Γράφει η Σουζάνα Καζάκα
Το 2025 οι πλειστηριασμοί δεν είναι πια «έκτακτο μέτρο». Είναι κανονικό κομμάτι της οικονομίας. Λειτουργούν με όρους χαρτοφυλακίων, αποδόσεων και ρίσκου. Στη Χαλκιδική όμως, όπου η κατοικία, η γη και ο τουρισμός αποτελούν ταυτόχρονα πηγή εισοδήματος και στοιχείο ταυτότητας, αυτός ο μηχανισμός αφήνει πίσω του βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα.
Η μεγάλη εικόνα είναι αμείλικτη. Πανελλαδικά το 2025 προγραμματίστηκαν πάνω από 61.000 πλειστηριασμοί, ολοκληρώθηκαν περίπου 43.000, αλλά μόλις 9.200 κατέληξαν σε κατακύρωση. Στις κατοικίες, σχεδόν τρεις στις τέσσερις διαδικασίες έμειναν άγονες. Δεν μιλάμε για μαζικές πωλήσεις. Μιλάμε για μαζική πίεση περιουσίας που δεν απορροφάται από την κοινωνία, αλλά συσσωρεύεται και «περιμένει» σε λίγα χέρια.
Η ιδιαιτερότητα της Χαλκιδικής: ακίνητο ίσον εισόδημα
Στον νομό μας, το ακίνητο δεν είναι μόνο στέγη. Είναι τουριστικό προϊόν, επενδυτικό εργαλείο και παραγωγική γη. Έτσι διαμορφώνονται δύο παράλληλες αγορές.
Στις παραλιακές και τουριστικές ζώνες, ο πλειστηριασμός λειτουργεί ως κανάλι ανακύκλωσης αξίας: αγορά, ανακαίνιση, εκμετάλλευση, μεταπώληση.
Στην ενδοχώρα όμως, το «σφυρί» δεν ανακυκλώνει αξία. Αφαιρεί από την τοπική οικονομία γη, καταστήματα και εργασιακούς χώρους.
Όταν τα ίδια τα ακίνητα «μιλούν»
Το 2025 στη Χαλκιδική εμφανίζεται ένα εύρος πλειστηριασμών που αποτυπώνει όλο το οικονομικό φάσμα του νομού.
Τουριστική κατοικία Πευκοχώρι Κασσάνδρας
Διαμέρισμα ισογείου 38,64 τ.μ. με τιμή 62.873 ευρώ. Εύπεπτο για επενδυτές, χαμηλό κόστος εισόδου, γρήγορη απόδοση. Εδώ το σπίτι παύει να είναι κατοικία και γίνεται προϊόν.
Γη στην ενδοχώρα – Άγιος Πρόδρομος (Δήμος Πολυγύρου)
Οικόπεδο 3.056 τ.μ. με τιμή 38.000 ευρώ. Όχι τουριστικό φιλέτο, αλλά οικογενειακή περιουσία και παραγωγική βάση. Όταν αυτή η γη χάνεται, δεν «επιστρέφει» στην τοπική οικονομία. Αποκόπτεται από αυτήν.
Μικρή αγορά Ορμύλια
Κατάστημα 100,5 τ.μ. με τιμή 45.000 ευρώ. Δεν είναι απλώς τετραγωνικά. Είναι μια επιχείρηση, ένας επαγγελματικός βιοπορισμός. Όταν τέτοιοι χώροι περνούν από το σφυρί, η απώλεια είναι και οικονομική και κοινωνική.
Παραγωγικός χώρος Λάκκωμα
Ημιτελής βιοτεχνικός χώρος 2.083 τ.μ. σε αγροτεμάχιο 13.200 τ.μ., με τιμή 66.000 ευρώ. Χάνεται επένδυση, εργασία και δυναμικό απασχόλησης, όχι απλώς ιδιοκτησία.
Όταν το «σφυρί» αγγίζει τον τουριστικό πυρήνα
Το 2025 δεν αφορά μόνο μικρά ακίνητα. Στο στόχαστρο μπαίνουν και βαριά τουριστικά assets.
