γράφει η Σουζάνα Καζάκα
Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη στο ζήτημα των κόκκινων δανείων, των funds και των πλειστηριασμών φέρνουν οι αποφάσεις 2260 και 2261/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας, ανοίγοντας μια νέα νομική συζήτηση με πιθανές επιπτώσεις για χιλιάδες δανειολήπτες.
Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας εξέτασε το καθεστώς λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers) και έθεσε ένα κρίσιμο ερώτημα:
αν αυτές οι εταιρείες μπορούν πράγματι να θεωρηθούν «χρηματοδοτικά ιδρύματα», όπως προβλέπει το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Τι έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας
Σύμφωνα με το σκεπτικό των αποφάσεων, οι εταιρείες διαχείρισης δανείων:
• λειτουργούν ως εταιρείες ειδικού και αποκλειστικού σκοπού
• ασκούν δραστηριότητες μόνο διαχείρισης απαιτήσεων
• δεν αναλαμβάνουν πιστωτικό κίνδυνο, όπως συμβαίνει με τις τράπεζες
Με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά, το ΣτΕ διατύπωσε σοβαρές επιφυλάξεις για το αν μπορούν να ενταχθούν στην κατηγορία των χρηματοδοτικών ιδρυμάτων.
Για τον λόγο αυτό αποφάσισε να υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να κριθεί αν η ελληνική νομοθεσία είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό τραπεζικό δίκαιο.
Γιατί η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη
Η νομική αυτή εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο χαρακτηρισμός των servicers επηρεάζει:
1 το πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης δανείων
2 την εποπτεία από την Τράπεζα της Ελλάδος
3 τη νομιμότητα συγκεκριμένων πράξεων διαχείρισης δανείων
Το ζήτημα αφορά άμεσα την αγορά των τιτλοποιημένων κόκκινων δανείων, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει περάσει σε μεγάλο βαθμό στα χέρια επενδυτικών funds και εταιρειών διαχείρισης.
Τι σημαίνει για πλειστηριασμούς και δανειολήπτες
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις στον νομικό κόσμο.
Ορισμένοι νομικοί εκτιμούν ότι, εάν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο καταλήξει σε διαφορετική ερμηνεία για τον ρόλο των servicers, θα μπορούσαν να τεθούν ζητήματα σχετικά με:
• καταγγελίες δανειακών συμβάσεων
• διαταγές πληρωμής
• διαδικασίες κατάσχεσης
• πλειστηριασμούς ακινήτων
Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι καμία διαδικασία δεν ακυρώνεται αυτομάτως από τις αποφάσεις του ΣτΕ. Η τελική κρίση θα εξαρτηθεί από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τον τρόπο που θα εφαρμοστεί από τα ελληνικά δικαστήρια.
Η μάχη μεταφέρεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλείται πλέον να αποφανθεί:
• αν οι εταιρείες διαχείρισης δανείων μπορούν να θεωρούνται χρηματοδοτικά ιδρύματα
• αν το ελληνικό καθεστώς εποπτείας είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο
Η απόφαση αυτή αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα επηρεάσει ένα τεράστιο χαρτοφυλάκιο δανείων δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ που βρίσκεται σήμερα υπό διαχείριση στην Ελλάδα.
Μια υπόθεση που μπορεί να αλλάξει το τοπίο
Το ζήτημα των κόκκινων δανείων παραμένει ένα από τα πιο κρίσιμα κοινωνικά και οικονομικά θέματα της τελευταίας δεκαετίας.
Οι εξελίξεις γύρω από τον ρόλο των servicers και τη νομιμότητα συγκεκριμένων πρακτικών διαχείρισης δανείων αναμένεται να αποτελέσουν πεδίο έντονων νομικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων το επόμενο διάστημα, ενώ η τελική απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το μέλλον της αγοράς δανείων στην Ελλάδα.
