ΟΣΔΕ 2026: «Μας κάνουν ελεγκτές χωρίς εργαλεία»Συναγερμός από τον Άγγελο Τσιαρτσιαφλή

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Γαλάτιστας προειδοποιεί για πρόστιμα έως 50.000 ευρώ, προσωπικές ευθύνες και σοβαρό κίνδυνο για τη λειτουργία των συνεταιριστικών ΚΥΔ

Έντονη ανησυχία στον αγροτικό και συνεταιριστικό κόσμο προκαλεί η νέα ρύθμιση για το ΟΣΔΕ 2026, η οποία μεταφέρει αυξημένες ευθύνες στα Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων, στους γεωπόνους, στους γεωτεχνικούς, στους λογιστές και στα νομικά πρόσωπα που αναλαμβάνουν τις αιτήσεις των παραγωγών.

Ο Άγγελος Τσιαρτσιαφλής, πρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Γαλάτιστας, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, υποστηρίζοντας ότι η ψηφισμένη διάταξη κινδυνεύει να μετατρέψει τους συνεταιρισμούς και τα ΚΥΔ σε έναν άτυπο ελεγκτικό μηχανισμό, χωρίς όμως να τους παρέχει τα αντίστοιχα εργαλεία, την πρόσβαση στα στοιχεία και την ουσιαστική θεσμική προστασία.

Ο κ. Τσιαρτσιαφλής είναι επί σειρά ετών επικεφαλής του Συνεταιρισμού Γαλάτιστας, ενός από τα πλέον οργανωμένα συνεταιριστικά σχήματα του πρωτογενούς τομέα στη Χαλκιδική.

Η τροπολογία ψηφίστηκε στις 21 Ιουλίου

Η τροπολογία με αριθμό 528/11 κατατέθηκε στις 20 Ιουλίου και ενσωματώθηκε στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».

Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε στις 21 Ιουλίου 2026, ενώ η συγκεκριμένη τροπολογία προσθέτει το νέο άρθρο 63Α στον νόμο 5264/2025, θεσπίζοντας για πρώτη φορά αναλυτικό σύστημα ευθυνών, προστίμων και αποκλεισμών για όσους διαχειρίζονται Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης.

Τσιαρτσιαφλής: «Πώς θα γνωρίζουμε τι έχει δηλωθεί σε άλλο ΚΥΔ;»

Το βασικό ερώτημα που θέτει ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Γαλάτιστας αφορά τη δυνατότητα πραγματικού ελέγχου των στοιχείων που προσκομίζει ο παραγωγός.

Όπως εξηγεί, ο παραγωγός παραδίδει στο ΚΥΔ μισθωτήρια, εξουσιοδοτήσεις και άλλα έγγραφα, πολλές φορές θεωρημένα με γνήσιο της υπογραφής και συνοδευόμενα από τα στοιχεία ταυτότητας και το ΑΦΜ του.

Ο υπάλληλος ή ο υπεύθυνος της δήλωσης μπορεί να ελέγξει αν τα δικαιολογητικά είναι πλήρη. Δεν μπορεί όμως να γνωρίζει, χωρίς πρόσβαση στις συνολικές διασταυρώσεις του συστήματος, αν το ίδιο αγροτεμάχιο έχει δηλωθεί από διαφορετικό παραγωγό σε άλλο ΚΥΔ ή σε άλλη περιοχή.

«Ο παραγωγός φέρνει θεωρημένα έγγραφα και τα στοιχεία του. Εμείς δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι έχει κάνει κάποιος άλλος ή αν το ίδιο χωράφι έχει δηλωθεί αλλού», είναι η ουσία της παρέμβασής του.

Κατά τον κ. Τσιαρτσιαφλή, η Πολιτεία μεταφέρει ουσιαστικά το βάρος των ελέγχων στους φορείς υποβολής, ενώ οι κρίσιμες διασταυρώσεις θα έπρεπε να γίνονται κεντρικά από το πληροφοριακό σύστημα και τον αρμόδιο ελεγκτικό μηχανισμό.

Τι ακριβώς απαιτεί η νέα διάταξη

Σύμφωνα με το ψηφισμένο κείμενο, τα ΚΥΔ και οι επαγγελματίες που αναλαμβάνουν μία αίτηση θα πρέπει:

• να διατηρούν φάκελο τεκμηρίωσης,
• να προστατεύουν τα προσωπικά και οικονομικά δεδομένα,
• να μην βρίσκονται σε σύγκρουση συμφερόντων,
• να ελέγχουν την πληρότητα και την ορθότητα των στοιχείων βάσει των δικαιολογητικών,
• να μην οριστικοποιούν την αίτηση όταν από το σύστημα προκύπτει προφανής ασυμβατότητα από την οποία μπορεί να συναχθεί ψευδής δήλωση.

Η τελευταία υποχρέωση αποτελεί και το πλέον κρίσιμο σημείο. Η νομοθεσία αναφέρεται σε προφανή ασυμβατότητα που προκύπτει από το σύστημα και όχι σε πληροφορίες που είναι πρακτικά αδύνατον να γνωρίζει το ΚΥΔ. Ωστόσο, το πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί η πρόβλεψη, ποια στοιχεία θα είναι διαθέσιμα και πότε ένα λάθος θα θεωρείται υπαίτια παράβαση αναμένεται να καθοριστεί με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ.

Από 5.000 έως 50.000 ευρώ τα πρόστιμα

Για πλημμελή μεταφορά των στοιχείων, παραβίαση της εμπιστευτικότητας ή ελλιπή τήρηση του φακέλου, προβλέπεται πρόστιμο από 5.000 έως 20.000 ευρώ ανά παράβαση, μαζί με δυνατότητα αποκλεισμού από την υποβολή δηλώσεων έως δύο χρόνια.

