Το πετρέλαιο πέφτει, η αντλία «ξεχνά» να ακολουθήσει-Ποιοι κερδίζουν από τα καύσιμα των 2 ευρώ;

Οι διεθνείς τιμές αλλάζουν μέσα σε λίγες ώρες, όμως οι μειώσεις φτάνουν στον καταναλωτή με μεγάλη καθυστέρηση. Το κέρδος είναι θεμιτό· τα παιχνίδια εις βάρος της κοινωνίας όχι.

Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης
Επιχειρηματίας -Τομεάρχης Περιβάλλοντος της ΝΔ Χαλκιδικής

Κάθε φορά που αυξάνεται η διεθνής τιμή του πετρελαίου, η άνοδος περνά σχεδόν αμέσως στις αντλίες. Όταν όμως η τιμή του βαρελιού υποχωρεί, οι μειώσεις φτάνουν αργά, περιορισμένα ή χάνονται κάπου στη διαδρομή από τα διυλιστήρια μέχρι τον καταναλωτή.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που όλοι οι πολίτες αντιλαμβάνονται στην καθημερινότητά τους: οι αυξήσεις εκτοξεύονται σαν «ρουκέτα», ενώ οι μειώσεις κατεβαίνουν σαν «φτερό».

Την ίδια στιγμή, η αμόλυβδη παραμένει κοντά ή ακόμη και πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας δυσανάλογα νοικοκυριά, επαγγελματίες, αγρότες, μεταφορείς και μικρές επιχειρήσεις.

Στη Χαλκιδική, όπου οι αποστάσεις είναι μεγάλες και η οικονομική δραστηριότητα βασίζεται στον τουρισμό, στην πρωτογενή παραγωγή, στις μεταφορές και στο εμπόριο, κάθε λεπτό αύξησης στην τιμή των καυσίμων πολλαπλασιάζεται σε ολόκληρη την τοπική οικονομία.

Το κόστος δεν σταματά στην αντλία. Περνά στα προϊόντα, στις υπηρεσίες, στις μετακινήσεις, στα ακτοπλοϊκά και οδικά δρομολόγια, στην παραγωγή και τελικά στο οικογενειακό εισόδημα.

Δεν πρέπει, βέβαια, να στοχοποιούνται συλλήβδην οι πρατηριούχοι. Πολλές μικρές επιχειρήσεις λειτουργούν με αυξημένα έξοδα και περιορισμένα περιθώρια κέρδους. Το πραγματικό ζήτημα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα: τη διύλιση, τη χονδρική εμπορία, τη φορολογία και την τελική διάθεση των καυσίμων.

Το επιχειρηματικό κέρδος είναι θεμιτό και αναγκαίο σε μια ελεύθερη οικονομία. Δεν είναι όμως θεμιτό κάθε διεθνής κρίση να χρησιμοποιείται ως μόνιμο άλλοθι για υπερβολικές επιβαρύνσεις, την ώρα που κάθε αποκλιμάκωση της διεθνούς τιμής περνά στον καταναλωτή με χαρακτηριστική καθυστέρηση.

Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τους ελέγχους σε όλα τα στάδια της αγοράς καυσίμων. Χρειάζεται πραγματική διαφάνεια στις τιμές διυλιστηρίου και χονδρικής, δημοσιοποίηση των περιθωρίων κέρδους και αυστηρές κυρώσεις όπου διαπιστώνονται αδικαιολόγητες ανατιμήσεις ή στρεβλώσεις.

Παράλληλα, όταν οι τιμές ξεπερνούν τα όρια αντοχής της κοινωνίας και της οικονομίας, πρέπει να εξετάζονται στοχευμένες φορολογικές παρεμβάσεις και ουσιαστικά μέτρα ανακούφισης για όσους πλήττονται περισσότερο.

Δεν μπορεί οι αυξήσεις να είναι άμεσες και οι μειώσεις προαιρετικές. Δεν μπορεί το ρίσκο να το πληρώνει πάντα ο πολίτης και το όφελος να παραμένει στην κορυφή της αλυσίδας.

Η αγορά χρειάζεται κέρδος. Η κοινωνία, όμως, χρειάζεται κανόνες, διαφάνεια και δικαιοσύνη. Και κυρίως χρειάζεται να γνωρίζει ότι κανείς δεν παίζει με την ανάγκη της για μετακίνηση, εργασία και αξιοπρεπή καθημερινότητα.