Υπάρχουν άνθρωποι που, όσο μακριά κι αν φτάσουν, δεν χάνουν ποτέ τον τόπο που τους μεγάλωσε. Τον κουβαλούν μέσα τους σαν μνήμη, σαν εικόνα, σαν ένα κομμάτι ζωής που δεν έφυγε ποτέ.
Γλυκερία Κακούρη Ιερισσός: μια διαδρομή ζωής που ξεκινά από τις μνήμες ενός τόπου και φτάνει μέχρι τη συγγραφή, το θέατρο και την τηλεόραση. Υπάρχουν άνθρωποι που, όσο μακριά κι αν φτάσουν, δεν χάνουν ποτέ τον τόπο που τους μεγάλωσε. Τον κουβαλούν μέσα τους σαν μνήμη, σαν εικόνα, σαν ένα κομμάτι ζωής που δεν έφυγε ποτέ. Κάπως έτσι μοιάζει και η διαδρομή της Γλυκερίας Κακούρη, μιας γυναίκας που κατάφερε να χαράξει με συνέπεια, επιμονή και δημιουργική δύναμη τη δική της ξεχωριστή πορεία στη λογοτεχνία, στο παιδικό βιβλίο, στο θέατρο και στην ελληνική τηλεοπτική μυθοπλασία.
Για όσους τη θυμούνται από παλιά, η εικόνα παραμένει σχεδόν κινηματογραφική: ένα κορίτσι πάνω σε ποδήλατο, να γυρίζει όλη την Ιερισσό με το ψαθάκι στο κεφάλι, κάτω από τον ήλιο, τη θαλασσινή αύρα και την ανεμελιά ενός τόπου που δεν έπαψε ποτέ να τη συνοδεύει.
Ίσως τελικά από εκεί να ξεκίνησαν όλα. Από τις εικόνες, τις μνήμες, τις διαδρομές και εκείνες τις μικρές αλήθειες που αργότερα έγιναν λέξεις, ιστορίες, ήρωες και ολόκληροι κόσμοι.
Σήμερα, η Γλυκερία Κακούρη δεν είναι απλώς μια συγγραφέας με αξιόλογη παρουσία. Είναι μια δημιουργός που έχει χτίσει με σταθερά βήματα ένα πολυδιάστατο έργο, έχοντας ήδη στο ενεργητικό της πέντε μυθιστορήματα, πέντε παραμύθια, θεατρικά έργα, λογοτεχνικές διακρίσεις και σημαντική παρουσία στον χώρο της ελληνικής τηλεόρασης. Το νήμα, όμως, που ενώνει όλα αυτά, παραμένει το ίδιο: η βαθιά της ανάγκη να μετατρέπει τη μνήμη, το συναίσθημα και την παρατήρηση σε αφήγηση.
Η ίδια, μιλώντας στο Xalkidiki Politiki, δεν επιλέγει τη μεγάλη κουβέντα. Επιλέγει την αλήθεια. Και ίσως γι’ αυτό τα λόγια της έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.
«Η Ιερισσός δεν έφυγε ποτέ από μέσα μου»
Αν υπάρχει ένας τόπος που λειτουργεί ως εσωτερική πυξίδα για τη Γλυκερία Κακούρη, αυτός είναι η Ιερισσός.
Όπως λέει η ίδια, η Ιερισσός ήταν και παραμένει ο αγαπημένος τόπος των καλοκαιρινών της διακοπών. Το χωριό της μητέρας της. Ο τόπος που φιλοξένησε όχι μόνο τα καλοκαίρια της, αλλά και Χριστούγεννα, Πάσχα, Σαββατοκύριακα, όλες εκείνες τις στιγμές που χτίζουν μέσα μας μια ανεξίτηλη αίσθηση πατρίδας.
Η θάλασσα, όπως την περιγράφει, είναι βαθιά και διάφανη, μοναδική και αναντικατάστατη, και συνδέεται όχι απλώς με έναν τόπο, αλλά με την ίδια τη μνήμη και το συναίσθημα.
Αυτή η σχέση με την Ιερισσό δεν είναι διακοσμητική. Δεν είναι απλώς ένα γλυκό παιδικό φόντο. Είναι κάτι που διατρέχει ολόκληρη την ψυχοσύνθεσή της. Το βλέπει κανείς στον τρόπο που μιλά για την απλότητα, για μια βόλτα στην παραλία, για ένα απαλό φύσημα του ανέμου, για το γαλάζιο που αγκαλιάζει το βλέμμα. Εκεί, στην ουσία, βρίσκεται και η πρώτη ύλη της γραφής της: η ικανότητα να κρατά μια εικόνα και να της δίνει ψυχή.
Η γραφή δεν ήταν ποτέ μια απλή αγάπη, αλλά μονόδρομος
Η σχέση της με τη συγγραφή δεν γεννήθηκε αργότερα ως επαγγελματική φιλοδοξία. Ήταν εκεί από την αρχή.
Όπως εξομολογείται, θυμάται τον εαυτό της να διαβάζει και να γράφει ήδη από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, και μάλιστα να το θεωρεί κάτι απολύτως φυσικό. Δεν υπήρξε στιγμή που να φαντάστηκε τον εαυτό της μακριά από το χαρτί και το μολύβι. Ως παιδί κουβαλούσε πάντα μαζί της ένα τετράδιο. Σήμερα μπορεί αυτό να έγινε λάπτοπ, όμως η ουσία παραμένει ίδια: η γραφή είναι ο προσωπικός της τρόπος να βλέπει, να επεξεργάζεται και να αποτυπώνει τον κόσμο.
Και ίσως αυτή να είναι η πρώτη μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε κάποιον που απλώς γράφει και σε κάποιον που είναι πραγματικά δημιουργός: ότι δεν γράφει επειδή το αποφάσισε, αλλά επειδή δεν μπορεί να υπάρξει αλλιώς.
Η πιο δύσκολη μάχη ήταν η πίστη στον εαυτό της
Πίσω από κάθε διαδρομή που μοιάζει σήμερα ώριμη και κατακτημένη, κρύβονται αόρατες μάχες. Στην περίπτωση της Γλυκερίας Κακούρη, η δυσκολότερη μάχη δεν ήταν εξωτερική. Ήταν βαθιά εσωτερική.
Η ίδια το λέει καθαρά: η πιο δύσκολη μάχη που χρειάστηκε να δώσει ήταν να πιστέψει στον εαυτό της. Να μην λυγίσει από τις ανασφάλειες, να μην αμφισβητήσει την αξία της δουλειάς της, να μη σταματήσει όταν ο ενθουσιασμός έδινε τη θέση του στην απογοήτευση.
Αυτή η παραδοχή έχει βάρος. Γιατί αποκαλύπτει ότι η πορεία της δεν χτίστηκε με εύκολες βεβαιότητες, αλλά με πειθαρχία και επιμονή.
Σπούδασε Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, φοίτησε στη Σχολή Σεναρίου του ΑΝΤ1, συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημιουργική Γραφή στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, και ταυτόχρονα συνέχισε να γράφει, να δοκιμάζεται, να εξελίσσεται. Δεν έμεινε ποτέ στην αρχική αγάπη. Την υπηρέτησε με μελέτη, με κόπο και με διάρκεια.
Υπήρξαν στιγμές που το όνειρο έμοιαζε να απομακρύνεται
Κι όμως, ακόμη και για έναν άνθρωπο που νιώθει τόσο έντονα τη συγγραφή ως τρόπο ζωής, υπήρξαν στιγμές που το όνειρο φαινόταν να απομακρύνεται.
