Νεπάλ: Όταν λιώνουν τα Ιμαλάια, ο λογαριασμός φτάνει παντού

Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης, επιχειρηματίας και Τομεάρχης Περιβάλλοντος της ΝΔ Χαλκιδικής

Το Νεπάλ ευθύνεται για περίπου 0,1% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Κι όμως, βρίσκεται σήμερα στην πρώτη γραμμή των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.

Στα Ιμαλάια, οι παγετώνες χάνουν πάγο με ρυθμούς που έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με την περίοδο πριν από το 2000. Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο το τοπίο. Αφορά το νερό, τη γεωργία, την ενέργεια, τις υποδομές και τελικά την ίδια την οικονομική σταθερότητα μιας ολόκληρης περιοχής.

Η άνοδος της θερμοκρασίας αυξάνει την αστάθεια των παγετωνικών λιμνών, ενισχύει τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων και μεταβάλλει τις φυσικές ροές νερού. Η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί από το μηδέν κάθε φυσική καταστροφή. Μεγεθύνει όμως τον κίνδυνο και αυξάνει το κόστος της.

Οι πλημμύρες του Σεπτεμβρίου του 2024 κόστισαν στο Νεπάλ περίπου 0,8% του ετήσιου ΑΕΠ του, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα έχει προειδοποιήσει ότι χωρίς ισχυρές πολιτικές προσαρμογής, οι κλιματικές επιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια οικονομικής ανάπτυξης έως το 2050.

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.

Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε μια ακόμη «πράσινη» δαπάνη. Είναι επένδυση στην οικονομική ασφάλεια, στις υποδομές και στην κοινωνική συνοχή.

Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, αντιπλημμυρικά έργα, ανθεκτικά δίκτυα, σωστός χωροταξικός σχεδιασμός και προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων κοστίζουν. Η καταστροφή, όμως, κοστίζει πολλαπλάσια.

Και εδώ αναδεικνύεται μια μεγάλη διεθνής ανισορροπία: χώρες που έχουν συμβάλει ελάχιστα στην υπερθέρμανση του πλανήτη καλούνται να διαθέσουν τεράστιους πόρους για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειές της.

Το Νεπάλ δεν είναι μια μακρινή περίπτωση που αφορά μόνο τα Ιμαλάια.

Οι παγετώνες τροφοδοτούν υδάτινα συστήματα από τα οποία εξαρτώνται εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι. Όταν διαταράσσεται το νερό, επηρεάζονται η παραγωγή τροφίμων, η ενέργεια, οι οικονομίες και τελικά η γεωπολιτική σταθερότητα.

Το ίδιο μήνυμα αφορά και την Ελλάδα.

Εμείς δεν έχουμε τους παγετώνες των Ιμαλαΐων. Έχουμε όμως δάση, ακτές, γεωργικές εκτάσεις, τουριστικές περιοχές και κρίσιμες υποδομές που βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με ακραία καιρικά φαινόμενα.

Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε το μέλλον με βάση το κλίμα του παρελθόντος.

Η κλιματική πολιτική δεν είναι πλέον μόνο πολιτική μείωσης εκπομπών. Είναι πολιτική ανθεκτικότητας, οικονομίας και εθνικής ασφάλειας.

Το Νεπάλ μάς το δείχνει με τον πιο καθαρό τρόπο:
όταν η φύση αλλάζει γρηγορότερα από τον σχεδιασμό μας, το κόστος δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό. Είναι κοινωνικό, οικονομικό και τελικά πολιτικό.