Τι αλλάζει για Φέτα και εξαγωγές
Νέα δεδομένα στη διαχείριση της ευλογιάς αιγοπροβάτων φέρνει η στάση των ευρωπαϊκών θεσμών, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό για τη στρατηγική που ακολουθείται μέχρι σήμερα στην Ελλάδα. Η συζήτηση για τον εμβολιασμό επανέρχεται δυναμικά, όχι ως εναλλακτική αλλά ως συμπληρωματικό εργαλείο στη μάχη κατά της νόσου.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή προσέγγιση, το πλαίσιο αντιμετώπισης της ευλογιάς δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη θανάτωση μολυσμένων ζώων και στα μέτρα βιοασφάλειας. Αντιθέτως, προβλέπει τη συνδυαστική εφαρμογή σφαγής και εμβολιασμού, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση και να μειωθεί η πίεση στον κτηνοτροφικό κόσμο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθαρίζει πως, παρότι δεν υπάρχουν εμβόλια με κεντρική άδεια κυκλοφορίας εντός ΕΕ, το ισχύον νομικό πλαίσιο επιτρέπει τη χρήση τους σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης. Τα κράτη-μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν εμβόλια που χρησιμοποιούνται διεθνώς, εφόσον πληρούν ισοδύναμα υγειονομικά πρότυπα. Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης δόσεων μέσω της ευρωπαϊκής τράπεζας εμβολίων, εφόσον ζητηθεί.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, αφορά τις εξαγωγές και τη Φέτα, έναν από τους πλέον κρίσιμους πυλώνες της ελληνικής αγροδιατροφής. Εδώ οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί είναι σαφείς:
Δεν τίθενται περιορισμοί στις εξαγωγές επεξεργασμένων γαλακτοκομικών προϊόντων, ακόμη και όταν προέρχονται από περιοχές όπου εφαρμόζεται εμβολιασμός ή υφίστανται υγειονομικά μέτρα. Προϋπόθεση είναι η σωστή θερμική επεξεργασία και η πιστοποιημένη υγειονομική συμμόρφωση, στοιχεία που καλύπτει πλήρως η παστεριωμένη Φέτα.
Με απλά λόγια, ο εμβολιασμός των ζώων δεν συνεπάγεται αυτόματα εμπάργκο στα ελληνικά γαλακτοκομικά προϊόντα, εφόσον τηρούνται τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα μεταποίησης.
Παρά τις παραπάνω διευκρινίσεις, η τελική ευθύνη παραμένει στα χέρια των εθνικών αρχών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιβάλλει πολιτικές, αλλά εισηγείται επιλογές. Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται το κρίσιμο κενό: από τη μία πλευρά ακούγεται ότι «η Ευρώπη δεν επιτρέπει τον εμβολιασμό», από την άλλη όμως η ίδια η Ευρώπη εμφανίζεται να τον προτείνει.
Το ερώτημα είναι πλέον ανοιχτό και αμείλικτο:
αν η Φέτα δεν κινδυνεύει εμπορικά και αν το κόστος του εμβολιασμού είναι κυρίως διοικητικό και όχι εξαγωγικό, τότε γιατί η στρατηγική παραμένει μονοδιάστατα στη σφαγή;
Οι κτηνοτρόφοι, που σηκώνουν το πραγματικό βάρος της κρίσης, δικαιούνται καθαρές απαντήσεις και όχι αντιφατικά μηνύματα. Η συζήτηση για τον εμβολιασμό δεν είναι πια θεωρητική· είναι πολιτική, οικονομική και βαθιά κοινωνική. Και όσο καθυστερεί, τόσο μεγαλώνει το κόστος.
