Ο Μάρτιος ή Μάρτης είναι ο τρίτος μήνας του έτους και σηματοδοτεί το πέρασμα από τον χειμώνα στην άνοιξη. Στη δημώδη παράδοση, ο λαός έχει αποδώσει στον Μάρτη πλήθος ονομασιών και παροιμιών, κυρίως εξαιτίας των έντονων και ασταθών καιρικών συνθηκών που τον χαρακτηρίζουν.
Έτσι, είναι γνωστός ως Κλαψομάρτης, λόγω των συχνών εναλλαγών ανάμεσα σε ήλιο, βροχή και κρύο, αλλά και ως Πεντάγνωμος, όπως λέει και η παροιμία: «Ο Μάρτης ο Πεντάγνωμος, πέντε φορές εχιόνισε και πάλι το μετάνιωσε πως δεν εξαναχιόνισε». Χαρακτηριστικές είναι επίσης οι λαϊκές εκφράσεις «Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης» και «Κάλιο Μάρτης στις γωνιές, παρά Μάρτης στις αυλές», που αποτυπώνουν την απρόβλεπτη φύση του.
Παρά την κακοκαιρία που συχνά επικρατεί, ο Μάρτης θεωρείται ο καταλληλότερος μήνας για το φύτεμα δέντρων και καλλιεργειών, γι’ αυτό και αποκαλείται Φυτευτής. Εξαιτίας της μεγάλης θρησκευτικής εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, φέρει και την ονομασία Βαγγελιώτης.
Ο μήνας συνδέεται άμεσα με την έναρξη της άνοιξης και γι’ αυτό ονομάζεται και Ανοιξιάτης, με τη λαϊκή σοφία να συνοψίζεται στην παροιμία «από Μαρτιού καλοκαιριά, κι απ’ Αύγουστο χειμώνας». Παράλληλα, ο Μάρτης περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, γεγονός που αποτυπώνεται στη φράση «Δεν λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή».
Αν και αστρονομικά η άνοιξη ξεκινά επίσημα στις 20 ή 21 Μαρτίου, με την εαρινή ισημερία, στη λαϊκή αντίληψη ολόκληρος ο Μάρτης λογίζεται ως ανοιξιάτικος μήνας, μαζί με τον Απρίλιο και τον Μάιο.