Η ίδια δεν το κρύβει. Υπήρξαν περίοδοι όπου ένιωσε ότι ίσως το όνειρο της συγγραφής βιβλίων και σεναρίου μείνει κάπου στα παιδικά της όνειρα, όχι επειδή δεν το ήθελε, αλλά επειδή η ζωή, οι οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις, ο περιορισμένος χρόνος, έμοιαζαν να μην αφήνουν αρκετό χώρο.
Κι όμως, αυτό που τη κράτησε όρθια ήταν ακριβώς αυτό που τη χαρακτηρίζει μέχρι σήμερα: η πίστη στη συγγραφή, η αγάπη για το βιβλίο, η επιμονή και η αυτοσυγκέντρωση.
Δεν επέλεξε τη θεαματική υπέρβαση. Επέλεξε το σταθερό βήμα. Να βρίσκει έστω και λίγο χρόνο. Να βάζει μικρούς και εφικτούς στόχους. Να προχωρά χωρίς θόρυβο, αλλά χωρίς να σταματά.
Οι ιστορίες της έχουν αλήθεια γιατί γεννιούνται από μέσα
Όταν τη ρωτά κανείς για το πόσο προσωπική είναι η γραφή της, η απάντησή της έχει ξεχωριστή ουσία.
Η Γλυκερία Κακούρη δεν αντιμετωπίζει τα βιβλία της ως απλές αφηγήσεις. Τα βλέπει ως έναν καθρέφτη. Άλλοτε πιο καθαρό, άλλοτε πιο αινιγματικό, άλλοτε πιο έμμεσο, αλλά πάντα βαθιά συνδεδεμένο με την ψυχή του δημιουργού.
Γιατί ακόμη κι όταν τα προσωπικά βιώματα δεν εμφανίζονται αυτούσια, είναι εκεί. Υπόγεια. Στη συναισθηματική υφή της ιστορίας. Στην αλήθεια των χαρακτήρων. Στην εσωτερική συνέπεια του κόσμου που χτίζει.
Και τελικά, αυτό που μένει είναι η αλήθεια του έργου. Γιατί, όπως η ίδια πιστεύει, κανείς δεν συγκινείται από κάτι ψεύτικο ή επιτηδευμένο.
Η δημιουργία για εκείνη δεν είναι μόνο έργο, αλλά τρόπος ύπαρξης
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της συνέντευξης είναι ο τρόπος με τον οποίο περιγράφει τη δημιουργική διαδικασία σήμερα.
Η ίδια δηλώνει ότι νιώθει χαρούμενη και ευλογημένη που μπορεί να ανταπεξέρχεται σε κάτι που τη γεμίζει και τη εκφράζει, όσο απαιτητικό κι αν είναι. Δεν μιλά μόνο για την επιτυχία, αλλά για εκείνες τις μικρές και μεγάλες στιγμές που τροφοδοτούν έναν δημιουργό: όταν κάποιος της πει ότι τον άγγιξε το βιβλίο της, όταν μια δουλειά της έχει ανταπόκριση, όταν έρχεται μια διάκριση, μια πρόσκληση για παρουσίαση βιβλίου, μια επίσκεψη σε σχολείο, το χαμόγελο ενός παιδιού που διαβάζει το παραμύθι της.
Αλλά δεν σταματά εκεί.
Γιατί για τη Γλυκερία Κακούρη, η συγγραφή δεν είναι μόνο απήχηση ή αναγνώριση. Είναι ένας βαθιά προσωπικός τρόπος επικοινωνίας, διαμαρτυρίας, έκφρασης, ακόμα και επανάστασης. Ένας τρόπος να αποτυπώσει την πραγματικότητα, τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς της.
Από το μυθιστόρημα στο παραμύθι και από το θέατρο στην τηλεόραση
Η πορεία της Γλυκερίας Κακούρη είναι από εκείνες τις διαδρομές που δεν περιορίζονται σε ένα μόνο είδος δημιουργίας.
