γράφει η Σουζάνα Καζάκα.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Δημοκρατική, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ενεργοποίησε συστημικό έλεγχο στη Διεύθυνση Πολεοδομικών Εφαρμογών του Δήμου Ρόδου και στο ΣΥΠΟΘΑ της Περιφερειακής Ενότητας Ρόδου, ανοίγοντας τριάντα εννέα ηλεκτρονικούς φακέλους με στόχο την πλήρη ιχνηλασιμότητα κάθε διοικητικής πράξης. Με επίσημο έγγραφο της 16ης Νοεμβρίου 2025 ζητήθηκαν αναλυτικά στοιχεία για προσφυγές κατά εκθέσεων αυτοψίας αυθαιρέτων για το διάστημα από 1 Νοεμβρίου 2022 έως 31 Δεκεμβρίου 2024 ενώ η προθεσμία αποστολής ορίστηκε για τις 26 Νοεμβρίου 2025.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ζητά ηλεκτρονικό φάκελο ανά υπόθεση με πλήρη μεταδεδομένα ώστε να αποτυπωθεί η διαδρομή κάθε προσφυγής και να διαπιστωθεί αν τηρήθηκαν προθεσμίες και αν υπήρξαν μεταβολές ή αποκλίσεις. Το ίδιο έγγραφο που παρουσιάζει η Δημοκρατική ζητά να δηλωθούν και τυχόν επιπλέον εκθέσεις αυτοψίας που δεν περιλήφθηκαν στην αρχική καταγραφή για να αποφευχθούν κενά που αλλοιώνουν την εικόνα των υποθέσεων.
Την ίδια στιγμή η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας διεξάγει παράλληλη έρευνα για άδειες που εμφανίζουν υπογραφές αποβιωσάντων μηχανικών καθώς και για ενδείξεις παρεμβάσεων στα βιβλία πρωτοκόλλου. Ζητήθηκαν αντίγραφα αδειών και σελίδων καταχώρισης προκειμένου να διερευνηθούν πιθανές προχρονολογήσεις και αλλοιώσεις.
Στο επίμαχο διάστημα έχουν πρωτοκολληθεί περίπου δέκα χιλιάδες πεντακόσιες αιτήσεις και περίπου χίλιες πεντακόσιες καταγγελίες για αυθαίρετες κατασκευές. Ένα μεγάλο μέρος των υποθέσεων είχε χρεωθεί σε δύο υπαλλήλους γεγονός που ενισχύει τον κίνδυνο θεσμικού ελλείμματος και απαιτεί επαναξιολόγηση. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ελέγχει επίσης τις ανασυστάσεις φακέλων οικοδομικών αδειών ζητώντας σε ηλεκτρονική μορφή τις αποφάσεις με τα μεταδεδομένα τους για να διαπιστωθεί αν ακολουθήθηκε ενιαία μεθοδολογία.
Οι τριάντα εννέα φάκελοι του ΣΥΠΟΘΑ λειτουργούν ως φίλτρο αξιοπιστίας καθώς οι αποφάσεις του οργάνου αποτυπώνουν τη σύνδεση μεταξύ διοικητικής πρακτικής και θεσμικού πλαισίου. Όπως αναφέρει η Δημοκρατική η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ζητά όχι μόνο το κείμενο των αποφάσεων αλλά και το πλήρες χρονολόγιο διακίνησης ώστε οι καθυστερήσεις και ασυνέχειες να μετατραπούν σε μετρήσιμα δεδομένα.
Το παράλληλο σκάνδαλο στη Χαλκιδική
Την ώρα που η Ρόδος εισέρχεται σε φάση αυστηρής θεσμικής επιτήρησης η Χαλκιδική βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο μιας από τις μεγαλύτερες έρευνες πολεοδομικών παρατυπιών των τελευταίων ετών. Οι διωκτικές αρχές έχουν συλλάβει τουλάχιστον είκοσι ένα άτομα μεταξύ των οποίων υπάλληλοι υπηρεσιών δόμησης και ιδιώτες μηχανικοί ενώ εξετάζονται δεκάδες ακόμη εμπλεκόμενοι. Πληροφορίες αναφέρουν ότι τρεις εγκληματικές ομάδες λειτουργούσαν με τιμοκατάλογο από 250 έως και 20.000 ευρώ για διευκολύνσεις σε άδειες ή παρανομίες και έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον ενενήντα δύο περιπτώσεις παράνομων οικοδομικών εργασιών. Παραμένουν δεσμευμένοι λογαριασμοί θυρίδες και ακίνητα ενώ η έρευνα συνεχίζεται.
Ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημος αριθμός φακέλων που ελέγχονται από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας ούτε αντίστοιχο έγγραφο που να ζητά ηλεκτρονική ιχνηλασιμότητα όπως στη Ρόδο. Το θεσμικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό και αφορά τόσο τη λειτουργία των υπηρεσιών όσο και την ασφάλεια δικαίου για πολίτες και επενδυτές.
Κρίσιμα ερωτήματα
Γιατί στη Ρόδο ενεργοποιήθηκε έλεγχος με συγκεκριμένο αριθμό φακέλων ενώ στη Χαλκιδική δεν έχει ανακοινωθεί αντίστοιχη διαδικασία από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Η έρευνα στη Χαλκιδική αφορά κυρίως ποινικές πράξεις ενώ στη Ρόδο ελέγχονται οι ίδιες οι διοικητικές διαδικασίες. Αυτό σημαίνει ότι δεν εξετάζονται οι φάκελοι αυθαιρέτων και προσφυγών κατά εκθέσεων αυτοψίας στη Χαλκιδική. Αν όχι, γιατί.
Έχουν ανοίξει πλήρεις ηλεκτρονικοί φάκελοι στη Χαλκιδική με μεταδεδομένα όπως ζητά η Εθνική Αρχή Διαφάνειας στη Ρόδο. Ποιος το επιβεβαιώνει.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τους πολίτες που βρίσκονται σε εκκρεμότητα καθώς πολλά πολεοδομικά ζητήματα φαίνεται να έχουν παγώσει. Τι απαντούν οι υπηρεσίες.
Θα υπάρξει επέκταση ελέγχου και σε άλλες περιοχές της χώρας ή το μοντέλο της Ρόδου θα παραμείνει μεμονωμένο παράδειγμα.
Θα δημοσιοποιηθούν στοιχεία από το ΣΥΠΟΘΑ και τις υπηρεσίες δόμησης της Χαλκιδικής ώστε να υπάρξει διαφάνεια στη διαχείριση των φακέλων και των προσφυγών.
Η Ρόδος βρίσκεται σε σημείο καμπής καθώς απαιτείται πλήρης ηλεκτρονική καταγραφή και θεσμική τεκμηρίωση των διαδικασιών. Στη Χαλκιδική η υπόθεση έχει ήδη λάβει βαρύ ποινικό χαρακτήρα όμως παραμένει αναπάντητο το αν θα υπάρξει αντίστοιχη θεσμική παρέμβαση που θα αποκαταστήσει την αξιοπιστία του διοικητικού μηχανισμού. Η διαφάνεια δεν ολοκληρώνεται με τη σύλληψη υπαλλήλων αλλά μόνο όταν το σύστημα θωρακιστεί ώστε να μην επαναληφθούν τα ίδια φαινόμενα. Οι τοπικές κοινωνίες δεν μπορούν να περιμένουν χωρίς απαντήσεις.
