Η τοποθέτηση του βουλευτή Χαλκιδικής της Νέας Δημοκρατίας, Γιώργου Γιώργου, πραγματοποιήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού με τίτλο:
«Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων Ποινικές διατάξεις Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων Λοιπές διατάξεις».
Κατά την κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο κ. Γιώργου αναφέρθηκε αρχικά στα τραγικά γεγονότα των τελευταίων ημερών που συγκλόνισαν τη χώρα και στη συνέχεια ανέπτυξε τη σημασία του νομοσχεδίου, τονίζοντας τον θεσμικό του χαρακτήρα και τη συμβολή του στην προστασία της τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Προστασία έργων τέχνης: Θεσμική απάντηση σε ένα διαχρονικό κενό
Η συζήτηση που διεξάγεται στη Βουλή για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού σχετικά με την προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων δεν αφορά μια ακόμη τεχνική ρύθμιση. Αφορά μια ουσιαστική θεσμική τομή που έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό στο ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο και να απαντήσει σε πραγματικές ανάγκες της αγοράς τέχνης, των μουσείων, των δημιουργών και των συλλεκτών.
Το νέο νομοσχέδιο εισάγει σαφείς ορισμούς, προβλέπει συγκεκριμένα εργαλεία πρόληψης και καταστολής και αντιμετωπίζει με θεσμική σοβαρότητα φαινόμενα που για δεκαετίες ταλαιπωρούν τον χώρο της τέχνης. Η πλαστογραφία έργων τέχνης, η παράνομη διακίνηση συλλεκτικών αντικειμένων και ο βανδαλισμός δημόσιων έργων δεν αποτελούν πλέον «γκρίζες ζώνες» της έννομης τάξης.
Δεν πρόκειται για μια αποσπασματική ποινική αυστηροποίηση. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη πολιτική επιλογή, που αναγνωρίζει ότι τα έργα τέχνης δεν είναι απλώς εμπορεύσιμα αγαθά. Είναι φορείς πνευματικής δημιουργίας, πολιτιστικής μνήμης και δημόσιου συμφέροντος, στοιχεία αναπόσπαστα της συλλογικής μας ταυτότητας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η καθιέρωση ειδικού αδικήματος για την κατασκευή, παραποίηση, έκθεση και διακίνηση πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Για πρώτη φορά, η ελληνική έννομη τάξη αντιμετωπίζει το φαινόμενο με σύγχρονο, προληπτικό και αποτρεπτικό τρόπο, καλύπτοντας πρακτικές που μέχρι σήμερα έμεναν ουσιαστικά εκτός θεσμικού ελέγχου.
Παράλληλα, με τη θέσπιση ειδικού αδικήματος για τη φθορά έργων τέχνης σε δημόσιους, κοινόχρηστους και μουσειακούς χώρους, η Πολιτεία στέλνει σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής στον βανδαλισμό και στην απαξίωση της πολιτιστικής αξίας. Τα έργα τέχνης αντιμετωπίζονται πλέον ξεκάθαρα ως δημόσια αγαθά, που απαιτούν σεβασμό και προστασία.
Κομβικό ρόλο στο νέο θεσμικό πλαίσιο διαδραματίζει η σύσταση του Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων. Ένας μηχανισμός που εισάγει επιστημονικά κριτήρια, διαφάνεια και αξιοπιστία στη διαδικασία πιστοποίησης της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Ένα εργαλείο που θωρακίζει τόσο τους δημόσιους πολιτιστικούς φορείς όσο και την ίδια την αγορά τέχνης, βάζοντας τάξη σε ένα πεδίο που μέχρι σήμερα λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτα.
Όπως έχει τονιστεί και από την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, οι ρυθμίσεις αυτές εντάσσονται συστηματικά στον Ποινικό Κώδικα και δεν στοχεύουν στην ποινικοποίηση της καλλιτεχνικής έκφρασης. Αντιθέτως, αφορούν αποκλειστικά την ουσιαστική βλάβη και καταστροφή των έργων τέχνης, προστατεύοντας τόσο τη δημιουργία όσο και το κοινό συμφέρον.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και οι διατάξεις που αφορούν τους ιστορικούς κινηματογράφους. Με τη σύσταση Μητρώου Ιστορικών Κινηματογράφων και την παροχή ειδικών κινήτρων για τη λειτουργία τους, η Πολιτεία αναγνωρίζει ότι οι χώροι αυτοί δεν είναι απλώς αίθουσες προβολής. Αποτελούν ζωντανά κύτταρα πολιτιστικής μνήμης, κοινωνικής ζωής και συλλογικής εμπειρίας, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων από την τουριστικοποίηση και τις αλλαγές χρήσεων στον αστικό χώρο.
Η αποδοχή του νομοσχεδίου από τους ίδιους τους ανθρώπους της τέχνης είναι ενδεικτική. Εκπρόσωποι κορυφαίων πολιτιστικών φορέων, όπως η Εθνική Πινακοθήκη και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, ανέδειξαν τον ιστορικό, καινοτόμο και προστατευτικό χαρακτήρα του νέου πλαισίου.
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Το παρόν σχέδιο νόμου αντιμετωπίζει χρόνιες παθογένειες, εισάγει κανόνες, διαφάνεια και θεσμική ωριμότητα στον χώρο της τέχνης. Δεν ψηφίζουμε απλώς ένα ποινικό εργαλείο. Ψηφίζουμε έναν μηχανισμό πρόληψης, προστασίας και ποιοτικής αναβάθμισης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, σε μια εποχή όπου οι κίνδυνοι της απάτης και της παραποίησης πολλαπλασιάζονται.
Η Πολιτεία οφείλει να θωρακίσει την πολιτιστική μας κληρονομιά. Και αυτό ακριβώς κάνει σήμερα
Γιώργος Γιώργου
Βουλευτής Χαλκιδικής
Νέα Δημοκρατία