Έχει γράψει μυθιστορήματα, παραμύθια, θεατρικά έργα, ενώ έχει και ενεργή παρουσία στην τηλεοπτική σεναριογραφία, συμμετέχοντας σε γνωστές ελληνικές σειρές όπως οι «Ήλιος», «Κλινική», «Άγρια Γη», «Παγιδευμένοι», «Έρωτας Φυγάς», «Σαν Ψέμα» και «Να μ’ αγαπάς».
Κι όμως, όταν καλείται να ξεχωρίσει το είδος στο οποίο χτυπά πιο δυνατά η καρδιά της, η απάντησή της είναι καθαρή: το μυθιστόρημα.
Και ο λόγος είναι αποκαλυπτικός. Γιατί εκεί, όπως λέει, ο δημιουργός έχει χώρο. Χώρο να απλώσει ελεύθερα τη σκέψη του, να χτίσει ολόκληρους κόσμους, να δημιουργήσει χαρακτήρες, να ξεδιπλώσει την κύρια πλοκή, να ακουμπήσει δευτερεύουσες ιστορίες, να αγγίξει πολλά διαφορετικά θέματα και να τα ενώσει όλα σε ένα αρμονικό σύνολο.
Η ελληνική μυθοπλασία έχει σήμερα δυναμική και ουσία
Με δεδομένη τη συμμετοχή της στην ελληνική τηλεοπτική παραγωγή, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ο τρόπος με τον οποίο βλέπει τη σύγχρονη ελληνική μυθοπλασία.
Η Γλυκερία Κακούρη μιλά για μια πολύ θετική εξέλιξη. Θεωρεί ότι η ελληνική μυθοπλασία έχει αποκτήσει δυναμική παρουσία τα τελευταία χρόνια και ότι υπάρχουν αξιόλογοι και ταλαντούχοι Έλληνες σεναριογράφοι, ενώ υπογραμμίζει ότι γίνεται πολύ προσεγμένη δουλειά, με σεβασμό προς τον τηλεθεατή.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει και η διευκρίνιση που κάνει για τις διασκευές ξένων σειρών: δεν πρόκειται για μια απλή μεταφορά, αλλά για μια σύνθετη δημιουργική διαδικασία, που απαιτεί χρόνο, προσαρμογή και ουσιαστική επανεγγραφή, ώστε το έργο να αποκτήσει ελληνική ταυτότητα και να μιλήσει αληθινά στο κοινό.
Οι μικρές νίκες που γίνονται βαθιά δικαίωση
Όταν τη ρωτά κανείς αν υπήρξε μια στιγμή που τη δικαίωσε ως δημιουργό, η απάντησή της δεν μένει σε μία κορυφή.
Για τη Γλυκερία Κακούρη, δικαίωση είναι πολλές μικρές και μεγάλες στιγμές μαζί: η πρώτη φορά που κράτησε το βιβλίο της τυπωμένο στα χέρια της, η πρώτη λογοτεχνική διάκριση, η επιτυχία του θεατρικού της έργου «Έδωσα Υπόσχεση», που βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημά της και απέσπασε Βραβείο Κοινού, αλλά και η πρώτη φορά που εργάστηκε ως σεναριογράφος σε τηλεοπτική σειρά υψηλής τηλεθέασης.
Δεν αντιμετωπίζει την πορεία της ως μια γραμμική διαδρομή προς έναν μεγάλο σταθμό. Τη βλέπει ως μια αλληλουχία στιγμών που, όταν τις κοιτάξει κανείς όλες μαζί, αποκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος της διαδρομής.
Τι σημαίνει πραγματική καταξίωση
Για τη Γλυκερία Κακούρη, πραγματική καταξίωση δεν είναι η δημοσιότητα ούτε η εξωτερική επιβεβαίωση. Είναι η αίσθηση ότι έχεις προσφέρει κάτι στον κόσμο, στην κοινωνία, στον πολιτισμό. Ότι άφησες το δικό σου λιθαράκι, μικρό ή μεγάλο, αλλά αληθινό. Κάτι που έφτιαξες με αγάπη, υπομονή και ψυχή.
