Καλικαντζάρια και έθιμα του Γενάρη στην Καλλικράτεια
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, τα καλικαντζάρια έκαναν την εμφάνισή τους τις μέρες από τα Χριστούγεννα έως τα Φώτα και στην Καλλικράτεια. Οι παλιοί τα περιέγραφαν ως πλάσματα της νύχτας, άτακτα και πονηρά, που ανέβαιναν στον πάνω κόσμο για να πειράξουν τους ανθρώπους και να σπείρουν μικρές αναστατώσεις στα σπίτια και στις γειτονιές του χωριού.
Έλεγαν πως φοβούνται το φως και τη φωτιά. Γι’ αυτό τα χειμωνιάτικα βράδια το τζάκι δεν έπρεπε να σβήσει και το σπίτι να μη μένει αφύλακτο. Στις πόρτες κρεμούσαν σκόρδα, τις σταύρωναν, ενώ συχνά πείραζαν τα παιδιά με ιστορίες για καλικαντζάρους, για να μένουν φρόνιμα αυτές τις άγιες μέρες.
Η Πρωτοχρονιά στην Καλλικράτεια ερχόταν πάντα με προσμονή και ελπίδα. Το ποδαρικό είχε ιδιαίτερη σημασία και όλοι πρόσεχαν ποιος θα μπει πρώτος στο σπίτι. Ο Γενάρης θεωρούνταν μήνας ξεκινήματος, ο μήνας που «γράφει» τη χρονιά, και κάθε κουβέντα, κάθε κίνηση, έπρεπε να είναι καλοπροαίρετη και φωτεινή.
Με τα Φώτα, όταν γινόταν ο αγιασμός των υδάτων, έλεγαν πως τα καλικαντζάρια χάνονταν. Ο αγιασμός τα έδιωχνε πίσω στα έγκατα της γης και η καθημερινότητα επέστρεφε στη συνηθισμένη της τάξη. Ο κύκλος των γιορτών έκλεινε ήσυχα, αφήνοντας πίσω του μνήμες, ιστορίες και χαμόγελα.
Ο Γενάρης, βαρύς και παγωμένος μήνας, κρατά μέχρι σήμερα αυτή τη μαγεία. Είναι ο μήνας όπου το παλιό συναντά το νέο, ο μύθος συναντά την πίστη και η παράδοση γίνεται ελπίδα για μια καλύτερη χρονιά στην Καλλικράτεια.
Από το ημερολόγιο του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Καλλικράτειας
Καλλικρατειανά ήθη και έθιμα του Γενάρη
γράφει η Ζωή Γανίτη
