Πολυϊσοβίτες: Στα 30 χρόνια το όριο για αίτηση αποφυλάκισης-Η μεγάλη αλλαγή και το «παράθυρο» Γιωτόπουλου

Αυστηρότερο γίνεται το πλαίσιο για την υφ’ όρον απόλυση των πολυϊσοβιτών, μετά την ψήφιση από τη Βουλή της τροπολογίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η οποία αυξάνει από τα 25 στα 30 πραγματικά έτη φυλάκισης το ελάχιστο χρονικό όριο για την υποβολή αίτησης αποφυλάκισης.

Η νέα διάταξη αφορά όσους έχουν καταδικαστεί σε περισσότερες από μία ισόβιες καθείρξεις και σημαίνει ότι δεν θα μπορούν να ζητήσουν την έξοδό τους από τη φυλακή πριν συμπληρώσουν τρεις δεκαετίες πραγματικής έκτισης της ποινής τους.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι στα 30 αυτά χρόνια δεν θα υπολογίζονται ευεργετικά τα μεροκάματα των κρατουμένων. Επομένως, ο πολυϊσοβίτης θα πρέπει να έχει παραμείνει πραγματικά στη φυλακή για ολόκληρο το προβλεπόμενο διάστημα.

Δεν σημαίνει αυτόματη αποφυλάκιση

Η συμπλήρωση των 30 ετών δεν συνεπάγεται ότι ο κρατούμενος αποφυλακίζεται αυτομάτως.

Απλώς αποκτά το δικαίωμα να καταθέσει αίτηση για υφ’ όρον απόλυση. Στη συνέχεια, το αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο εξετάζει τη συμπεριφορά του μέσα στο σωφρονιστικό κατάστημα, τον κίνδυνο τέλεσης νέων αδικημάτων και τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.

Το αίτημα μπορεί να γίνει δεκτό, αλλά μπορεί και να απορριφθεί.

Ποιοι θεωρούνται πολυϊσοβίτες

Πολυϊσοβίτης είναι ο καταδικασμένος στον οποίο έχουν επιβληθεί δύο ή περισσότερες ποινές ισόβιας κάθειρξης.

Η νέα ρύθμιση δεν αφορά όλους τους ισοβίτες με τον ίδιο τρόπο, αλλά ειδικά αυτή την κατηγορία κρατουμένων, για την οποία ο νομοθέτης προβλέπει αυστηρότερο καθεστώς λόγω της βαρύτητας και της πολλαπλότητας των εγκλημάτων.

Για όσους εκτίουν μία ισόβια κάθειρξη ή πρόσκαιρες ποινές, εξακολουθούν να ισχύουν διαφορετικά χρονικά όρια, ανάλογα με το είδος του αδικήματος και το ύψος της συνολικής ποινής.

Γιατί έγινε τώρα η αλλαγή

Η τροπολογία ήρθε στο προσκήνιο μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η δικαστική εξέλιξη γύρω από την υπόθεση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, ο οποίος έχει καταδικαστεί ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη».

Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο του 2027 αναμένεται να θεμελιώσει δικαίωμα υποβολής αίτησης αποφυλάκισης και ο Δημήτρης Κουφοντίνας, επίσης καταδικασμένος σε πολλαπλές ισόβιες ποινές.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αυστηροποίηση του πλαισίου εξασφαλίζει μεγαλύτερη αναλογικότητα ανάμεσα στη βαρύτητα των εγκλημάτων και στον πραγματικό χρόνο παραμονής στη φυλακή.

Το κρίσιμο «παράθυρο» για τον Γιωτόπουλο

Παρά το γεγονός ότι η τροπολογία ψηφίστηκε με έντονο πολιτικό και δημόσιο φόντο την υπόθεση Γιωτόπουλου, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν η νέα διάταξη μπορεί πράγματι να εφαρμοστεί και στη δική του περίπτωση.

Ο λόγος είναι ότι στο ποινικό δίκαιο ισχύει η αρχή της εφαρμογής του ευνοϊκότερου νόμου για τον κατηγορούμενο ή τον καταδικασμένο.

Εφόσον η περίπτωσή του διέπεται από προγενέστερη και ευνοϊκότερη νομοθεσία, πολλοί νομικοί θεωρούν ότι η νέα αυστηρότερη ρύθμιση δεν μπορεί να εφαρμοστεί αναδρομικά.

Αυτό σημαίνει ότι η ψήφιση της τροπολογίας δεν ακυρώνει αυτομάτως προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις ούτε συνεπάγεται ότι ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος θα υπαχθεί υποχρεωτικά στο νέο όριο των 30 ετών.

Η τελική απάντηση αναμένεται να δοθεί από τα αρμόδια δικαστικά όργανα.

Πώς διαμορφώνεται πλέον το πλαίσιο

Με τη νέα ρύθμιση, το όριο για τους πολυϊσοβίτες διαμορφώνεται ως εξής:

Παλαιό καθεστώς: Δυνατότητα αίτησης υφ’ όρον αποφυλάκισης μετά από 25 πραγματικά χρόνια κράτησης.

Νέο καθεστώς: Δυνατότητα υποβολής αίτησης μετά από 30 πραγματικά χρόνια κράτησης, χωρίς ευεργετικό υπολογισμό ημερών εργασίας.

Η αλλαγή χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αυξάνει κατά πέντε χρόνια τον ελάχιστο πραγματικό χρόνο εγκλεισμού για όσους έχουν καταδικαστεί σε πολλαπλές ισόβιες ποινές.

Τι ψήφισαν τα κόμματα

Η τροπολογία υπερψηφίστηκε από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.

Την καταψήφισαν ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ, ενώ η Ελληνική Λύση και η Νίκη δήλωσαν «παρών».

Η συζήτηση, πάντως, δεν κλείνει με την ψήφιση της διάταξης. Το επόμενο και ουσιαστικότερο πεδίο θα είναι η εφαρμογή της από τα δικαστήρια και κυρίως το κατά πόσο μπορεί να καταλάβει παλαιότερες καταδίκες.

Το βέβαιο είναι ότι για τις υποθέσεις που θα υπαχθούν στο νέο καθεστώς, η πόρτα για την υποβολή αίτησης αποφυλάκισης μετακινείται πλέον από τα 25 στα 30 χρόνια πραγματικής παραμονής στη φυλακή.