AP Photo/Vahid Salemi

Μια καταστολή που πολλοί χαρακτηρίζουν ως τη «Τιεν Αν Μεν» της Ισλαμικής Δημοκρατίας

Οι μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στο Ιράν στα τέλη Δεκεμβρίου, με αφετηρία την οικονομική κατάρρευση, τον πληθωρισμό και την υποτίμηση του νομίσματος, εξελίχθηκαν γρήγορα σε ανοιχτή αμφισβήτηση του καθεστώτος με συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη.

Αρχικά η αντίδραση των αρχών ήταν συγκρατημένη. Όμως μετά το κάλεσμα του εξόριστου Ρεζά Παχλαβί και τη μαζική κάθοδο στους δρόμους, το καθεστώς διέκοψε το διαδίκτυο και τις διεθνείς επικοινωνίες και προχώρησε σε εκτεταμένη καταστολή.

Σύμφωνα με μαρτυρίες και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν πραγματικά πυρά εναντίον άοπλων διαδηλωτών, με δεκάδες έως χιλιάδες νεκρούς, αριθμός που δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί λόγω απομόνωσης της χώρας. Η Διεθνής Αμνηστία μιλά για στοχευμένους πυροβολισμούς σε κεφάλι και κορμό.

Παράλληλα, υπήρξαν συγκρούσεις με οργανωμένες ομάδες εντός των διαδηλώσεων, γεγονός που επέτρεψε στο καθεστώς να παρουσιάσει το κίνημα ως υποκινούμενο από ξένες δυνάμεις, ενισχύοντας το αφήγημα περί «αποσταθεροποίησης από το εξωτερικό». Οι δηλώσεις Τραμπ και η διεθνής υποστήριξη προς τον Παχλαβί αξιοποιήθηκαν προς αυτή την κατεύθυνση.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη εφάρμοσε μια συστηματική στρατηγική περικύκλωσης και εξουθένωσης του κινήματος, συνδυάζοντας βία, έλεγχο πληροφορίας και προπαγάνδα. Έτσι, μέσα σε λίγες ημέρες, οι δρόμοι «καθάρισαν» από τις κινητοποιήσεις.

Παρά την προσωρινή επιβολή ελέγχου, τα βαθύτερα αίτια της εξέγερσης παραμένουν: οικονομική ασφυξία, κυρώσεις, διαφθορά και κοινωνική καταπίεση. Όπως σημειώνουν ειδικοί, οι διαμαρτυρίες στο Ιράν δεν τελείωσαν απλώς υποχώρησαν και είναι βέβαιο ότι θα επιστρέψουν.

Πηγή: Financial Times