Ένα από τα πιο εντυπωσιακά και μυστηριώδη αρχαιολογικά ευρήματα της Ελλάδας είναι η λεγόμενη «γυναίκα με την πλεξούδα», που ανακαλύφθηκε το 1962 στη Θεσσαλονίκη και συνεχίζει μέχρι σήμερα να προκαλεί δέος.
Η ταφή της, που χρονολογείται στον 3ο – 4ο αιώνα μ.Χ., βρέθηκε σε μια ερμητικά σφραγισμένη μαρμάρινη σαρκοφάγο, μέσα στην οποία υπήρχε μολύβδινο φέρετρο. Το εντυπωσιακό στοιχείο όμως ήταν η εξαιρετική διατήρηση της σορού: τα μαλλιά της, καστανά και πλεγμένα σε πλεξούδα, αλλά ακόμη και τα φρύδια της, είχαν διατηρηθεί σχεδόν αναλλοίωτα.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι επρόκειτο για γυναίκα ηλικίας 50-60 ετών, πιθανότατα υψηλής κοινωνικής τάξης. Αυτό αποδεικνύεται και από το πολυτελές χρυσοκέντητο ύφασμα που την κάλυπτε, φτιαγμένο από πορφυρές ίνες και χρυσόνημα, ένα ένδυμα που πιθανόν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την ταφή της.
Η εξαιρετική κατάσταση διατήρησης οφείλεται σε μια σπάνια τεχνική ταρίχευσης. Ο συνδυασμός μολύβδινου φερέτρου, βαριάς σαρκοφάγου και ειδικών υλικών, όπως ρητίνες, δημιούργησε ένα «σφραγισμένο» περιβάλλον χωρίς οξυγόνο, προστατεύοντας το σώμα από τη φθορά.
Το εύρημα θεωρείται μοναδικό, καθώς αποτελεί μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις τεχνητής μουμιοποίησης στη ρωμαϊκή περίοδο εκτός Αιγύπτου, γεγονός που του προσδίδει ιδιαίτερη αρχαιολογική αξία.
Σήμερα, η «γυναίκα με την πλεξούδα» εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, προσφέροντας στους επισκέπτες ένα μοναδικό ταξίδι στον κόσμο και τα ταφικά έθιμα της ύστερης αρχαιότητας.
