Jackson Hole: Οι αποφάσεις που μπορούν να φτάσουν στην τσέπη κάθε Έλληνα

Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης
Επιχειρηματίας -Τομεάρχης Περιβάλλοντος ΝΔ Χαλκιδικής

Μερικές φορές οι σημαντικότερες οικονομικές εξελίξεις για την καθημερινότητά μας ξεκινούν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Από τις 27 έως τις 29 Αυγούστου, στο Jackson Hole του Γουαϊόμινγκ, κεντρικοί τραπεζίτες, οικονομολόγοι και παράγοντες των διεθνών αγορών συναντώνται στο ετήσιο οικονομικό συμπόσιο της Federal Reserve Bank of Kansas City.

Το ενδιαφέρον φέτος είναι ιδιαίτερα μεγάλο, καθώς οι αγορές αναζητούν καθαρά μηνύματα για την επόμενη ημέρα της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής και, κυρίως, για το εάν το κόστος του χρήματος θα παραμείνει υψηλό.

Μπορεί όλα αυτά να φαίνονται μακρινά για έναν επαγγελματία στη Χαλκιδική, έναν εργαζόμενο στη Θεσσαλονίκη ή μια ελληνική οικογένεια που πληρώνει στεγαστικό δάνειο.

Δεν είναι.

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με έναν δύσκολο συνδυασμό: πληθωριστικές πιέσεις, υψηλό ενεργειακό κόστος, γεωπολιτική αβεβαιότητα και ακριβότερη χρηματοδότηση.

Οι διεθνείς αγορές προσπαθούν να διαπιστώσουν εάν τα επιτόκια θα μπορέσουν να αποκλιμακωθούν ή εάν οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να διατηρήσουν αυστηρή στάση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία.

Όταν το χρήμα γίνεται ακριβότερο στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα σύνορά τους. Μεταφέρονται στο κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων, στις επενδύσεις, στα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, στις αγορές ομολόγων και τελικά στην πραγματική οικονομία.

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε γυάλα

Η χώρα μας βρίσκεται σήμερα σε σαφώς ισχυρότερη θέση σε σχέση με προηγούμενες περιόδους διεθνούς αναταραχής.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι η δομή του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η μεγάλη διάρκειά του και το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του εξυπηρετείται με σταθερά επιτόκια δημιουργούν μια σημαντική γραμμή άμυνας απέναντι στις απότομες μεταβολές των διεθνών αγορών.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία μένει ανεπηρέαστη.

Η πραγματική οικονομία χρειάζεται συνεχώς νέο χρήμα.

Οι επιχειρήσεις χρειάζονται χρηματοδότηση για να επενδύσουν, να εκσυγχρονιστούν, να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικές και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Τα νοικοκυριά χρειάζονται πρόσβαση σε στεγαστική και καταναλωτική πίστη.

Και για μια μικρομεσαία επιχείρηση, ακόμη και μια φαινομενικά μικρή μεταβολή στο επιτόκιο μπορεί να είναι καθοριστική.

Για ένα ξενοδοχείο, ένα κατάστημα, μια παραγωγική μονάδα ή έναν ελεύθερο επαγγελματία μπορεί να κρίνει εάν μια νέα επένδυση θα προχωρήσει ή θα παραμείνει στο συρτάρι.

Το βλέμμα και στη Φρανκφούρτη

Για την Ελλάδα, βέβαια, η άμεση νομισματική πολιτική καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Όμως οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες δεν λειτουργούν απομονωμένα μεταξύ τους. Οι κινήσεις της Fed επηρεάζουν το δολάριο, τις αποδόσεις των ομολόγων, τις διεθνείς ροές κεφαλαίων και συνολικά τις συνθήκες χρηματοδότησης.

Γι’ αυτό και όσα ακουστούν στο Jackson Hole θα παρακολουθηθούν πολύ προσεκτικά και στην Ευρώπη.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει:

Μπορούμε να διατηρήσουμε ισχυρή ανάπτυξη όταν το κόστος του χρήματος παραμένει υψηλό και η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα αβεβαιότητας;

Κατά την άποψή μου, η απάντηση δεν μπορεί να βρίσκεται αποκλειστικά στις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών.

Χρειαζόμαστε μια ελληνική οικονομία περισσότερο παραγωγική, περισσότερο εξωστρεφή και λιγότερο ευάλωτη στις διεθνείς ενεργειακές και χρηματοπιστωτικές κρίσεις.

Χρειαζόμαστε επενδύσεις στην ενέργεια, στις υποδομές, στην τεχνολογία και στην παραγωγή. Χρειαζόμαστε επίσης πραγματικές συνθήκες πρόσβασης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στη χρηματοδότηση.

Το Jackson Hole δεν θα αποφασίσει μέσα σε τρεις ημέρες το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας. Θα στείλει όμως ισχυρά μηνύματα για το πού κατευθύνεται το κόστος του χρήματος τους επόμενους μήνες.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις της Fed. Μπορεί όμως να θωρακίσει την οικονομία της απέναντι στις συνέπειές τους. Με σταθερότητα, επενδύσεις, ανταγωνιστική ενέργεια και πραγματική στήριξη της επιχειρηματικότητας, μπορούμε να μετατρέπουμε τις διεθνείς αναταράξεις από απειλή σε διαχειρίσιμη πρόκληση.