Έναν εντυπωσιακό νέο χάρτη του Σύμπαντος έδωσε στη δημοσιότητα η NASA, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση της κοσμικής ιστορίας. Ο χάρτης δημιουργήθηκε με το διαστημικό τηλεσκόπιο SPHEREx και αποτελεί τον πρώτο πλήρη τρισδιάστατο χάρτη ολόκληρου του ουρανού, βασισμένο στις μοναδικές δυνατότητες του οργάνου στο υπέρυθρο φως.
Η πανοραμική απεικόνιση αποτυπώνει κοσμική σκόνη σε αποχρώσεις καμένου κόκκινου, ηλεκτρικά μπλε νέφη υδρογόνου, καθώς και λευκά, μπλε και πράσινα άστρα, μαζί με δεκάδες ακόμη χρώματα που δεν είναι ορατά στο ανθρώπινο μάτι. Αυτή η «χρωματική υπογραφή» προκύπτει από την ικανότητα του SPHEREx να ανιχνεύει υπέρυθρα μήκη κύματος, αποκαλύπτοντας δομές του Σύμπαντος που μέχρι σήμερα παρέμεναν κρυφές.
Τα δεδομένα επιτρέπουν στους αστρονόμους να μετρούν αποστάσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων γαλαξιών και να χαρτογραφούν την κατανομή τους στο Σύμπαν. Οι πιο κόκκινοι γαλαξίες βρίσκονται σε μεγαλύτερες αποστάσεις, ενώ οι πιο κοντινοί εμφανίζονται μπλε, λόγω του φαινομένου της ερυθρής μετατόπισης, καθώς το φως «τεντώνεται» ή «συστέλλεται» στη διαδρομή του μέσα στον χωροχρόνο.
Οι επιστήμονες θα αξιοποιήσουν αυτά τα δεδομένα —που συλλέγονται από την εκτόξευση του τηλεσκοπίου σε χαμηλή γήινη τροχιά τον Μάρτιο— για να μελετήσουν πώς εξελίχθηκαν οι γαλαξίες στα σχεδόν 14 δισεκατομμύρια χρόνια ιστορίας του Σύμπαντος. Παράλληλα, ελπίζουν να ρίξουν φως στη δημιουργία βασικών συστατικών της ζωής μέσα στον Γαλαξία μας.
Τι κάνει το SPHEREx μοναδικό
Παρότι το James Webb Space Telescope παρατηρεί επίσης στο υπέρυθρο, το πεδίο κάλυψής του είναι χιλιάδες φορές μικρότερο. Καμία προηγούμενη αποστολή δεν έχει χαρτογραφήσει ολόκληρο τον ουρανό σε τόσα πολλά χρώματα όσο το SPHEREx.
Το SPHEREx (Spectro Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization and Ices Explorer) βρίσκεται σε τροχιά περίπου 640 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη. Περιφέρεται γύρω από τον πλανήτη 14,5 φορές την ημέρα, καταγράφοντας περίπου 3.600 εικόνες ημερησίως κατά μήκος μιας κυκλικής λωρίδας του ουρανού. Με συνεχή μετατόπιση του πεδίου του, καταφέρνει να σαρώνει ολόκληρο τον ουρανό σε 360 μοίρες.
Κατά τη διετή αποστολή του, θα ολοκληρώσει τρεις ακόμη πλήρεις σαρώσεις, συγκεντρώνοντας δεδομένα για πάνω από 450 εκατομμύρια γαλαξίες και περισσότερα από 100 εκατομμύρια άστρα στον Γαλαξία μας.
«Το SPHEREx είναι μια μεσαίου μεγέθους αποστολή αστροφυσικής που προσφέρει επιστήμη μεγάλης κλίμακας», δήλωσε ο διευθυντής του Jet Propulsion Laboratory της NASA, Ντέιβ Γκάλαχερ. «Αποτελεί εντυπωσιακό παράδειγμα του πώς μετατρέπουμε τολμηρές ιδέες σε πραγματικότητα, απελευθερώνοντας τεράστιες δυνατότητες ανακαλύψεων».
Πηγή: Naftemporiki.gr
