Χρειάστηκαν 25 ολόκληρα χρόνια για να εντοπίσουμε ξανά στην Ελλάδα κρούσμα αφθώδους πυρετού.

Μια εστία αφθώδους πυρετού που εμφανίστηκε σε μια απόκρημνη περιοχή της Λέσβου έβαλε σε συναγερμό τις αρχές, οι οποίες πήραν σειρά μέτρων προκειμένου να την περιορίσουν αλλά και να την εξαλείψουν εφόσον είναι εφικτό.

Αυτή η ζωονόσος είναι η τρίτη που περνάει τα σύνορα μέσα σε τρία χρόνια. Η πρώτη ήταν η πανώλη στα αιγοπρόβατα, η επόμενη είναι η ευλογιά, με την οποία ακόμη δεν έχουμε ξεμπερδέψει, και από προχθές έχουμε και τον αφθώδη πυρετό που χτύπησε 70 μοσχάρια σε μονάδα της Λέσβου.

Τα κοινά και οι διαφορές των τριών ζωονόσων

Το θετικό και για τις τρεις ζωονόσους είναι πως δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση απειλή για τον άνθρωπο, καθώς δεν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσής τους. Από την άλλη όμως, και οι τρεις, αν εξαπλωθούν, είναι δύσκολο να εκριζωθούν. Μάλιστα και στην περίπτωση του αφθώδους πυρετού, όπως και της ευλογιάς, η κοινοτική οδηγία προβλέπει θανάτωση ζώων εντός 3 χιλιομέτρων από τον εντοπισμό του πρώτου κρούσματος, μια συνθήκη που θυμίζουμε εφαρμόστηκε και στην ευλογιά και έχουν χαθεί έως και σήμερα 500.000 ζώα.

Οι παραγωγοί της Λέσβου από αυτήν την κατάσταση, σύμφωνα με το υπουργείο, χάνουν σημαντικές ποσότητες γάλακτος, καθώς εδώ το γάλα θα πεταχτεί και δεν θα παστεριωθεί όπως στην ευλογιά.

Τι είναι ο αφθώδης πυρετός

Σύμφωνα με τις αρχές, είναι μια επικίνδυνη νόσος «επειδή μεταδίδεται πολύ γρήγορα, τόσο με άμεση επαφή όσο και έμμεσα μέσω οχημάτων, εξοπλισμού, υποδημάτων, υλικών και ανθρώπινης δραστηριότητας, ενώ μπορεί να μεταδοθεί και αερογενώς». Προσβάλει κυρίως μοσχάρια, αιγοπρόβατα και χοίρους. Προσβάλει πολύ έντονα τα νεαρά ζώα τα οποία μπορούν να εμφανίσουν οξεία μυοκαρδίτιδα και αιφνίδιο θάνατο.

Τα κυριότερα συμπτώματα είναι πυρετός, ανορεξία, φυσαλίδες στο στόμα, στα άκρα και στο μαστό, διαβρώσεις, χωλότητα, σιελόρροια και μείωση παραγωγής.

Πότε εμφανίστηκε ξανά στην Ελλάδα ο αφθώδης πυρετός

Ο αφθώδης πυρετός είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική ιογενής νόσος που πλήττει τα ζώα (βοοειδή, πρόβατα, αίγες, χοίρους) και έχει εμφανιστεί στην Ελλάδα αρκετές φορές στο παρελθόν, κυρίως λόγω της γειτνίασης με χώρες όπου η νόσος είναι ενδημική (π.χ. Τουρκία).

Σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα:

-Σημαντικές επιδημίες (Ιστορικό): Σοβαρές εστίες αφθώδους πυρετού καταγράφηκαν στον Έβρο κατά τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 (συγκεκριμένα το 1994, το 1996 και το 2000), οι οποίες αντιμετωπίστηκαν με θανατώσεις ζώων και εμβολιασμούς.

-Πρόσφατη Εμφάνιση (2026): Στις 17 Μαρτίου 2026, επιβεβαιώθηκε κρούσμα αφθώδους πυρετού σε κτηνοτροφική μονάδα στη Λέσβο (περιοχή Πελόπη), το οποίο αναφέρθηκε ως η πρώτη εμφάνιση της νόσου στην Ελλάδα μετά από 25 χρόνια.

-Παλαιότερη Εμφάνιση (2000/2001): Η τελευταία μεγάλη εστία πριν από το κρούσμα του 2026 είχε εντοπιστεί στον Έβρο το 2000 ή 2001.

Μήπως η λύση για τον έλεγχο των ζωονόσων είναι η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα;

Το protothema.gr μίλησε με ειδικούς, οι οποίοι δεν έκρυψαν την ανησυχία τους για την εκδήλωση του αφθώδους πυρετού και κυρίως το γεγονός ότι για τρίτη φορά μέσα σε τρία χρόνια έχουμε την είσοδο στη χώρα μιας σοβαρής ζωονόσου στην ελληνική κτηνοτροφία. Η λύση ενδεχομένως να είναι στην ψηφιακή ιχνηλάτηση, η οποία θα πρέπει να εφαρμοστεί.

Μια τέτοια λήψη μέτρων θα μπορούσε να περιλαμβάνει καταγραφή μετακινήσεων και απωλειών σε πραγματικό χρόνο, υποχρεωτική ηλεκτρονική επιβεβαίωση σφαγής, μηχανισμούς διαφάνειας και ελέγχου σε όλη την αλυσίδα παραγωγής. Στόχος είναι η δημιουργία ενός συστήματος που να δίνει τη δυνατότητα για πλήρη παρακολούθηση του ζώου από τη γέννηση έως τη σφαγή του.

protothema