Είναι μια απάντηση ώριμη, καθαρή και βαθιά ανθρώπινη. Και ίσως συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο όλη τη στάση ζωής της.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα έχει μνήμη, Ιστορία και Χαλκιδική
Το βλέμμα της παραμένει στραμμένο μπροστά.
Ανάμεσα στα επόμενα δημιουργικά της βήματα, ξεχωρίζει η επιθυμία να δει κάποια στιγμή ένα βιβλίο της να διασκευάζεται για τηλεοπτική σειρά. Παράλληλα, όμως, ιδιαίτερο βάρος δίνει στο νέο της ιστορικό μυθιστόρημα, με τίτλο «Το τελευταίο παραμύθι της Ανατολής», το οποίο είναι βαθιά συνδεδεμένο με αληθινές αφηγήσεις, οικογενειακές μνήμες και ιστορικά ίχνη που διασχίζουν την Ανατολή, την Πόλη, τη Σμύρνη, τη Σαλονίκη και κυρίως τη Χαλκιδική των αρχών του 20ού αιώνα.
Και ίσως εδώ να βρίσκεται και η πιο βαθιά συνέχεια της πορείας της: ότι επιστρέφει ξανά και ξανά στις ρίζες, στη μνήμη, στις αφηγήσεις των ανθρώπων, σε όσα δεν πρέπει να χαθούν.
Ίσως τελικά να μην έφυγε ποτέ από εκεί
Στο τέλος αυτής της συνομιλίας, μένει η αίσθηση ότι η Γλυκερία Κακούρη μπορεί να ταξίδεψε μακριά μέσα από τις λέξεις, τη δημιουργία και τη δουλειά της, όμως ένα κομμάτι της παρέμεινε πάντα εκεί.
Στην Ιερισσό.
Στη θάλασσα.
Στις καλοκαιρινές διαδρομές.
Στο κορίτσι με το ποδήλατο και το ψαθάκι στο κεφάλι.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο όμορφο στοιχείο της πορείας της: ότι δεν χρειάστηκε ποτέ να ξεχάσει από πού ξεκίνησε για να φτάσει εκεί που είναι σήμερα.
Βιογραφικό
Η Γλυκερία Θ. Κακούρη ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Είναι πτυχιούχος του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, απόφοιτος της Σχολής Σεναρίου ΑΝΤ1 και μεταπτυχιακή φοιτήτρια Δημιουργικής Γραφής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Έχουν εκδοθεί πέντε μυθιστορήματα και πέντε παραμύθια της, τα οποία έχει εικονογραφήσει η ίδια, ενώ ποιήματα και διηγήματά της έχουν δημοσιευθεί σε έντυπες και ηλεκτρονικές συλλογικές εκδόσεις. Έχει διακριθεί σε πανελλήνιους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, με πιο πρόσφατη διάκριση το Βραβείο Αίσωπος στην προκριματική φάση του 11ου Παγκόσμιου Διαγωνισμού Ποίησης Καβάφης από την International Art Academy.
Παράλληλα, διασκευάζει κλασικά έργα για παιδικές διαδραστικές παραστάσεις που ανεβαίνουν σε παιδικές σκηνές σε όλη την Ελλάδα, είναι ενεργό μέλος της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδας και συμμετέχει ως σεναριογράφος σε τηλεοπτικές σειρές.
Έχει συμμετάσχει στις τηλεοπτικές σειρές «Να μ’ αγαπάς», «Σαν Ψέμα», «Έρωτας Φυγάς», «Παγιδευμένοι», «Άγρια Γη», «Κλινική» και «Ήλιος», ενώ στο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνονται μυθιστορήματα, παραμύθια και θεατρικά έργα, με ξεχωριστή παρουσία τόσο στη λογοτεχνία όσο και στη σεναριογραφία.
Είναι παντρεμένη και μητέρα τεσσάρων παιδιών.
