Η πρόσφατη τοποθέτηση του Πρωθυπουργού μετά τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ενεργειακό σοκ που μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε βαθιά και μακροχρόνια κρίση. Και μαζί της, φυσικά, και η Ελλάδα.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξουν επιπτώσεις. Το ερώτημα είναι πόσο έτοιμοι είμαστε να τις διαχειριστούμε.
Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ήδη ως επιταχυντής εξελίξεων. Οι τιμές της ενέργειας, η ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων και η σταθερότητα των αγορών δεν είναι πλέον τεχνικά ζητήματα οικονομίας. Είναι ζητήματα στρατηγικής.
Ο Πρωθυπουργός μίλησε για ανάγκη ευελιξίας σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι σαφής:
οι δημοσιονομικές αντοχές έχουν όρια και οι πιέσεις στην κοινωνία είναι ήδη αισθητές.
Η συμμετοχή της Ελλάδας σε αποστολές προστασίας ενεργειακών υποδομών, όπως στη Σαουδική Αραβία, δεν είναι μια απλή διπλωματική κίνηση.
Είναι στρατηγική επιλογή που συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα της ενεργειακής αγοράς.
Αν πληγούν κρίσιμες υποδομές, οι συνέπειες θα είναι άμεσες.
Θα μεταφερθούν κατευθείαν στο κόστος ζωής των πολιτών και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η συζήτηση για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ουσιαστική ενεργοποίησή της ενισχύει τη θέση της Ελλάδας και της Κύπρου, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται γρήγορα.
Στο εσωτερικό, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις βασικές ανάγκες:
στήριξη της κοινωνίας, διατήρηση οικονομικής σταθερότητας, και ενεργή παρουσία σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
Η συζήτηση για το αν η Ελλάδα «μπαίνει στον πόλεμο» δεν αποτυπώνει πλήρως την πραγματικότητα.
Η χώρα οφείλει να προστατεύει τα συμφέροντά της σε ένα περιβάλλον που επηρεάζει άμεσα την οικονομία και την ασφάλειά της. Παράλληλα, το μεταναστευτικό επανέρχεται δυναμικά.
Η ξεκάθαρη θέση ότι δεν θα επαναληφθεί το 2015 δείχνει μια Ευρώπη πιο αυστηρή και πιο συντονισμένη στα σύνορά της.
Το συμπέρασμα είναι σαφές:
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περίοδο όπου οικονομία, ενέργεια και γεωπολιτική συνδέονται άμεσα και καθορίζουν τις εξελίξεις.
Δεν αρκούν οι διαπιστώσεις.
Απαιτείται σχέδιο, ταχύτητα και αντοχή.
Γιατί το ενεργειακό σοκ που βιώνουμε σήμερα
ενδέχεται να είναι μόνο η αρχή.
Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης
Επιχειρηματίας
