Γράφει η Σουζάνα Καζάκα
«Άλλαξε ο Μανωλιός και έβαλε τα ρούχα του αλλιώς», όπως λέει κι ο σοφός λαός. Κάπως έτσι μοιάζει να εξελίσσεται η υπόθεση της επένδυσης Ανδρεάδη στον Διάπορο. Όχι επειδή το project ακυρώθηκε, αλλά επειδή άλλαξε πλαίσιο και μαζί του αλλάζουν άρδην τα δεδομένα για το ποιος αποφασίζει, ποιος ακούγεται και ποιος τελικά μένει με το τοπίο όταν σβήσουν τα φώτα των παρουσιάσεων.
Με το πρόσφατο δημοσίευμα, η επένδυση Diaporos Green Retreat επανέρχεται στο προσκήνιο, αυτή τη φορά σε φάση στρατηγικής περιβαλλοντικής αξιολόγησης και ένταξης στον μηχανισμό των Στρατηγικών Επενδύσεων. Πρόκειται για project ύψους περίπου 41,7 εκατ. ευρώ, που προβλέπει τη δημιουργία πεντάστερου resort με περίπου 180 κλίνες, βίλες και bungalows, καθώς και συνοδευτικές τουριστικές και αθλητικές υποδομές.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι απλώς ο τίτλος green ή η γλώσσα της βιωσιμότητας. Είναι το εργαλείο. Η μετάβαση της επένδυσης σε καθεστώς στρατηγικού σχεδιασμού, μέσω ΕΣΧΑΣΕ και fast track διαδικασιών, αλλάζει ριζικά το πεδίο. Δεν πρόκειται για μια απλή τουριστική μονάδα που περνά από τις συνήθεις αδειοδοτήσεις, αλλά για έναν μηχανισμό που επιταχύνει εγκρίσεις, χωροθετήσεις και χρήσεις, δίνοντας σαφές προβάδισμα στον επενδυτή έναντι κάθε τοπικής αντίρρησης.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, υπήρχε ήδη οικοδομική άδεια από το 2024 για πεντάστερο ξενοδοχείο, η οποία όμως δεν υλοποιήθηκε καθώς το αρχικό πλάνο εγκαταλείφθηκε. Η αλλαγή πλεύσης δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Αφήνοντας πίσω το πρώτο σχέδιο και πηγαίνοντας σε δεύτερο, στρατηγικά ενταγμένο πλάνο, ανοίγει ουσιαστικά ο δρόμος για την επένδυση με πολύ πιο ευνοϊκούς όρους. Αυτό που δεν μπορούσε να προχωρήσει ως απλή επένδυση, επιχειρείται πλέον να προχωρήσει ως στρατηγική.
Το νέο αφήγημα χρυσώνει το χάπι προς την τοπική κοινωνία. Ενεργειακή αυτονομία, περιβαλλοντική ευαισθησία, ήπια τουριστική ανάπτυξη, αφαλάτωση, βιωσιμότητα. Όλα αυτά ακούγονται ωραία σε παρουσιάσεις και δελτία Τύπου. Το πραγματικό όμως ερώτημα δεν είναι αν ένα πεντάστερο resort μπορεί να λειτουργεί με φωτοβολταϊκά. Είναι αν ένα μέχρι σήμερα αδόμητο νησί, σε μια ήδη επιβαρυμένη τουριστικά θαλάσσια ζώνη της Σιθωνίας, μπορεί να δεχθεί μόνιμες εγκαταστάσεις υψηλών απαιτήσεων χωρίς αλλοίωση του φυσικού τοπίου και της οικολογικής ισορροπίας.
Η τοπική κοινωνία του Αγίου Νικολάου και της ευρύτερης περιοχής έχει εκφράσει επανειλημμένα αντιδράσεις για την προοπτική οικοδόμησης στον Διάπορο, θέτοντας ζήτημα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και διαφύλαξης ενός από τα ελάχιστα ανέγγιχτα νησιωτικά τοπία της Χαλκιδικής. Ωστόσο, στη νέα φάση του στρατηγικού σχεδιασμού, οι αντιδράσεις αυτές δείχνουν να μετατρέπονται σε τυπική διαβούλευση, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα ανατροπής των κεντρικών επιλογών.
Το fast track πλαίσιο δημιουργεί την αίσθηση ότι η συζήτηση δεν γίνεται πλέον για το αν πρέπει να γίνει η επένδυση, αλλά μόνο για το πώς θα γίνει. Κι αυτό είναι το σημείο στο οποίο αλλάζουν άρδην τα δεδομένα. Η αλλαγή σχεδίου δεν συνιστά υποχώρηση. Συνιστά στρατηγικό ελιγμό. Όπως λέει ο λαός, άλλαξε ο Μανωλιός και έβαλε τα ρούχα του αλλιώς. Το ερώτημα είναι αν αυτή η αλλαγή πλεύσης υπηρετεί πραγματικά το δημόσιο συμφέρον και την προστασία του περιβάλλοντος ή αν απλώς παρακάμπτει τις ενστάσεις της τοπικής κοινωνίας, ανοίγοντας τον δρόμο για μια επένδυση που αλλιώς θα συναντούσε σοβαρότερα εμπόδια.
