Η ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσει η ελληνική περιφέρεια

OpenAI, Google DeepMind, Meta, Anthropic και οι ισχυρότερες εταιρείες της Wall Street αναζητούν ταλαντούχους νέους πριν ακόμη αποφοιτήσουν

Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης, επιχειρηματίας και Τομεάρχης Περιβάλλοντος της Νέας Δημοκρατίας Χαλκιδικής

Ένας 24χρονος ολοκληρώνει το διδακτορικό του στα μαθηματικά. Μια συνομήλική του αποφοιτά από το MIT με διεθνείς διακρίσεις. Ένας ερευνητής της μηχανικής μάθησης σκέφτεται να εγκαταλείψει το πανεπιστήμιο πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του.

Πριν προλάβουν να αναζητήσουν εργασία, οι μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου έχουν ήδη αναζητήσει εκείνους.

Εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, επενδυτικοί οργανισμοί και quantitative trading firms παρακολουθούν επιστημονικές δημοσιεύσεις, διαγωνισμούς μαθηματικών, συνέδρια, πανεπιστημιακά εργαστήρια και έργα ανοικτού λογισμικού. Δεν περιμένουν πλέον το πτυχίο. Προσεγγίζουν τους καλύτερους φοιτητές και ερευνητές ενώ ακόμη βρίσκονται στις αίθουσες και στα εργαστήρια.

Η μάχη για τα κορυφαία ταλέντα έχει οδηγήσει σε αμοιβές που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζαν εξωπραγματικές. Οι συμφωνίες εκατομμυρίων αφορούν μια εξαιρετικά μικρή ομάδα ερευνητών. Ωστόσο, ακόμη και για νεαρούς αποφοίτους, οι απολαβές εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων είναι πλέον πραγματικότητα.

Οι εταιρείες που στρατολογούν μέσα από τα πανεπιστήμια

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται η OpenAI, η Anthropic, η Google DeepMind και η Meta.

Η OpenAI λειτουργεί έμμισθο πρόγραμμα Residency, μέσα από το οποίο ταλαντούχοι επιστήμονες από τα μαθηματικά, τη φυσική, τη νευροεπιστήμη και άλλους κλάδους μπορούν να περάσουν στην έρευνα της τεχνητής νοημοσύνης και στη συνέχεια σε μόνιμες θέσεις.

Η Google DeepMind προσλαμβάνει φοιτητές ως ερευνητές, χρηματοδοτεί υποτροφίες και συνεργάζεται με κορυφαία πανεπιστήμια όπως το MIT, το Cambridge και η Οξφόρδη.

Η Anthropic έχει δημοσιεύσει θέσεις προηγμένης έρευνας με ετήσιες απολαβές που φτάνουν έως τις 850.000 δολάρια, ανάλογα με τη θέση και την εμπειρία. Η εταιρεία δεν εξετάζει αποκλειστικά τους τίτλους σπουδών, αλλά και την αποδεδειγμένη ικανότητα του υποψηφίου.

Ο ανταγωνισμός έγινε ακόμη πιο έντονος όταν ο επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, υποστήριξε ότι η Meta προσέγγισε εργαζομένους της εταιρείας του με προτάσεις που περιλάμβαναν μπόνους υπογραφής έως και 100 εκατομμύρια δολάρια. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν επιβεβαιώθηκαν ανεξάρτητα, αποτυπώνουν όμως την ένταση του πολέμου για τους κορυφαίους ερευνητές.

Η Wall Street διεκδικεί τα ίδια μυαλά

Απέναντι στη Silicon Valley βρίσκονται εταιρείες όπως η Jane Street, η Citadel, η Optiver και η XTX Markets.

Δεν αναζητούν μόνο οικονομολόγους. Προσλαμβάνουν μαθηματικούς, φυσικούς, στατιστικούς, προγραμματιστές και ειδικούς στα δεδομένα, ικανούς να δημιουργήσουν αλγορίθμους και να εντοπίσουν μοτίβα μέσα σε τεράστιους όγκους πληροφοριών.

Η Jane Street έχει προσφέρει σε θέσεις quantitative research ετησιοποιημένο βασικό μισθό που φτάνει τις 300.000 δολάρια, ενώ χρηματοδοτεί και διδακτορικούς φοιτητές.

Η Citadel διαθέτει ειδικά προγράμματα για αποφοίτους διδακτορικών στα μαθηματικά, στη φυσική, στη στατιστική και στην επιστήμη των υπολογιστών.

Η XTX Markets έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον προσφέροντας σε υποψήφιους διδάκτορες πρακτική άσκηση στην έρευνα τεχνητής νοημοσύνης με αμοιβή που έφτανε τις 35.000 δολάρια τον μήνα.

Τα ποσά αυτά δεν είναι ο κανόνας. Δείχνουν, όμως, τη νέα πραγματικότητα: το ανθρώπινο μυαλό, η δημιουργικότητα και η ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων αποτελούν πλέον το πολυτιμότερο κεφάλαιο της οικονομίας.