Συγκρότημα Sunny Hill Studios στην Κασσάνδρα, με τιμή πρώτης προσφοράς 2,8 εκατ. ευρώ.
Το Ioli Village στο Πευκοχώρι, με επαναληπτικό πλειστηριασμό στα 1,71 εκατ. ευρώ.
Εδώ φαίνεται ότι ο μηχανισμός δεν αγγίζει μόνο νοικοκυριά. Αγγίζει τον ίδιο τον τουριστικό κορμό της Χαλκιδικής.
Γιατί οι περισσότεροι πλειστηριασμοί μένουν άγονοι
Το ότι η πλειονότητα των διαδικασιών δεν κατακυρώνεται δεν σημαίνει προστασία των ιδιοκτητών. Σημαίνει ότι η αγορά λειτουργεί με όρους εξειδικευμένου ρίσκου.
Νομικές και πολεοδομικές εκκρεμότητες, ελλιπής πληροφόρηση και αβεβαιότητα για την πραγματική κατάσταση των ακινήτων αποκλείουν τον μέσο πολίτη. Η αγορά περιορίζεται σε λίγους παίκτες με ρευστότητα και τεχνογνωσία. Όταν αυτοί δεν αγοράζουν, το ακίνητο δεν επιστρέφει στον ιδιοκτήτη. Μένει σε αναμονή για τον επόμενο γύρο.
Ο μηχανισμός πίσω από το φαινόμενο
Το 2025 το μεγαλύτερο μέρος των προβληματικών δανείων βρίσκεται σε εταιρείες διαχείρισης, με χαρτοφυλάκια που αγγίζουν τα 80 δισ. ευρώ. Σε αυτό το περιβάλλον, ο πλειστηριασμός δεν είναι ύστατο μέτρο. Είναι εργαλείο ροής.
Παράλληλα, οι πλειστηριασμοί για οφειλές προς το Δημόσιο συνεχίζονται ηλεκτρονικά, με τα ληξιπρόθεσμα χρέη να παραμένουν υψηλά. Η πίεση δεν μειώνεται. Θεσμοθετείται.
Το κοινωνικό αποτύπωμα πίσω από τους αριθμούς
Όταν ένα διαμέρισμα σε τουριστική περιοχή αλλάζει χέρια, η αγορά συνεχίζει. Όταν όμως χάνεται ένα κατάστημα σε κωμόπολη, ένα αγροτεμάχιο ή ένας χώρος παραγωγής, η τοπική οικονομία συρρικνώνεται.
Ο πλειστηριασμός δεν αφαιρεί μόνο περιουσία. Αφαιρεί εργασία, οικογενειακή συνέχεια και παραγωγική βάση. Κι αυτό δεν αποτυπώνεται σε κανέναν δείκτη.
Συμπέρασμα: ανάπτυξη για ποιους;
Το 2025 δείχνει ότι οι πλειστηριασμοί λειτουργούν ως μηχανισμός αναδιάταξης περιουσίας. Όταν πολλά ακίνητα βγαίνουν στο σφυρί, αλλά λίγα καταλήγουν στους ίδιους κύκλους, η αγορά δεν «καθαρίζει». Συγκεντρώνεται.
Για τη Χαλκιδική, το ερώτημα δεν είναι αν οι πλειστηριασμοί θα συνεχιστούν. Θα συνεχιστούν.
Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:
Θα γίνει ο νομός ένας χώρος όπου η κατοικία, η γη και οι επιχειρήσεις θα αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως χαρτοφυλάκιο;
Ή θα υπάρξει οικονομική πολιτική που θα προστατεύει ουσιαστικά την πρώτη κατοικία, τη μικρή επαγγελματική στέγη και την παραγωγική γη, ώστε η ανάπτυξη να μετριέται όχι μόνο σε αποδόσεις, αλλά σε ζωές που αντέχουν;
Γιατί πίσω από το «σφυρί» της αγοράς, το κόστος δεν είναι μόνο οικονομικό.
Είναι βαθιά κοινωνικό.
