Χωρίς κτηνοτρόφους, ποιος θα παράγει την τροφή μας;

Η συζήτηση για τον πρωτογενή τομέα δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στις επιδοτήσεις, στις αποζημιώσεις και στις κινητοποιήσεις. Είναι μια συζήτηση που αφορά άμεσα το τι θα υπάρχει αύριο στο τραπέζι μας.

Η περίπτωση της Λέσβου και οι τεράστιες απώλειες ζωικού κεφαλαίου λόγω του αφθώδους πυρετού έφεραν ξανά στην επιφάνεια μια πραγματικότητα που συχνά ξεχνάμε: η κτηνοτροφία δεν αναπληρώνεται από τη μια ημέρα στην άλλη.

Ένα κοπάδι δεν είναι απλώς ένας αριθμός ζώων. Είναι χρόνια δουλειάς, επένδυσης και καθημερινής φροντίδας. Είναι το παραγωγικό κεφάλαιο μιας οικογένειας και, ταυτόχρονα, ένας κρίκος μιας ολόκληρης αλυσίδας που φτάνει από το χωράφι και τη μονάδα μέχρι το γάλα, το τυρί και το κρέας που αγοράζει ο καταναλωτής.

Οι αποζημιώσεις δεν αρκούν

Όταν μια κτηνοτροφική μονάδα χάνει το ζωικό της κεφάλαιο, ασφαλώς χρειάζεται οικονομική στήριξη. Όμως η αποζημίωση από μόνη της δεν δημιουργεί ξανά παραγωγή.

Χρειάζεται χρόνος για να ανασυσταθεί ένα κοπάδι, χρειάζονται εγκαταστάσεις, ζωοτροφές, κτηνιατρική παρακολούθηση και πάνω απ’ όλα ένας παραγωγός που θα έχει ακόμη τη δύναμη και την οικονομική δυνατότητα να συνεχίσει.

Γι’ αυτό και η πρόληψη αποκτά τεράστια σημασία. Στις ζωονόσους, η ταχύτητα στους ελέγχους, στην ιχνηλάτηση και στη λήψη μέτρων μπορεί να καθορίσει αν μια εστία θα περιοριστεί ή αν η ζημιά θα πάρει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις.

Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα μείνει στην παραγωγή

Υπάρχει όμως ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα.

Πόσοι νέοι άνθρωποι θέλουν σήμερα να γίνουν κτηνοτρόφοι;

Όταν το κόστος παραγωγής αυξάνεται, όταν η καθημερινότητα γίνεται δυσκολότερη και όταν το εισόδημα παραμένει αβέβαιο, η εγκατάλειψη της παραγωγής γίνεται για πολλούς μονόδρομος.

Και η απώλεια αυτή μπορεί να μην γίνει αμέσως αντιληπτή.

Τα ράφια θα συνεχίσουν να έχουν προϊόντα. Η διαφορά είναι ότι όλο και περισσότερα από αυτά θα έρχονται από το εξωτερικό.

Κάπως έτσι, όμως, μια χώρα χάνει σταδιακά την παραγωγική της αυτάρκεια και γίνεται περισσότερο εξαρτημένη από εισαγωγές και από διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Το ίδιο καμπανάκι αφορά και τη Χαλκιδική

Το ζήτημα αφορά άμεσα και τη Χαλκιδική.

Έναν τόπο που γνωρίζουμε κυρίως για τον τουρισμό του, αλλά πίσω από την τουριστική εικόνα υπάρχει ένας σημαντικός πρωτογενής τομέας: κτηνοτροφία, ελαιοπαραγωγή, γεωργία, μελισσοκομία και δεκάδες τοπικά προϊόντα που αποτελούν μέρος της οικονομικής και παραγωγικής ταυτότητας του τόπου.

Η Χαλκιδική δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό.

Χρειάζεται παραγωγή.

Χρειάζεται ανθρώπους που θα παραμένουν στα χωριά, θα δουλεύουν τη γη, θα φροντίζουν τα κοπάδια και θα δημιουργούν προϊόντα με πραγματική προστιθέμενη αξία.

Ο πρωτογενής τομέας είναι θέμα ασφάλειας

Σε μια εποχή διεθνών κρίσεων, πολέμων, ακραίων καιρικών φαινομένων και διαταραχών στις αγορές, η δυνατότητα μιας χώρας να παράγει ένα σημαντικό μέρος της τροφής της αποκτά στρατηγική σημασία.

Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει.

Μπορεί να μειώσει το κόστος, να βελτιώσει την παραγωγή, να εντοπίσει έγκαιρα ασθένειες και να κάνει τις μονάδες περισσότερο αποτελεσματικές.

Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τον άνθρωπο της παραγωγής.

Κάποιος πρέπει ακόμη να καλλιεργήσει.

Κάποιος πρέπει να φροντίσει τα ζώα.

Κάποιος πρέπει να παράγει το γάλα, το κρέας, το λάδι, το μέλι και όλα όσα θεωρούμε δεδομένα όταν τα βλέπουμε στο ράφι.

Η μεγάλη πρόκληση, λοιπόν, δεν είναι μόνο να αποζημιώνουμε τον παραγωγό όταν έρχεται η καταστροφή.

Είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε να υπάρχει ακόμη παραγωγός αύριο.

Γιατί χωρίς κτηνοτρόφους και χωρίς αγρότες, το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο οικονομικό.

Θα είναι πρόβλημα διατροφικής ασφάλειας για όλους μας.