Η αγορά δεν αγοράζει μόνο πτυχία

Το πτυχίο παραμένει σημαντικό, αλλά δεν αρκεί.

Οι κορυφαίες επιχειρήσεις εξετάζουν επιστημονικές δημοσιεύσεις, επιδόσεις σε διαγωνισμούς, πραγματικές εφαρμογές, έργα προγραμματισμού και τη δυνατότητα του υποψηφίου να σκέφτεται διαφορετικά.

Η αγορά κινείται σταδιακά από το μοντέλο των τυπικών προσόντων στο μοντέλο των αποδεδειγμένων δεξιοτήτων.

Αυτό δημιουργεί μια μεγάλη ευκαιρία. Ένα ταλαντούχο παιδί μπορεί μέσω της τεχνολογίας να παρουσιάσει τη δουλειά του σε ολόκληρο τον κόσμο.

Δημιουργεί όμως και έναν σοβαρό κίνδυνο: χωρίς υποδομές, καθοδήγηση και πρόσβαση στα σωστά δίκτυα, πολλά ικανά παιδιά δεν θα ανακαλυφθούν ποτέ.

Το ταλέντο υπάρχει και στην περιφέρεια

Ένας μαθητής στον Πολύγυρο, στη Νικήτη, στην Αρναία, στη Συκιά ή στα Νέα Μουδανιά μπορεί να διαθέτει τις ίδιες δυνατότητες με έναν μαθητή της Αθήνας, του Λονδίνου ή της Βοστώνης.

Δεν διαθέτει πάντοτε τις ίδιες ευκαιρίες.

Μπορεί να μην έχει πρόσβαση σε εργαστήριο ρομποτικής, ισχυρούς υπολογιστές, εξειδικευμένους καθηγητές, διεθνείς διαγωνισμούς ή ανθρώπους που θα του δείξουν ότι οι γνώσεις του μπορούν να οδηγήσουν σε μια παγκόσμια καριέρα.

Το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι ότι δεν έχει ικανούς νέους. Είναι ότι δεν έχει ακόμη δημιουργήσει έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό για να τους εντοπίζει, να τους υποστηρίζει και να τους συνδέει με την πραγματική οικονομία.

Η δημιουργία Κέντρων Καινοτομίας στις Περιφέρειες αποτελεί θετικό βήμα. Απαιτείται όμως πιο φιλόδοξη στρατηγική.

Χρειαζόμαστε ανοικτούς διαγωνισμούς μαθηματικών, προγραμματισμού, τεχνητής νοημοσύνης και επιχειρηματικότητας σε κάθε περιοχή. Χρειαζόμαστε αμειβόμενες πρακτικές ασκήσεις, υποτροφίες, μέντορες και περιφερειακά εργαστήρια ψηφιακής και πράσινης καινοτομίας.

Παράλληλα, πρέπει να δοθούν κίνητρα στις επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν νέους επιστήμονες που επιλέγουν να ζουν στην περιφέρεια, αξιοποιώντας την υβριδική και την εξ αποστάσεως εργασία.

Η Χαλκιδική μπορεί να γίνει εργαστήριο καινοτομίας

Τα πραγματικά προβλήματα κάθε περιοχής μπορούν να μετατραπούν σε πεδίο έρευνας και επιχειρηματικότητας.

Στη Χαλκιδική, νέοι επιστήμονες μπορούν να αναπτύξουν συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης πυρκαγιών, έξυπνης διαχείρισης νερού, παρακολούθησης της διάβρωσης των ακτών, προστασίας των δασών, εξοικονόμησης ενέργειας, γεωργίας ακριβείας και βιώσιμου τουρισμού.

Η τεχνητή νοημοσύνη και η πράσινη μετάβαση δεν είναι δύο διαφορετικές πολιτικές. Είναι οι δύο μεγάλες δυνάμεις που θα διαμορφώσουν την παραγωγή, την εργασία και την επιχειρηματικότητα των επόμενων δεκαετιών.

Να μη χαθεί άλλη μία γενιά

Οι μεγάλες εταιρείες έχουν καταλάβει ότι ένας εξαιρετικός επιστήμονας μπορεί να αλλάξει την πορεία ενός ολόκληρου οργανισμού. Γι’ αυτό επενδύουν τεράστια ποσά.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τη Silicon Valley μόνο στους μισθούς. Μπορεί όμως να προσφέρει ποιότητα ζωής, ασφάλεια, φυσικό περιβάλλον, επιστημονική ελευθερία και δυνατότητα δημιουργίας.

Το παιδί της περιφέρειας δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά πρόσβαση σε έναν καλό εκπαιδευτικό, σε ένα σύγχρονο εργαστήριο, σε γρήγορο διαδίκτυο, σε μία υποτροφία και σε μία πραγματική ευκαιρία.

Το ταλέντο δεν έχει ταχυδρομικό κώδικα. Η ευκαιρία, όμως, πρέπει να φτάνει σε κάθε ταχυδρομικό κώδικα της Ελλάδας.