ΕΛΓΑ: Αποζημιώσεις 2,1 δισ. ευρώ στους παραγωγούς από το 2020. Η πίεση της κλιματικής κρίσης

Αποζημιώσεις και κρατικές ενισχύσεις που ξεπερνούν τα 2,1 δισ. ευρώ έχουν καταβληθεί από τον ΕΛΓΑ την περίοδο 2020-2026 για ζημιές στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο, καθώς και για την αντιμετώπιση μεγάλων καταστροφών που προκλήθηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού, από το συνολικό ποσό των 2,1 δισ. ευρώ, τα 1,88 δισ. ευρώ αφορούν αποζημιώσεις στο πλαίσιο των Κανονισμών Ασφάλισης του ΕΛΓΑ.

Από αυτά, περίπου 1,07 δισ. ευρώ προήλθαν από την Ειδική Ασφαλιστική Εισφορά που καταβάλλουν οι παραγωγοί, ενώ 812,2 εκατ. ευρώ καλύφθηκαν από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, μέσω του ΕΛΓΑ και ειδικών προγραμμάτων για μεγάλες καταστροφές, όπως ο «Ιανός» και τα φαινόμενα «Daniel-Elias».

Παράλληλα, 200,85 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε Προγράμματα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων και δράσεις σε συνεργασία με την Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής, κυρίως για ζημιές που προκλήθηκαν από μεγάλες πυρκαγιές.

Λυκουρέντζος: «Κορυφαίας σημασίας παρέμβαση»

Ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ, Ανδρέας Λυκουρέντζος, χαρακτήρισε τις αποζημιώσεις της περιόδου 2020-2026 «κορυφαίας σημασίας παρέμβαση» για τη στήριξη των αγροτικών νοικοκυριών που δοκιμάζονται από ακραία καιρικά φαινόμενα και άλλες ζημιές.

Όπως ανέφερε, ο Οργανισμός κατάφερε να επιταχύνει τις διαδικασίες καταβολής αποζημιώσεων και ενισχύσεων, μεταξύ άλλων μέσω προκαταβολών μετά τις μεγάλες καταστροφές που προκάλεσαν ο «Ιανός», το «Daniel» και άλλα ακραία φαινόμενα.

Ο κ. Λυκουρέντζος υπογράμμισε παράλληλα ότι η διεύρυνση των ασφαλιστικών καλύψεων και η προσθήκη νέων ζημιογόνων αιτιών απαιτούν αντίστοιχη αύξηση των διαθέσιμων πόρων.

Αυξάνονται οι ζημιές, παραμένουν σταθερές οι εισφορές

Η κλιματική κρίση δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στα οικονομικά του ΕΛΓΑ, καθώς οι ανάγκες για αποζημιώσεις αυξάνονται, ενώ οι συντελεστές της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς παραμένουν σταθεροί.

Με βάση τη Δήλωση Καλλιέργειας του 2025, η ασφαλιζόμενη αξία της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου ανέρχεται σε περίπου 10 δισ. ευρώ, ενώ τα προβλεπόμενα έσοδα του ΕΛΓΑ διαμορφώνονται στα 232 εκατ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος Αυγούστου 2026, οι παραγωγοί είχαν καταβάλει λιγότερα από 200 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές οφειλές προς τον Οργανισμό για την περίοδο 2020-2025 ανέρχονται σε 113,79 εκατ. ευρώ.

Ψηφιοποίηση των εκτιμήσεων από το 2027

Σημαντική αλλαγή στη διαδικασία εκτίμησης των ζημιών αναμένεται από το 2027, με την ολοκλήρωση του έργου «Ψηφιοποίηση της Εκτιμητικής Διαδικασίας», συνολικού προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ.

Μέσω του νέου συστήματος, τα δεδομένα από τις εκτιμήσεις στο πεδίο θα μεταφέρονται ψηφιακά στους κεντρικούς υπολογιστές του ΕΛΓΑ, αφού προηγείται ο απαραίτητος ποιοτικός έλεγχος.

Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η ψηφιοποίηση αναμένεται να μειώσει τον χρόνο καταχώρισης των πορισμάτων και εκκαθάρισης των αποζημιώσεων τουλάχιστον κατά έξι μήνες.

Περισσότερη προστασία από το χαλάζι

Παράλληλα, ο ΕΛΓΑ σχεδιάζει την επέκταση του Εθνικού Προγράμματος Χαλαζικής Προστασίας για την περίοδο 2027-2030.

Η καλυπτόμενη έκταση αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 5,5 εκατ. στρέμματα σε 6,5 εκατ. στρέμματα, στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των αεροσκαφών του προγράμματος.

Ο Οργανισμός εξετάζει επίσης την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, με στόχο την περαιτέρω προστασία της αγροτικής παραγωγής από τα ολοένα συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.