Νέα ΚΑΠ μετά το 2027: Περισσότερη στήριξη σε μικρούς παραγωγούς και Νέους Αγρότες προτείνει το Ευρωκοινοβούλιο

Σημαντικές αλλαγές στη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) μετά το 2027 προτείνει η Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με βασικούς άξονες την ενίσχυση των μικρών και μεσαίων αγροτικών εκμεταλλεύσεων, αλλά και την αυξημένη στήριξη των Νέων Αγροτών που εισέρχονται στον πρωτογενή τομέα.

Στο σχέδιο έκθεσης που παρουσίασε ο Γερμανός ευρωβουλευτής και εισηγητής για το μέλλον της ΚΑΠ, Νόρμπερτ Λινς, προτείνεται η υποχρεωτική διάθεση του 15% του προϋπολογισμού του Πυλώνα Ι για την αναδιανεμητική ενίσχυση, καθώς και η δέσμευση του 8% των άμεσων ενισχύσεων αποκλειστικά για τους Νέους Αγρότες.

Οι προτάσεις αυτές αναμένεται να αποτελέσουν τη βάση της διαπραγματευτικής θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις συζητήσεις με τα κράτη-μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαμόρφωση της νέας αγροτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το σημαντικότερο στοιχείο της πρότασης είναι η αύξηση της αναδιανεμητικής ενίσχυσης από το σημερινό 10% στο 15% του Πυλώνα Ι, με το μέτρο να γίνεται υποχρεωτικό για όλα τα κράτη-μέλη.

Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις δεν θα έχουν τη δυνατότητα να παρακάμπτουν την εφαρμογή του, αλλά θα μπορούν να καθορίζουν το ύψος της ενίσχυσης ανά εκτάριο και τον αριθμό των «πρώτων» επιλέξιμων εκταρίων που θα καλύπτονται.

Στην πράξη, η αλλαγή αυτή μεταφέρει περισσότερους πόρους προς τις μικρότερες και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, καθώς η αναδιανεμητική ενίσχυση στοχεύει κυρίως στα πρώτα στρέμματα κάθε παραγωγού.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νέα γενιά παραγωγών, καθώς η έκθεση προτείνει την αύξηση του ποσοστού των άμεσων ενισχύσεων που θα κατευθύνονται στους Νέους Αγρότες στο 8%.

Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το 6% που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 3% της τρέχουσας περιόδου.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται κρίσιμη για την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού στην Ευρώπη, καθώς η γήρανση του αγροτικού δυναμικού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα.

Η ενίσχυση αυτή θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα εθνικά προγράμματα πρώτης εγκατάστασης και χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουν δημιουργηθεί για τη διευκόλυνση της εισόδου νέων ανθρώπων στο επάγγελμα.

Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαφοροποιείται σε αρκετά σημεία από τις προτάσεις της Κομισιόν. Μεταξύ άλλων, προτείνει το ανώτατο όριο άμεσων ενισχύσεων να διαμορφωθεί στις 500.000 ευρώ ανά φυσικό πρόσωπο, αντί του ορίου των 100.000 ευρώ που είχε προταθεί.

Παράλληλα, απορρίπτεται η λογική της σταδιακής μείωσης των μεγάλων ενισχύσεων, με το σκεπτικό ότι η στήριξη των μικρότερων παραγωγών μπορεί να επιτευχθεί κυρίως μέσω της αναδιανεμητικής ενίσχυσης.

Επιπλέον, ζητείται να μην αποκλειστούν οι συνταξιούχοι αγρότες από τις άμεσες ενισχύσεις, καθώς σύμφωνα με την έκθεση ένας τέτοιος περιορισμός θα μπορούσε να δημιουργήσει κοινωνικές και παραγωγικές στρεβλώσεις σε πολλές αγροτικές περιοχές.

Σε ό,τι αφορά τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, ο εισηγητής προτείνει τη μείωση του ποσοστού από το 20% στο 12%, στο πλαίσιο μιας διαφορετικής κατανομής των διαθέσιμων πόρων.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά σημαντικά μεγαλύτερο προϋπολογισμό για τη νέα ΚΑΠ, προτείνοντας χρηματοδότηση ύψους 433 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034, έναντι των 290 δισ. ευρώ που περιλαμβάνει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το τελικό ύψος της χρηματοδότησης αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα σημεία διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι τελικές αποφάσεις για τη νέα ΚΑΠ θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας, με στόχο –σύμφωνα με τους εισηγητές– τη στήριξη της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων, την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού και τη διατήρηση της παραγωγικής ικανότητας της ευρωπαϊκής υπαίθρου.