Μνημονιακά δάνεια: Αποπληρωμή έως το 2070. Πάνω από 230 δισ. ευρώ οι υποχρεώσεις της Ελλάδας

Η αποπληρωμή των μνημονιακών δανείων θα συνεχιστεί για πολλές ακόμη δεκαετίες, με τον χρονικό ορίζοντα να εκτείνεται έως το 2070, σύμφωνα με την Εαρινή Έκθεση 2026 του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου (ΕΔΣ).

Παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι υποχρεώσεις της χώρας προς τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Συνολικά, η Ελλάδα έλαβε την περίοδο 2010–2018 δάνεια ύψους 288,7 δισ. ευρώ από χώρες της Ευρωζώνης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM).

Μέχρι σήμερα έχουν αποπληρωθεί περίπου 77 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 32,1 δισ. ευρώ προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ωστόσο, το ανεξόφλητο υπόλοιπο ανέρχεται σε περίπου 211,4 δισ. ευρώ, με την εξόφλησή του να ολοκληρώνεται σε βάθος δεκαετιών.

Αναλυτικότερα, από τα διμερή διακρατικά δάνεια ύψους 52,9 δισ. ευρώ (GLF), απομένουν προς αποπληρωμή 26,3 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό εκτιμάται ότι θα μειωθεί στα 19 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026 και θα εξοφληθεί πρόωρα έως το 2031, με ετήσιες καταβολές περίπου 5 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερα μεγάλο παραμένει το βάρος των δανείων του EFSF, συνολικού ύψους 141,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 125,7 δισ. ευρώ παραμένουν ανεξόφλητα. Η αποπληρωμή τους έχει ήδη ξεκινήσει από το 2023 και θα συνεχιστεί έως το 2070.

Παράλληλα, τα δάνεια του ESM, ύψους 58,8 δισ. ευρώ, αναμένεται να εξοφληθούν στο διάστημα 2034–2060. Στις υποχρεώσεις αυτές προστίθενται δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το πρόγραμμα SURE, συνολικού ύψους 11,6 δισ. ευρώ, καθώς και 11,4 δισ. ευρώ από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με πρώτη αποπληρωμή το 2032.

Συνολικά, αν συνυπολογιστούν όλες οι παραπάνω υποχρεώσεις, το ποσό που θα πρέπει να αποπληρωθεί έως το 2070 ξεπερνά τα 230 δισ. ευρώ.

Στο τέλος του 2025, το χρέος προς ευρωπαϊκούς θεσμούς διαμορφώθηκε στα περίπου 220 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 88% του ΑΕΠ και στο 55% του δημόσιου χρέους της κεντρικής διοίκησης. Παράλληλα, το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας ανήλθε στο 146,1% του ΑΕΠ, καταγράφοντας μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Η τάση αποκλιμάκωσης εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί, με το χρέος να υποχωρεί στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026 και κάτω από το 120% έως το 2029, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη και στα διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα.

Ωστόσο, το ΕΔΣ επισημαίνει ότι η εξυπηρέτηση του χρέους θα απαιτήσει σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα για τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές συστάσεις, η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρεί πλεονάσματα της τάξης του 2% του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Η επίτευξη αυτών των στόχων αποτελεί σημαντική πρόκληση για την ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας που σχετίζεται με την πορεία των επιτοκίων, τους ρυθμούς ανάπτυξης και τις συνθήκες στις διεθνείς αγορές.