλώς ως οικονομικό ζήτημα, αλλά ως κρίσιμος παράγοντας κοινωνικής συνοχής.
Πηγή: Eurostat – Housing in Europe 2025