Για σοβαρότερες παραβάσεις, όπως η υπαίτια υποβολή ψευδών ή νοθευμένων στοιχείων, η χρήση πλαστών δικαιολογητικών, η απόκρυψη κρίσιμων εγγράφων ή η παροχή παραπλανητικών πληροφοριών στην ΑΑΔΕ, το πρόστιμο διαμορφώνεται από 20.000 έως 50.000 ευρώ.

Παράλληλα, προβλέπεται προσωρινός ή οριστικός αποκλεισμός από την υποβολή αιτήσεων. Η διάταξη διευκρινίζει ότι οι συγκεκριμένες βαριές κυρώσεις δεν επιβάλλονται όταν ο ελεγχόμενος αποδείξει ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα.

Ο φόβος για προσωπικές ευθύνες στις διοικήσεις

Η μεγαλύτερη αγωνία των συνεταιριστικών οργανώσεων αφορά τα νομικά πρόσωπα.

Όταν μία σοβαρή παράβαση συνδέεται με παράνομη ή αχρεώστητη καταβολή ενίσχυσης άνω των 5.000 ευρώ ανά αίτηση, ο φορέας υποβολής μπορεί να θεωρηθεί αλληλεγγύως και εις ολόκληρον υπεύθυνος μαζί με τον παραγωγό για την επιστροφή του ποσού.

Στην περίπτωση νομικού προσώπου, η ευθύνη μπορεί να επεκταθεί στους διευθυντές, στους διαχειριστές, στους διευθύνοντες συμβούλους και γενικότερα στα πρόσωπα που ήταν επιφορτισμένα με τη διοίκησή του κατά τον χρόνο της παράβασης. Δεν αναφέρεται ότι κάθε μέλος ενός διοικητικού συμβουλίου ευθύνεται αυτομάτως, όμως η διάταξη προκαλεί δικαιολογημένη ανησυχία για το εύρος της προσωπικής ευθύνης.

«Στα νομικά πρόσωπα το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο, γιατί οι ευθύνες μπορεί να φτάσουν στη διοίκηση του συνεταιρισμού», επισημαίνει ο Άγγελος Τσιαρτσιαφλής, ζητώντας σαφή όρια και συγκεκριμένες δικλίδες προστασίας για όσους ενεργούν καλόπιστα.

«Ανοίγουν το ΟΣΔΕ χωρίς να εξηγούν την πιστοποίηση»

Ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Γαλάτιστας ασκεί κριτική και στη δυνατότητα ανάληψης δηλώσεων από γεωπόνους, γεωτεχνικούς, λογιστές και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους αντίστοιχους τομείς.

Τα ΚΥΔ, όπως τονίζει, έχουν αποκτήσει πολυετή εμπειρία, έχουν επενδύσει σε προσωπικό, εκπαίδευση και διαδικασίες πιστοποίησης. Την ίδια στιγμή, η νέα ρύθμιση διευρύνει τον αριθμό των προσώπων που μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις, χωρίς να έχουν ακόμη παρουσιαστεί αναλυτικά τα κριτήρια εμπειρίας, κατάρτισης και πιστοποίησής τους.

Η τροπολογία εξουσιοδοτεί την ΑΑΔΕ να προσδιορίσει με μεταγενέστερη απόφαση τις προϋποθέσεις, τα κωλύματα, τη διαδικασία εξουσιοδότησης, τους ελέγχους και ενδεχόμενο σύστημα πιστοποίησης.

«Από τη μία επιβάλλονται εξοντωτικά πρόστιμα και από την άλλη ανοίγει η διαδικασία σε νέες κατηγορίες επαγγελματιών. Το ερώτημα είναι με ποια εμπειρία και με ποια πιστοποίηση», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Κίνδυνος να μη θέλει κανείς να αναλαμβάνει δηλώσεις

Η νέα πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει αρκετά ΚΥΔ και επαγγελματίες σε πολύ αυστηρότερη επιλογή των δηλώσεων που αναλαμβάνουν.

Μία αμφισβήτηση σε μίσθωση, μία διπλοδηλωμένη έκταση ή μία αναντιστοιχία που δεν μπορεί να διαπιστωθεί εγκαίρως ενδέχεται να προκαλέσει φόβο ακόμη και σε περιπτώσεις καλόπιστης διαχείρισης.

Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο οι πιο σύνθετοι φάκελοι να απορρίπτονται προληπτικά, αφήνοντας παραγωγούς χωρίς υποστήριξη ή αναγκάζοντάς τους να αναζητούν άλλον φορέα υποβολής λίγο πριν από τις καταληκτικές ημερομηνίες.

«Αντί για καλύτερα, χειρότερα»

Ο Άγγελος Τσιαρτσιαφλής ξεκαθαρίζει ότι οι συνεταιρισμοί δεν αντιτίθενται στους ελέγχους, στη διαφάνεια ή στην αντιμετώπιση των παράνομων επιδοτήσεων.

Ζητούν, όμως, ο έλεγχος να πραγματοποιείται από την Πολιτεία με ενιαία δεδομένα και όχι να μεταφέρεται αποσπασματικά σε φορείς που δεν έχουν πλήρη εικόνα του συστήματος.

Το μήνυμά του προς την κυβέρνηση είναι σαφές:

«Δεν μπορείς να ζητάς από το ΚΥΔ να γνωρίζει κάτι που μόνο η κεντρική διασταύρωση μπορεί να αποκαλύψει. Χρειάζονται κανόνες, εργαλεία και προστασία για όποιον λειτουργεί νόμιμα. Διαφορετικά, αντί για καλύτερα, θα πάμε στα χειρότερα».