Ο Διάπορος, το ΣΑΝΗ και το συγχωροχάρτι της περιβαλλοντικής ευαισθησίας
Το ζήτημα του Διάπορου και η δρομολογημένη επένδυση που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Χαλκιδική βρέθηκαν στο προσκήνιο του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, με αφορμή την απόφαση να τιμηθεί ο επιχειρηματίας Σταύρος Ανδρεάδης για την περιβαλλοντική του προσφορά.
Όπως περιγράφει στο XalkidikiPolitiki ο δημοσιογράφος Χρήστος Τελίδης, ο οποίος παρακολούθησε τη συνεδρίαση και μετέφερε την εικόνα των γεγονότων, η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε μια τυπική τιμητική διάκριση. Αντίθετα άνοιξε έναν ευρύτερο κύκλο προβληματισμού για το πώς και πότε αποδίδονται δημόσιες επιβραβεύσεις, ιδίως όταν το όνομα του τιμώμενου έχει συνδεθεί με ένα από τα πλέον εμβληματικά περιβαλλοντικά ζητήματα των τελευταίων δεκαετιών στη Χαλκιδική.
Περιβαλλοντικές ευαισθησίες και θεσμική μνήμη
Στη συνεδρίαση παρευρέθηκαν ο δημοσιογράφος Χρήστος Τελίδης και ο πρώην πρόεδρος της κοινότητας Νέας Φώκαιας Θεόφιλος Καραδήμος, οι οποίοι από τη δεκαετία του 1990 πρωτοστάτησαν σε νομικούς αγώνες για το αποκαλούμενο περιβαλλοντικό σκάνδαλο του ΣΑΝΗ.
Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας τους βρίσκονται τρεις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, εκ των οποίων οι δύο της Ολομέλειας, με κομβική εκείνη του 2011. Οι αποφάσεις έκριναν τελεσίδικα ότι η επίδικη έκταση είναι δάσος και ότι η κατάτμηση και ιδιωτική πολεοδόμηση άνω των 2.000 στρεμμάτων ήταν παράνομη.
Σύμφωνα με όσα επισημάνθηκαν, στην εν λόγω έκταση πουλήθηκαν περισσότερα από 500 ακίνητα, με οικονομικό αποτύπωμα που σε σημερινές τιμές προσεγγίζει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Παράλληλα, έγινε αναφορά και σε απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο αγωγής SLAPP κατά του Τελίδη, όπου όπως υποστηρίζεται έγιναν δεκτά κρίσιμα ντοκουμέντα που ανέδειξαν πτυχές του διαχρονικού ζητήματος.
Ωστόσο, παρά το αίτημα να τοποθετηθούν ενώπιον του σώματος και να παρουσιαστούν τα σχετικά στοιχεία, ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου δεν έδωσε τον λόγο, επικαλούμενος την απουσία του τιμώμενου επιχειρηματία ώστε να μπορέσει να απαντήσει. Μια επιλογή που για πολλούς άφησε αναπάντητα ερωτήματα ως προς τα όρια της θεσμικής διαφάνειας.
Η διαβούλευση που βρίσκεται σε εξέλιξη
Την ίδια στιγμή, το θέμα του Διάπορου δεν αποτελεί μόνο αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης αλλά και διοικητικής διαδικασίας σε εξέλιξη. Βρίσκεται σε φάση δημόσιας διαβούλευσης η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το επενδυτικό σχέδιο που προβλέπει τουριστική ανάπτυξη υψηλών προδιαγραφών στο νησί.
Η διαβούλευση δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες, φορείς και συλλογικότητες να καταθέσουν εγγράφως τις παρατηρήσεις και τις ενστάσεις τους επί της μελέτης. Ήδη περιβαλλοντικές οργανώσεις, τοπικοί σύλλογοι και κάτοικοι της Χαλκιδικής έχουν κινητοποιηθεί, ζητώντας αναλυτική αξιολόγηση των επιπτώσεων σε δασικές εκτάσεις, παράκτια ζώνη, υδροφόρο ορίζοντα και βιοποικιλότητα.
Το γεγονός ότι η διαδικασία αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στη χρονική συγκυρία της βράβευσης. Διότι ενώ η κοινωνία καλείται θεσμικά να τοποθετηθεί για το μέλλον του νησιού, ταυτόχρονα απονέμεται μια τιμητική διάκριση που, σύμφωνα με τους επικριτές, μπορεί να επηρεάσει το κλίμα του δημόσιου διαλόγου.
Επιβραβεύσεις και άλλα ανέκδοτα
Οι αντιδρώντες μίλησαν ανοιχτά για μια απόφαση καρικατούρα, υποστηρίζοντας ότι η βράβευση κινδυνεύει να λειτουργήσει ως ένα ιδιότυπο συγχωροχάρτι. Ένα θεσμικό άλλοθι που μπορεί να προβληθεί απέναντι σε εκείνους που σήμερα αντιστέκονται σε νέα επενδυτικά σχέδια στον Διάπορο.
Το ερώτημα που αναδύεται είναι βαθιά πολιτικό αλλά και ηθικό. Μπορεί μια τιμητική διάκριση για περιβαλλοντική ευαισθησία να αποκοπεί από ένα παρελθόν που έχει απασχολήσει επανειλημμένα τη Δικαιοσύνη; Και αν όχι, τι μήνυμα εκπέμπει μια τέτοια επιβράβευση σε μια κοινωνία που αγωνίζεται για τη διαφύλαξη του φυσικού της πλούτου;
Το XalkidikiPolitiki καταγράφει τα γεγονότα και παραμένει ανοιχτό σε τοποθετήσεις και διευκρινίσεις τόσο από τον επιχειρηματία Σταύρο Ανδρεάδη όσο και από τη δημοτική αρχή Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της πλήρους ενημέρωσης των πολιτών.
