Από τους 43°C στα μπουρίνια μέσα σε 48 ώρες: Η κλιματική κρίση είναι ήδη εδώ

Η Χαλκιδική δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κάθε ακραίο καιρικό φαινόμενο ως «έκτακτο»

Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης
Επιχειρηματίας – Τομεάρχης Περιβάλλοντος Νέας Δημοκρατίας Χαλκιδικής

Τη μία ημέρα η θερμοκρασία ξεπερνά τους 40 βαθμούς Κελσίου και την επόμενη εκδηλώνονται ισχυρές καταιγίδες, χαλαζοπτώσεις, θυελλώδεις άνεμοι και απότομη πτώση της θερμοκρασίας.

Μέσα σε λίγες ώρες περνάμε από τον καύσωνα στα μπουρίνια.

Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση. Είναι μέρος μιας νέας πραγματικότητας που διαμορφώνεται γύρω μας και επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα, την οικονομία, τον τουρισμό, την αγροτική παραγωγή και την ασφάλεια των πολιτών.

Οφείλουμε, βεβαίως, να είμαστε επιστημονικά ακριβείς. Κανένας μεμονωμένος καύσωνας και καμία συγκεκριμένη καταιγίδα δεν μπορούν από μόνοι τους να αποδοθούν αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή.

Αυτό όμως που έχει αλλάξει είναι το υπόβαθρο πάνω στο οποίο εξελίσσονται τα καιρικά φαινόμενα.

Η κλιματική αλλαγή «φορτώνει τα ζάρια»

Η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κάνει τους καύσωνες συχνότερους, μεγαλύτερους σε διάρκεια και εντονότερους.

Παράλληλα, μια θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατεί περισσότερους υδρατμούς. Για κάθε έναν βαθμό αύξησης της θερμοκρασίας, η ατμόσφαιρα μπορεί να περιέχει περίπου 7% περισσότερη υγρασία.

Αυτό σημαίνει ότι, όταν δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες αστάθειας, μπορεί να εκδηλωθούν εντονότερες βροχοπτώσεις, ισχυρότερες καταιγίδες και σοβαρότερα πλημμυρικά φαινόμενα.

Με απλά λόγια, η κλιματική αλλαγή δεν προκαλεί κάθε καταιγίδα. Μπορεί όμως να την κάνει ισχυρότερη και περισσότερο καταστροφική.

Δεν δημιουργεί κάθε θερμή ημέρα. Μετατρέπει όμως έναν συνηθισμένο καύσωνα σε απειλή για την ανθρώπινη υγεία, τα δάση, τις καλλιέργειες και τις υποδομές.

Η Χαλκιδική βρίσκεται στην πρώτη γραμμή

Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ η Μεσόγειος θεωρείται μία από τις περισσότερο ευάλωτες περιοχές απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Για τη Χαλκιδική, οι συνέπειες δεν αποτελούν μια θεωρητική συζήτηση για το μακρινό μέλλον.

Είναι η λειψυδρία και η υπερκατανάλωση νερού τους θερινούς μήνες. Είναι η πίεση στις γεωτρήσεις και ο κίνδυνος υφαλμύρωσης. Είναι η ξηρασία, η αυξημένη επικινδυνότητα των δασικών πυρκαγιών και η διάβρωση των ακτών.

Είναι επίσης οι τουριστικές και αγροτικές υποδομές που καλούνται να λειτουργήσουν κάτω από ολοένα πιο δύσκολες και απρόβλεπτες συνθήκες.

Μελέτες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών καταγράφουν αυξητική τάση στη διάρκεια και τη συχνότητα των καυσώνων στην Ελλάδα, με τη Μακεδονία να βρίσκεται ανάμεσα στις περιοχές όπου παρατηρείται σημαντική αύξηση των θερμών επεισοδίων.

Ταυτόχρονα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα με κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις παρουσιάζουν σημαντική αύξηση τις τελευταίες δεκαετίες.

Οι αριθμοί δεν επιτρέπουν ούτε άρνηση ούτε εφησυχασμό.

Από την αποκατάσταση στην πρόληψη

Δεν αρκεί πλέον να καθαρίζουμε τα ρέματα όταν έχει ήδη εκδοθεί έκτακτο δελτίο καιρού.

Δεν αρκεί να αναζητούμε νερό όταν οι δεξαμενές έχουν αδειάσει.

Δεν αρκεί να μιλάμε για πρόληψη των πυρκαγιών όταν οι φλόγες έχουν ήδη πλησιάσει στους οικισμούς.

Η Χαλκιδική χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο κλιματικής ανθεκτικότητας.

Χρειάζεται σύγχρονη διαχείριση των υδάτινων πόρων, περιορισμό των διαρροών, προστασία των γεωτρήσεων και δημιουργία υποδομών αποθήκευσης νερού.

Χρειάζεται καθαρισμό και οριοθέτηση των ρεμάτων, επικαιροποιημένα αντιπλημμυρικά έργα και χαρτογράφηση των περιοχών που κινδυνεύουν.

Χρειάζεται ουσιαστική διαχείριση των δασών, απομάκρυνση της καύσιμης ύλης και στενότερη συνεργασία μεταξύ Πυροσβεστικής, Πολιτικής Προστασίας, δήμων και εθελοντών.

Χρειάζεται, τέλος, τοπικά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ώστε ο πολίτης, ο επαγγελματίας και ο επισκέπτης να γνωρίζουν εγκαίρως όχι μόνο ποιο φαινόμενο αναμένεται, αλλά και ποιες επιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι σύνθημα ούτε πολυτέλεια.

Είναι δημόσια υγεία, πολιτική προστασία, οικονομική ασφάλεια και υπεράσπιση της αξίας του τόπου μας.

Η κλιματική αλλαγή δεν βρίσκεται πλέον στο μέλλον. Είναι η μία ημέρα με θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών και η επόμενη με καταιγίδες, χαλάζι και θυελλώδεις ανέμους.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν αλλάζει το κλίμα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν εμείς θα αλλάξουμε εγκαίρως τον τρόπο με τον οποίο προστατεύουμε τη Χαλκιδική.

Νίκος Τσερκεζίδης
Επιχειρηματίας-Τομεάρχης Περιβάλλοντος Νέας Δημοκρατίας Χαλκιδικής