Γράφει η Ζωή Γανίτη
Η Θεσσαλονίκη έδωσε στον Αλέξη Τσίπρα μια διπλή εικόνα, την ίδια ώρα. Μέσα στο κατάμεστο Ολύμπιον, θερμό χειροκρότημα και έντονη προσμονή από το ακροατήριο. Έξω από την αίθουσα, διαμαρτυρίες και συλλήψεις, σε ένα σκηνικό που υπενθύμισε πως η παρουσία του πρώην πρωθυπουργού εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις, όσο κι αν επιχειρεί να επιστρέψει με όρους πολιτικής «επανεκκίνησης».
Η εκδήλωση άνοιξε με αποσπάσματα από το βιβλίο «Ιθάκη», τα οποία διάβασε η ηθοποιός Φαίη Κοκκινοπούλου, πριν περάσει ο λόγος στους ομιλητές. Πρώτος τοποθετήθηκε το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και δικηγόρος Αντώνης Σαουλίδης, ο οποίος μίλησε για μια «Ελλάδα των ανισοτήτων», σημειώνοντας πως «οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, οι φτωχοί φτωχότεροι». Έθεσε θέμα λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, λέγοντας ότι όταν μια κυβέρνηση «πνίγεται στα σκάνδαλα» και δεν κλονίζεται, αυτό δεν είναι σταθερότητα αλλά «πρόβλημα δημοκρατίας», ενώ υπογράμμισε ότι «η αυτοκριτική δεν είναι αδυναμία, είναι προϋπόθεση για να προχωρήσουμε». Μίλησε για την ανάγκη μιας μεγάλης προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης, σημειώνοντας ότι το αίτημα παραμένει ανοιχτό επειδή αυτή η παράταξη «δεν υπάρχει», υπάρχει «στη μνήμη των ανθρώπων», καταλήγοντας ότι «κανείς δεν περισσεύει και κανείς μόνος δεν αρκεί».
Ο καθηγητής του ΑΠΘ Άρης Στυλιανού χαρακτήρισε την «Ιθάκη» «πολύτιμη παρακαταθήκη» και «κατάθεση ψυχής», κάνοντας ειδική αναφορά σε δύο σταθμούς της διαδρομής Τσίπρα, την έξοδο από τα μνημόνια και τη Συμφωνία των Πρεσπών, την οποία αποκάλεσε «πατριωτική συμφωνία». Ο εργατολόγος και στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ Διονύσης Τεμπονέρας σημείωσε ότι η συζήτηση γύρω από το βιβλίο γίνεται με όρους πολιτικής σκοπιμότητας, υποστήριξε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας κλήθηκαν να διαχειριστούν μια χρεοκοπημένη χώρα, μίλησε για την «υπόθεση ενός άλλου δρόμου» και έκλεισε με τη φράση «καλές θάλασσες πρόεδρε». Ο επιχειρηματίας Κώστας Τούμπουρος παρουσίασε το βιβλίο ως αφήγηση «από την οπτική του πρωταγωνιστή» που αισθάνεται την ανάγκη να καταθέσει τη δική του αλήθεια.
Όταν ο Αλέξης Τσίπρας ανέβηκε στο βήμα, η αίθουσα τον υποδέχθηκε με παρατεταμένο χειροκρότημα. Ο ίδιος ευχαρίστησε όσους βρέθηκαν εντός, αλλά και εκείνους που δεν κατάφεραν να μπουν. Στην ομιλία του έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην εξωτερική πολιτική, λέγοντας ότι μια ισχυρή Ελλάδα «οικοδομεί συμμαχίες» και δεν «αναζητά προστάτες», καταδικάζοντας παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Στο εσωτερικό πεδίο επανέφερε τον πυρήνα της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση, μιλώντας για «κράτος λάφυρο», για σκάνδαλα και για ένα μοντέλο εξουσίας που, όπως είπε, παράγει αδικία και θεσμική ασφυξία. Υπερασπίστηκε τη δική του περίοδο διακυβέρνησης, λέγοντας ότι «δεν ισχυρίζεται πως όλα έγιναν τέλεια», αλλά επέμεινε ότι το όπλο τους ήταν «η εντιμότητα».
Πίσω από τις θέσεις και τις αιχμές, η πολιτική εικόνα που αποτυπώθηκε στη Θεσσαλονίκη ανέδειξε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς συνδέεται το πολιτικό του παρελθόν με ένα σαφές σχέδιο για το μέλλον. Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για «ανασύνθεση της δημοκρατικής παράταξης» και επανέλαβε ότι αυτό θα γίνει «με σχέδιο και μεθοδικά», ωστόσο δεν ανακοίνωσε κόμμα, δεν άνοιξε οργανωτική διαδικασία και δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα.
Το πολιτικό του παρελθόν παραμένει παρόν, αλλά αδιευκρίνιστο. Υπερασπίστηκε «κεκτημένα» της διακυβέρνησής του, χωρίς να αγγίξει τις κρίσιμες ήττες, τις αντιφάσεις και τις επιλογές που οδήγησαν στην εκλογική καθίζηση του ΣΥΡΙΖΑ και στην αποχώρησή του από την ηγεσία. Έτσι, η σημερινή αφήγηση μοιάζει να ζητά νέα εμπιστοσύνη χωρίς πλήρη απολογισμό, κάτι που δυσκολεύει την εικόνα της πραγματικής επανεκκίνησης.
Την ίδια στιγμή, η πόλη «έγραψε» και εκτός αίθουσας. Κατά τη διάρκεια της προσέλευσης και πριν την έναρξη της εκδήλωσης, σημειώθηκαν διαμαρτυρίες έξω από το Ολύμπιον και η αστυνομία προχώρησε σε συλλήψεις. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, οι συλλήψεις ήταν έξι.
Συνολικά, ο Αλέξης Τσίπρας δείχνει να κινείται ανάμεσα σε δύο κόσμους. Δεν αποκόπτεται καθαρά από το παρελθόν του, αλλά ούτε το μετατρέπει σε πειστικό θεμέλιο για κάτι πραγματικά νέο. Το αποτέλεσμα είναι μια πολιτική πρόταση σε αναμονή, την ώρα που το ακροατήριο στο Ολύμπιον χειροκροτεί και ένα άλλο κομμάτι της πόλης διαμαρτύρεται.
