41,3°C στις 26-27 Αυγούστου: Είναι φυσιολογική τέτοια ζέστη τόσο αργά το καλοκαίρι;

«Δεν θυμάμαι τέλη Αυγούστου τέτοιες θερμοκρασίες». Είναι μια φράση που ακούγεται όλο και συχνότερα αυτές τις ημέρες. Και τα στοιχεία δείχνουν ότι η εντύπωση αυτή δεν είναι χωρίς βάση.

Η Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026 ήταν η πέμπτη συνεχόμενη ημέρα καύσωνα σε πολλές περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 40 βαθμούς σε 10 σταθμούς, ενώ 129 σταθμοί κατέγραψαν μέγιστη πάνω από τους 37°C.

Η υψηλότερη θερμοκρασία της ημέρας έφτασε τους 41,3°C στην Καρδίτσα και στις Αιγιές Γυθείου.

Και όλα αυτά στις 26-27 Αυγούστου.

Η ζέστη δεν είναι πρωτοφανής η χρονική στιγμή όμως έχει σημασία

Η Ελλάδα έχει γνωρίσει σαφώς υψηλότερες θερμοκρασίες. Τον Αύγουστο του 2021, για παράδειγμα, καταγράφηκαν ακραίες τιμές: στις 2 Αυγούστου η Μακρακώμη έφτασε τους 46,3°C, ενώ μία ημέρα αργότερα ο Λαγκαδάς Θεσσαλονίκης έφτασε τους 47,1°C.

Άρα οι 41,3 βαθμοί του φετινού Αυγούστου δεν αποτελούν ελληνικό ρεκόρ.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται αλλού: στο πόσο αργά μέσα στο καλοκαίρι εμφανίζεται ένα τόσο εκτεταμένο και επίμονο επεισόδιο υψηλών θερμοκρασιών.

Από κλιματολογικής άποψης, η θερμότερη περίοδος στην Ελλάδα τοποθετείται συνήθως στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιουλίου και στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου.

Στις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου, επομένως, βρισκόμαστε ήδη αρκετά έξω από το συνήθως θερμότερο κομμάτι του ελληνικού καλοκαιριού.

Η σύγκριση με το 2021 είναι χαρακτηριστική

Ένα ενδιαφέρον μέτρο σύγκρισης δίνει η 27η Αυγούστου 2021.

Εκείνη την ημέρα καταγράφονταν επίσης πολύ υψηλές θερμοκρασίες, όμως οι μέγιστες ξεπερνούσαν κατά τόπους τους 38°C.

Πέντε χρόνια αργότερα, στις 26 Αυγούστου 2026, έχουμε 10 σταθμούς πάνω από τους 40°C, κορυφή στους 41,3°C και 129 σταθμούς πάνω από τους 37°C.

Φυσικά, η σύγκριση δύο μεμονωμένων ημερών δεν αρκεί για να εξαχθεί από μόνη της ένα ασφαλές κλιματολογικό συμπέρασμα. Δείχνει όμως πόσο αξιοσημείωτη είναι η ένταση του φετινού επεισοδίου για την ημερομηνία στην οποία εκδηλώνεται.

Στη Μακεδονία έως 37,7 βαθμούς

Ιδιαίτερα υψηλές ήταν οι θερμοκρασίες και στη Μακεδονία.

Σύμφωνα με τις καταγραφές της 26ης Αυγούστου, οι πέντε υψηλότερες τιμές στη γεωγραφική ενότητα ήταν:

Σέρρες – Θέρμα: 37,7°C
Κιλκίς: 37,3°C
Σέρρες: 36,9°C
Βέροια: 36,4°C
Γιαννιτσά: 36,1°C

Η Χαλκιδική δεν εμφανίζεται στην πρώτη πεντάδα των υψηλότερων καταγραφών της Μακεδονίας. Ωστόσο, η παρατεταμένη ζέστη αφορά συνολικά τη Βόρεια Ελλάδα και αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μια περιοχή που στα τέλη Αυγούστου εξακολουθεί να βρίσκεται σε περίοδο έντονης τουριστικής δραστηριότητας.

Το ευρύτερο κλιματικό σήμα

Υπάρχει όμως και μια μεγαλύτερη εικόνα που δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί ορισμένα από τα σημαντικότερα επεισόδια καύσωνα των τελευταίων δεκαετιών. Παράλληλα, το 2024 καταγράφηκε ως το θερμότερο έτος στην Ελλάδα έως τότε, ξεπερνώντας ακόμη και το προηγούμενο ρεκόρ του 2023.

Ιδιαίτερα θερμό ήταν και το καλοκαίρι του 2024, με τη μέση θερμοκρασία να βρίσκεται σημαντικά υψηλότερα από τις κλιματικές τιμές αναφοράς της περιόδου 1991–2020.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε θερμή ημέρα ή κάθε μεμονωμένος καύσωνας μπορεί να αποδοθεί αυτομάτως στην κλιματική αλλαγή.

Η τάση, όμως, προς συχνότερες, μεγαλύτερης διάρκειας και ισχυρότερες θερμές περιόδους είναι πλέον κάτι που καταγράφεται συστηματικά.

Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο.

Το ερώτημα δεν είναι εάν η Ελλάδα έχει ξαναδεί 41 βαθμούς.

Έχει δει και πολύ περισσότερους.

Το ερώτημα είναι αν αρχίζουμε πλέον να βλέπουμε θερμοκρασίες καύσωνα σε ημερομηνίες που μέχρι πριν από μερικά χρόνια συνδέαμε περισσότερο με την υποχώρηση του καλοκαιριού και την πρώτη σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας.

Οι 41,3°C στις 26 Αυγούστου δεν αποτελούν ιστορικό ρεκόρ.

Αποτελούν, όμως, ένα ακόμη ισχυρό σημάδι ότι οι περίοδοι έντονης ζέστης μπορούν πλέον να επιμένουν βαθύτερα μέσα στο ημερολόγιο, μεταβάλλοντας σταδιακά αυτό που μέχρι πρόσφατα θεωρούσαμε «φυσιολογικό» για το τέλος του ελληνικού καλοκαιριού.

Γράφει η Ζωή Γανίτη