Κύπρος: «Αιωρούμενα» κρουαζιερόπλοια στη Λεμεσό – Τι είναι το φαινόμενο «Φάτα Μοργκάνα»

    Ένα ασυνήθιστο και εντυπωσιακό φαινόμενο, αυτό της “Φάτα Μοργκάνα” εμφανίστηκε στην Κύπρο και συγκεκριμένα ανατολικά της Λεμεσού. Στη φωτογραφία που δημοσιεύτηκε στο Facebook στη σελίδα “Καιρόφιλοι Κύπρου”, απεικονίζονται κρουαζιερόπλοια να “αιωρούνται”. Τι είναι όμως, η “Φάτα Μοργκάνα”;

    Πρόκειται για ένα σύνθετο οπτικό φαινόμενο που οφείλεται σε θερμοκρασιακή αναστροφή εφαπτόμενων ατμοσφαιρικών στρωμάτων. Τα αντικείμενα στον ορίζοντα, όπως νησιά, κρημνοί, πλοία ή παγόβουνα, εμφανίζονται σύνθετα, δηλαδή δύο είδωλα ίδιου αντικειμένου ενωμένα αντίστροφα κατά κορυφή.

    Όταν ο καιρός είναι ήπιος, η απρόσκοπτη αλληλεπίδραση μεταξύ του ζεστού υπερκείμενου αέρα και του πυκνότερου ψυχρού αέρα κοντά στην επιφάνεια του εδάφους μπορεί να δράσει ως διαθλαστικός φακός, δημιουργώντας ένα κατακόρυφα αντεστραμμένο είδωλο, επί του οποίου φαίνεται να αιωρείται το απομακρυσμένο ευθύ είδωλο.

    Η Φάτα Μοργκάνα παρατηρείται συνήθως τις πρωινές ώρες έπειτα από μια ψυχρή νύχτα που έχει ως αποτέλεσμα τη διαφυγή θερμότητας δι’ ακτινοβολίας στο διάστημα. Η πρώτη αναφορά σε “Φάτα μοργκάνα” στα αγγλικά, το 1818, αφορούσε σε έναν παρόμοιο αντικατοπτρισμό που παρατηρήθηκε στο Στενό της Μεσσίνας, ανάμεσα στην Καλαβρία και τη Σικελία.

     

    Παρόμοιο είδος αντικατοπτρισμού έχει παρατηρηθεί επίσης στον Κόλπο Τογιάμα στη δυτική ακτή της Ιαπωνίας καθώς και στις Μεγάλες Λίμνες της Βόρειας Αμερικής. Είναι πιθανό να παρατηρηθεί στις Αρκτικές θάλασσες σε πολύ γαλήνια πρωινά ή συχνά στις καλυμμένες με πάγο κρηπίδες της Ανταρκτικής.

    Η “Φάτα Μοργκάνα” υπάγεται στους ανώτερους αντικατοπτρισμούς (superior mirage), που διακρίνονται από τους πιο συνηθισμένους κατώτερους αντικατοπτρισμούς (inferior mirage), οι οποίοι δημιουργούν την οφθαλμαπάτη μακρινών νερόλακκων στην έρημο και “υγρού οδοστρώματος” στους πολύ ζεστούς δρόμους.

    Πηγή: real.gr