Κομισιόν: Πρόοδος για την ελληνική οικονομία, αλλά ανησυχία για στεγαστικό και χρέος

Σημάδια βελτίωσης καταγράφει η ελληνική οικονομία σύμφωνα με τη νέα αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, ωστόσο οι Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι παραμένουν σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες, με βασικότερα προβλήματα το υψηλό δημόσιο χρέος, το εξωτερικό έλλειμμα και τη στεγαστική κρίση.

Λίγο πριν από τις Εαρινές Προβλέψεις της Κομισιόν, οι οποίες αναμένεται να μειώσουν τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και να διατηρήσουν αυξημένο τον πληθωρισμό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να χρειάζεται βαθύτερες μεταρρυθμίσεις για να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της.

Βελτίωση στην οικονομία και την απασχόληση

Η έκθεση αναγνωρίζει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η άνοδος του ονομαστικού ΑΕΠ συνέβαλαν σημαντικά στη μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, η αγορά εργασίας παρουσίασε θετική εικόνα μετά την πανδημία, με αύξηση της απασχόλησης και αποκλιμάκωση της ανεργίας.

Ωστόσο, η Κομισιόν σημειώνει ότι η μακροχρόνια ανεργία εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ το ποσοστό απασχόλησης παραμένει χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Αργή πρόοδος στα «κόκκινα» δάνεια

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ιδιωτικό χρέος. Παρότι μέσω του προγράμματος «Ηρακλής» οι τράπεζες κατάφεραν να μειώσουν αισθητά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μεταφέροντάς τα εκτός ισολογισμών, η Επιτροπή εκτιμά ότι η διαχείριση των υπολοίπων «κόκκινων» δανείων προχωρά με αργούς ρυθμούς.

Σύμφωνα με την έκθεση, η καθυστέρηση αυτή εξακολουθεί να επιβαρύνει την πραγματική οικονομία και να περιορίζει τις δυνατότητες χρηματοδότησης της ανάπτυξης.

Θετικά μηνύματα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής

Στον τομέα της φορολογικής συμμόρφωσης, η Ελλάδα λαμβάνει θετική αξιολόγηση, κυρίως λόγω των ψηφιακών εργαλείων που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια, όπως το myDATA και η ηλεκτρονική διαβίβαση στοιχείων.

Η Κομισιόν επισημαίνει ότι το κενό ΦΠΑ έχει μειωθεί αισθητά και η χώρα πλησιάζει πλέον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Θετικά αξιολογούνται επίσης η ψηφιακή κάρτα εργασίας και τα μέτρα κατά της αδήλωτης εργασίας.

Παράλληλα, η Επιτροπή θεωρεί κρίσιμη τη συνέχιση των ψηφιακών παρεμβάσεων, όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση, το ψηφιακό μητρώο ακινήτων και η υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή ενοικίων.

Προβληματισμός για τις φοροαπαλλαγές

Η έκθεση εντοπίζει, πάντως, αδυναμίες στην αξιολόγηση των φορολογικών κινήτρων και απαλλαγών. Όπως αναφέρεται, η υπερβολική χρήση εξαιρέσεων αυξάνει την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος και μπορεί να επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά χωρίς ουσιαστικό αναπτυξιακό όφελος.

«Καμπανάκι» για το στεγαστικό

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αγορά κατοικίας, όπου η Κομισιόν διαπιστώνει συνεχιζόμενη άνοδο των τιμών και ενδείξεις υπερτίμησης που προσεγγίζουν το 18%.

Σύμφωνα με την έκθεση, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών, η αυξημένη εγχώρια και ξένη ζήτηση, αλλά και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων ενισχύουν περαιτέρω τις πιέσεις τόσο στις τιμές αγοράς όσο και στα ενοίκια.

Παράλληλα, ο δείκτης τιμών κατοικίας προς εισόδημα έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, σε αντίθεση με την πτωτική τάση που παρατηρείται σε πολλές χώρες της ΕΕ.

Το στεγαστικό στο τραπέζι του Eurogroup

Το θέμα της στέγασης αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του άτυπου Eurogroup στη Λευκωσία, έπειτα από ελληνική πρωτοβουλία. Η Αθήνα επιδιώκει να ανοίξει ευρωπαϊκή συζήτηση για κοινές πολιτικές αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης, καθώς το πρόβλημα των υψηλών ενοικίων και της έλλειψης προσιτής κατοικίας επηρεάζει πλέον το μεγαλύτερο μέρος της ευρωζώνης.

Στη συζήτηση θα παρουσιαστούν παραδείγματα από χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Κροατία, που έχουν εφαρμόσει μέτρα όπως περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, αυξημένη φορολόγηση κενών κατοικιών και προγράμματα κοινωνικής στέγασης.

Υψηλό κόστος στέγασης στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το στεγαστικό κόστος παραμένει ιδιαίτερα βαρύ για τα νοικοκυριά, καθώς συγκαταλέγεται πλέον στα υψηλότερα της Ευρώπης σε σχέση με τα εισοδήματα.

Την ίδια ώρα, περίπου 794.000 κατοικίες εξακολουθούν να παραμένουν κλειστές, παρά την αυξημένη ζήτηση, ενώ περιορισμένη είναι μέχρι στιγμής η ανταπόκριση στα φορολογικά κίνητρα για επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση.