Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή – ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν πλήγματα

Η ένταση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον στόχων στο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι θα απαντήσει αποφασιστικά. Την ίδια στιγμή, η εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός βρίσκεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις.

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν εκτεταμένες επιχειρήσεις πλήττοντας περισσότερους από 80 στόχους στο Ιράν, ως απάντηση –όπως υποστηρίζει η Ουάσιγκτον– στις επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με την αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM), οι επιθέσεις στόχευσαν εγκαταστάσεις αντιαεροπορικής άμυνας, κέντρα διοίκησης και ελέγχου, παράκτια συστήματα ραντάρ, θέσεις εκτόξευσης πυραύλων κατά πλοίων, καθώς και δεκάδες μικρά σκάφη που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αποτελούν αντίποινα για τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες της Τεχεράνης «ξεκάθαρη παραβίαση» της συμφωνίας αποκλιμάκωσης που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου.

Από την πλευρά του, το Ιράν κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι παραβίασαν τη συμφωνία και προειδοποιεί πως θα λάβει «αποφασιστικά μέτρα» για την προστασία των συμφερόντων και της εθνικής του ασφάλειας. Η Τεχεράνη απορρίπτει τις κατηγορίες για επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και κάνει λόγο για αμερικανική επιθετικότητα.

Η περιοχή των Στενών του Ορμούζ παραμένει το βασικό σημείο έντασης, καθώς από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία των Στενών μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, αυξάνοντας τις τιμές και δημιουργώντας νέες πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Μετά την προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή είχε αρχίσει να επανέρχεται, ωστόσο η κατάσταση παρέμενε εύθραυστη. Νέα περιστατικά επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια αναζωπύρωσαν την αντιπαράθεση, με χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, να κατηγορούν το Ιράν για απειλή κατά της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

Η Τεχεράνη απέρριψε τις κατηγορίες, ενώ η βρετανική υπηρεσία παρακολούθησης ναυσιπλοΐας UKMTO ανέφερε ότι σημειώθηκαν επιθέσεις σε πλοία με χρήση βλημάτων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, χωρίς ωστόσο να καταγραφούν τραυματισμοί ή περιβαλλοντική μόλυνση.

Η νέα στρατιωτική αντιπαράθεση είχε άμεσο αντίκτυπο στις αγορές, με την τιμή του αμερικανικού αργού πετρελαίου WTI να σημειώνει άνοδο, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την επαναφορά κυρώσεων που αφορούν το ιρανικό πετρέλαιο, αυξάνοντας την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής, καθώς οι δύο πλευρές εμφανίζονται αποφασισμένες να υπερασπιστούν τις θέσεις τους, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύγκρουσης στην περιοχή.

Η νέα κρίση εκτυλίσσεται μάλιστα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για το Ιράν, καθώς η χώρα βρίσκεται σε διαδικασία πολυήμερων τελετών μετά τον θάνατο του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, γεγονός που προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη πολιτική και συμβολική φόρτιση στην ήδη τεταμένη κατάσταση.