Ο Μάρτης ή Μαρτιάς είναι ένα παμπάλαιο λαϊκό έθιμο με ευρεία βαλκανική διασπορά, που επιβιώνει μέχρι σήμερα και συνδέεται άμεσα με τον ερχομό της άνοιξης. Πρόκειται για ένα βραχιολάκι φτιαγμένο από κόκκινες και άσπρες κλωστές ή σχοινάκια, στριφτά ή πλεγμένα, το οποίο φοριέται την 1η Μαρτίου.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει κυρίως τα παιδιά από τον πρώτο δυνατό ήλιο της άνοιξης, ώστε να μην «καούν» ή μαυρίσουν πρόωρα. Για τον λόγο αυτό, το βραχιόλι φοριέται από νωρίς το πρωί της 1ης Μαρτίου, πριν την έξοδο από το σπίτι.
Το έθιμο πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και ειδικότερα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες, κατά την είσοδό τους στις τελετές, έδεναν μία κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και στο αριστερό τους πόδι, ως σύμβολο προστασίας και μύησης.
Η κατασκευή του Μάρτη γίνεται παραδοσιακά την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου, ενώ η αφαίρεσή του συνδέεται με διαφορετικά τοπικά έθιμα: σε κάποιες περιοχές τον βγάζουν στο τέλος του μήνα, αλλού τον κρεμούν σε δέντρο για να τον πάρουν τα χελιδόνια.
Παρά το πέρασμα των αιώνων, ο Μάρτης παραμένει ένα ζωντανό έθιμο που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, διατηρώντας τον συμβολισμό της αναγέννησης, της προστασίας και της μετάβασης από τον χειμώνα στην άνοιξη.
