Ενεργειακός συναγερμός στην Ευρώπη: Αποθέματα φυσικού αερίου σε χαμηλό 13 ετών. Πάνω από 68 ευρώ η τιμή

Σε κρίσιμο σημείο εισέρχεται η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, καθώς οι αποθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πλησιάζουν στη χειμερινή περίοδο με τα αποθέματα σε ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 13 ετών.

Η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών κινείται περίπου στο 63%, αρκετά χαμηλότερα από τον μέσο όρο περίπου 80% που καταγράφεται την ίδια περίοδο των προηγούμενων ετών. Τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe δείχνουν ότι στις 23 Αυγούστου η πληρότητα βρισκόταν στο 61,68%.

Με τα σημερινά δεδομένα, η Ευρώπη ενδέχεται να μπει στη χειμερινή περίοδο με αποθέματα περίπου 20% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Γιατί ανησυχούν οι αγορές

Η χαμηλότερη στάθμη των αποθηκών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει έλλειψη φυσικού αερίου. Αυξάνει όμως σημαντικά τον κίνδυνο έντονων διακυμάνσεων στις τιμές κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους θα μπορούσε να εκτοξεύσει τη ζήτηση για θέρμανση, ενώ μια περίοδος περιορισμένης παραγωγής αιολικής ενέργειας θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω την ανάγκη για φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή.

Στην αργή αναπλήρωση των αποθεμάτων έχουν συμβάλει τόσο ο προηγούμενος ψυχρός χειμώνας όσο και οι υψηλές θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού, οι οποίες αύξησαν τη χρήση φυσικού αερίου για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, η αναταραχή στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει τις ενεργειακές ροές από την περιοχή του Κόλπου, ενισχύοντας την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.

Πάνω από 68 ευρώ η μεγαβατώρα

Η ανησυχία αποτυπώνεται ήδη στις τιμές. Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου έχει κινηθεί πάνω από τα 68 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε επίπεδα που βρίσκονται μεταξύ των υψηλότερων των τελευταίων ετών.

Οι αγορές προεξοφλούν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί τους επόμενους μήνες να ανταγωνιστεί εντονότερα τις ασιατικές οικονομίες για την εξασφάλιση φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο παρατεταμένων προβλημάτων στις εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή. Αναλυτές που επικαλείται ο Guardian εκτιμούν ότι σε ένα τέτοιο σενάριο η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 ευρώ/MWh, προκειμένου να προσελκυστούν επαρκείς ποσότητες LNG.

Πού βρίσκονται τα αποθέματα

Μεγάλες διαφορές καταγράφονται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

Η Γερμανία, που διαθέτει τη μεγαλύτερη αποθηκευτική δυναμικότητα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, βρίσκεται κοντά στο 50%-51%. Στην Ολλανδία η πληρότητα κινείται περίπου στο 44%-45%, ενώ στο Βέλγιο γύρω στο 49%-51%.

Αντίθετα, η Ιταλία έχει ξεπεράσει το 80%, ενώ υψηλά επίπεδα αποθήκευσης καταγράφονται και στην Πολωνία.

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο διαθέτει περιορισμένη αποθηκευτική ικανότητα και καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών του μέσω εισαγωγών από την ηπειρωτική Ευρώπη και φορτίων LNG.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι τιμές

Παρά τη χαμηλή στάθμη των αποθεμάτων, το βασικό σενάριο δεν προβλέπει αυτή τη στιγμή φυσική έλλειψη φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά το κόστος προμήθειας, καθώς η Ευρώπη μπορεί να χρειαστεί να προσφέρει υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα φορτία LNG.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά και στους καταναλωτές, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς η ταχύτητα με την οποία θα γεμίσουν οι αποθήκες και η πορεία των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το πόσο «ακριβός» θα είναι ο επερχόμενος χειμώνας για την Ευρώπη.