Η συζήτηση για την παραπληροφόρηση και την τεχνητή νοημοσύνη, όπως αναδείχθηκε στο Athens Alitheia Forum, δεν αφορά μόνο τα μέσα ενημέρωσης ή την πολιτική. Αφορά την ίδια τη δημοκρατία και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται πλέον η κοινή γνώμη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε ένα κρίσιμο ζήτημα: τα fake news υπήρχαν πάντα, όμως σήμερα η ταχύτητα διάδοσης, οι ψεύτικοι λογαριασμοί, τα bots και οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης έχουν δημιουργήσει ένα νέο, πολύ πιο επικίνδυνο περιβάλλον.
Πλέον δεν παραποιείται μόνο μια είδηση. Μπορεί να παραποιηθεί η ίδια η εικόνα, η φωνή, ακόμα και η πραγματικότητα όπως την αντιλαμβάνεται ο πολίτης. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας.
Όταν ο κόσμος δυσκολεύεται να ξεχωρίσει το αληθινό από το κατασκευασμένο, τότε υπονομεύεται η εμπιστοσύνη στην ενημέρωση, στους θεσμούς και τελικά στη δημόσια ζωή. Και όταν η παραπληροφόρηση αξιοποιείται οργανωμένα για να επηρεάσει κοινωνικές αντιδράσεις ή ακόμη και εκλογικές διαδικασίες, τότε μιλάμε για ένα φαινόμενο που δεν είναι απλώς επικοινωνιακό αλλά βαθιά πολιτικό.
Την ίδια ώρα, ευθύνη δεν έχουν μόνο οι ανώνυμοι λογαριασμοί και οι σκοτεινές σελίδες του διαδικτύου. Ευθύνη έχουν και τα παραδοσιακά μέσα όταν υιοθετούν την υπερβολή, τον εντυπωσιασμό και την ατεκμηρίωτη “είδηση” στο όνομα της απήχησης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, αντί να λειτουργούν ως φίλτρο αξιοπιστίας, γίνονται μέρος του προβλήματος.
Η απάντηση σε αυτή την απειλή δεν μπορεί να είναι μία. Χρειάζονται ισχυροί θεσμοί, αξιόπιστα μέσα, τεχνολογικά εργαλεία ελέγχου του ψεύτικου περιεχομένου και κυρίως παιδεία. Η νέα γενιά πρέπει να μάθει να ελέγχει, να διασταυρώνει και να μην αποδέχεται αβασάνιστα ό,τι εμφανίζεται στην οθόνη της.
Η αλήθεια σήμερα δεν είναι δεδομένη. Και ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να προστατευτεί.
Νίκος Τσερκεζίδης
