Στο διεθνές προσκήνιο ήρθε τις τελευταίες ημέρες ένα σχεδόν άγνωστο για το ευρύ κοινό de facto κράτος της Αφρικής, η Σομαλιλάνδη, έπειτα από την ανακοίνωση της επίσημης αναγνώρισής της από το Ισραήλ.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανακοίνωσε την αναγνώριση του «ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους» της Σομαλιλάνδης, το οποίο είχε ανακηρύξει την ανεξαρτησία του από τη Σομαλία στις 18 Μαΐου 1991, χωρίς ωστόσο μέχρι σήμερα να έχει αναγνωριστεί από κράτη ή διεθνείς οργανισμούς.
Τι είναι η Σομαλιλάνδη
Η Σομαλιλάνδη (Somaliland) βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της Σομαλίας, στη Χερσόνησο του Κέρατος της Αφρικής. Παρότι λειτουργεί εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες ως ανεξάρτητο κράτος με δική του κυβέρνηση, στρατό, νόμισμα και θεσμούς, δεν αναγνωρίζεται επισήμως από τη διεθνή κοινότητα.
Η περιοχή αποτέλεσε από τα τέλη του 19ου αιώνα βρετανικό προτεκτοράτο υπό την ονομασία British Somaliland. Στις 26 Ιουνίου 1960 απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία και λίγες ημέρες αργότερα ενώθηκε με την Ιταλική Σομαλιλάνδη για τη δημιουργία της Σομαλικής Δημοκρατίας.
Μετά από δεκαετίες πολιτικής αστάθειας και εμφύλιων συγκρούσεων στη Σομαλία και την ανατροπή του καθεστώτος του Σιάντ Μπάρε το 1991, η Σομαλιλάνδη ανακοίνωσε την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της, την ώρα που η υπόλοιπη χώρα βυθιζόταν στο χάος.
Έκτοτε λειτουργεί αυτόνομα, παρουσιάζοντας μεγαλύτερη πολιτική σταθερότητα σε σύγκριση με τη Σομαλία, η οποία συνεχίζει να πλήττεται από συγκρούσεις και επιθέσεις των ισλαμιστών ανταρτών Σεμπάμπ.
Κράτος χωρίς διεθνή αναγνώριση
Η Σομαλιλάνδη διαθέτει:
-
Σύνταγμα (εγκρίθηκε με δημοψήφισμα το 2001)
-
Εκλεγμένο Πρόεδρο και Κοινοβούλιο
-
Δικαστικό σύστημα
-
Δικές της δυνάμεις ασφαλείας
-
Δικό της νόμισμα (Somaliland shilling)
Έχει έκταση περίπου 175.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, πρωτεύουσα τη Χαργκέισα και πληθυσμό άνω των 6,2 εκατομμυρίων κατοίκων. Οι κύριες γλώσσες είναι η σομαλική και η αραβική, ενώ ο πληθυσμός είναι κατά πλειονότητα μουσουλμανικός.
Παρότι έχει καταγράψει ειρηνικές μεταβιβάσεις εξουσίας, οργανώσεις όπως η Freedom House επισημαίνουν τα τελευταία χρόνια «διάβρωση των πολιτικών δικαιωμάτων», με καταστολή δημοσιογράφων και αντιπολιτευόμενων φωνών.
Η Σομαλιλάνδη βρέχεται από τον Κόλπο του Άντεν και συνορεύει με το Τζιμπουτί, την Αιθιοπία και τη Σομαλία, ενώ στα ανατολικά αντιμετωπίζει συγκρούσεις με το Πούντλαντ και άλλες αυτόνομες περιοχές.
Δεν είναι μέλος του ΟΗΕ ούτε της Αφρικανικής Ένωσης, ενώ η Σομαλία εξακολουθεί να τη θεωρεί τμήμα της επικράτειάς της.
Οικονομία και στρατηγική σημασία
Η οικονομία της βασίζεται κυρίως στην κτηνοτροφία, στις εξαγωγές ζώων, στα εμβάσματα της διασποράς και στο λιμάνι της Μπερμπέρα, έναν κρίσιμο εμπορικό κόμβο στον Κόλπο του Άντεν. Η απουσία διεθνούς αναγνώρισης, ωστόσο, περιορίζει την πρόσβαση σε επενδύσεις και διεθνή χρηματοδότηση, διατηρώντας υψηλά τα ποσοστά ανεργίας, ιδιαίτερα στους νέους.
Παρά την πολιτική και οικονομική απομόνωση, η Σομαλιλάνδη βρίσκεται σε εξαιρετικά στρατηγικό σημείο, κοντά στα στενά Μπαμπ ελ Μάντεμπ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς παγκοσμίως.
Γιατί την αναγνώρισε το Ισραήλ
Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τη Σομαλία, το Τζιμπουτί, την Αίγυπτο και την Τουρκία, οι οποίες έκαναν λόγο για «ξένη ανάμιξη» στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.
Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS) στο Τελ Αβίβ, η προσέγγιση έχει σαφή γεωστρατηγική διάσταση. Το Ισραήλ, έχοντας ανοικτά πολλά μέτωπα μετά τον πόλεμο στη Γάζα, επιδιώκει την ενίσχυση της παρουσίας του στην Ερυθρά Θάλασσα, ιδίως ενόψει πιθανών επιχειρήσεων κατά των Χούθι της Υεμένης.
Η Σομαλιλάνδη θεωρείται «ιδανικός εταίρος», καθώς το έδαφός της θα μπορούσε να προσφέρει κρίσιμη πρόσβαση στο επιχειρησιακό πεδίο. Παράλληλα, για τη Σομαλιλάνδη, η ισραηλινή αναγνώριση θεωρείται σημαντικό βήμα, με απώτερο στόχο μια μελλοντική αναγνώριση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες χώρες.
πηγή ΕΡΤ
