Να ρίξει τους τόνους και να περιορίσει τις έντονες αντιδράσεις που έχουν ήδη ξεσπάσει στον αγροτικό κόσμο επιχειρεί το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μετά τις αποκαλύψεις για τη νέα εφαρμογή Gov Agri Wallet, η οποία συνδέεται άμεσα με την τεκμηρίωση της αγροτικής δραστηριότητας και, κατ’ επέκταση, με την καταβολή των επιδοτήσεων.
Το υπουργείο σπεύδει να ξεκαθαρίσει πως «δεν θα χτυπά κάρτα ο αγρότης», επιμένοντας ότι η εφαρμογή δεν θα λειτουργεί ως σύστημα παρακολούθησης ή ελέγχου ωραρίου. Ωστόσο, η πραγματικότητα που περιγράφεται μόνο αθώα δεν ακούγεται για πολλούς παραγωγούς: ο αγρότης θα πρέπει να δίνει ο ίδιος στίγμα, να ανεβάζει φωτογραφίες και βίντεο από το χωράφι του και να τεκμηριώνει ψηφιακά ότι πράγματι καλλιεργεί.
Με άλλα λόγια, μπορεί να μην υπάρχει «κάρτα παρουσίας», αλλά η ψηφιακή απόδειξη φυσικής παρουσίας μπαίνει πλέον στο επίκεντρο της διαδικασίας των ενισχύσεων.
Τι λέει το υπουργείο
Σύμφωνα με την επίσημη θέση, το Gov Agri Wallet, που σχεδιάζεται στο πλαίσιο του Action Plan 2 για τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού ενισχύσεων, θα αποτελεί εργαλείο που θα χρησιμοποιεί ο ίδιος ο παραγωγός, όταν το επιλέγει, προκειμένου να: δηλώνει την καλλιέργειά του, συλλέγει οπτικό υλικό, αποδεικνύει την παρουσία και τη δραστηριότητά του στο αγροτεμάχιο. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι πρόκειται για πρακτική που εφαρμόζεται ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και όχι για έναν μηχανισμό διαρκούς παρακολούθησης.
Η ουσία όμως παραμένει ίδια
Παρά τις διαβεβαιώσεις, η ουσία δεν αλλάζει: για να αποδείξει ότι καλλιεργεί, ο παραγωγός θα πρέπει πλέον να μπαίνει σε μια διαδικασία ψηφιακής τεκμηρίωσης, η οποία δημιουργεί νέα ερωτήματα, νέα βάρη και – κυρίως – νέα ανασφάλεια. Και αυτό γιατί στον αγροτικό κόσμο η καχυποψία είναι ήδη έντονη, ειδικά μετά τις δυσλειτουργίες που έχουν καταγραφεί με το Agrisnap, το οποίο η νέα εφαρμογή έρχεται ουσιαστικά να αντικαταστήσει.
Το μεγάλο ερώτημα που μένει αναπάντητο
Το πιο κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, παραμένει χωρίς ξεκάθαρη απάντηση: Πώς μια φωτογραφία ή ένα βίντεο που τραβήχτηκε στις 20 Μαρτίου 2026 μπορεί να αποδείξει τι υπήρχε στο χωράφι στις 20 Μαρτίου 2025; Αυτό είναι το σημείο στο οποίο σκοντάφτει όλη η επιχειρηματολογία του νέου συστήματος. Για τους παραγωγούς και τα ΚΥΔ, το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι απολύτως πρακτικό και συνδέεται με τις πληρωμές που εκκρεμούν, αλλά και με την τύχη των λεγόμενων «κιτρινισμένων» αγροτεμαχίων, που εξακολουθούν να κρατούν «παγωμένες» σημαντικές ενισχύσεις, όπως: η ειδική ενίσχυση βάμβακος, οι συνδεδεμένες ενισχύσεις, και άλλες άμεσες ενισχύσεις.
Και όσο δεν υπάρχει σαφής απάντηση, τόσο περισσότεροι παραγωγοί θεωρούν ότι η νέα εφαρμογή δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά απλώς το μεταφέρει σε πιο “ψηφιακή” μορφή.
Αβεβαιότητα και για το ΟΣΔΕ 2026
Μέχρι στιγμής, δεν έχει διευκρινιστεί αν το Gov Agri Wallet θα είναι υποχρεωτικό ήδη για το ΟΣΔΕ 2026 ή αν θα εφαρμοστεί σε επόμενες δηλώσεις ΕΑΕ. Αυτή η ασάφεια δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση, καθώς παραγωγοί και φορείς καλούνται να προετοιμαστούν για ένα εργαλείο που δεν έχει ακόμα εξηγηθεί πλήρως, αλλά ήδη παρουσιάζεται ως κρίσιμο για τη μελλοντική ροή των πληρωμών.
Τι είναι τεχνικά το Gov Agri Wallet
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η εφαρμογή θα ενσωματώνει ένα πολυεπίπεδο σύστημα διασφαλίσεων, το οποίο θα συνδυάζει: δορυφορικό εντοπισμό (GNSS), ανάλυση κινηματικών δεδομένων της συσκευής, γεωχωρικά δεδομένα υψηλής ακρίβειας, ψηφιακή χωροχρονική σήμανση κάθε τεκμηρίου, και κρυπτογραφική προστασία των δεδομένων. Παράλληλα, θα αξιοποιεί τον ενιαίο ψηφιακό γεωχωρικό χάρτη της χώρας, ο οποίος βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης και θα διασταυρώνεται με στοιχεία του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι οι έλεγχοι επιλεξιμότητας να γίνονται με πιο αντικειμενικό και τεκμηριωμένο τρόπο, ώστε να μειωθούν οι αδικαιολόγητες απορρίψεις και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αξιολόγησης.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι η τεχνολογία
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το σύστημα είναι τεχνολογικά προηγμένο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα είναι δίκαιο, λειτουργικό και χρήσιμο για τον παραγωγό που περιμένει να πληρωθεί, χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει ξανά και ξανά ότι… δουλεύει στο χωράφι του. Γιατί όταν οι επιδοτήσεις εξαρτώνται από στίγμα, φωτογραφίες και ψηφιακά ίχνη, τότε ο αγρότης εύλογα αναρωτιέται: Μήπως τελικά δεν καταργείται η “κάρτα”; Απλώς αλλάζει μορφή;
