Ψηφιακό «σαφάρι» κατά των αυθαιρέτων: AI, δορυφόροι και drones φέρνουν βαριά πρόστιμα στους παραβάτες

Σε νέα εποχή εισέρχεται η μάχη κατά της αυθαίρετης δόμησης, καθώς το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) προχωρά στην ανάπτυξη ενός προηγμένου ψηφιακού συστήματος που θα επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό παράνομων κατασκευών σε όλη τη χώρα.

Όπως αποκάλυψε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, το νέο εργαλείο θα αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, δορυφορικές εικόνες, εναέρια αποτύπωση μέσω drones και σύγχρονα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), με στόχο να εντοπίζει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο κάθε νέα κατασκευή ή επέκταση που δεν διαθέτει τις απαιτούμενες εγκρίσεις.

Το σύστημα θα διασταυρώνει αυτοματοποιημένα τα δεδομένα από τα πολεοδομικά αρχεία και την πλατφόρμα e-Άδειες με την πραγματική εικόνα κάθε περιοχής. Όταν εντοπίζεται πιθανή αυθαιρεσία, θα ενεργοποιείται άμεσα διαδικασία ελέγχου από Ελεγκτή Δόμησης, ενώ οι κυρώσεις που προβλέπονται για τους παραβάτες αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αυστηρές.

«Σε λίγους μήνες τα αυθαίρετα θα εντοπίζονται σχεδόν ζωντανά και οι δυνατότητες παρανομίας θα περιοριστούν δραστικά», τόνισε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΤΕΕ.

Έμφαση στη διαφάνεια των ελέγχων

Απαντώντας σε ερωτήματα για την αξιοπιστία των ελεγκτικών μηχανισμών, ο κ. Στασινός υποστήριξε ότι η διαδικασία είναι πλέον πλήρως θωρακισμένη μέσω ψηφιακών συστημάτων και αυστηρών ηλεκτρονικών πρωτοκόλλων ελέγχου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εργαλεία όπως το e-Άδειες, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, οι δηλώσεις αυθαιρέτων και οι βεβαιώσεις μηχανικών διασφαλίζουν αντικειμενικότητα και περιορίζουν στο ελάχιστο τις υποκειμενικές κρίσεις.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι μηχανικοί αναλαμβάνουν πλέον κρίσιμο ρόλο στην εποπτεία της νομιμότητας και της ασφάλειας των κατασκευών, ενώ οι περιπτώσεις παρατυπιών αντιμετωπίζονται αυστηρά όταν υπάρχουν αποδείξεις και καταγγελίες.

Οι καθυστερήσεις και η πρόταση για τις ΥΔΟΜ

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ απέδωσε τα περισσότερα προβλήματα και τις καθυστερήσεις στην εξέταση καταγγελιών στην υποστελέχωση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ), επαναφέροντας την πρόταση για δημιουργία ενός ενιαίου και κεντρικά οργανωμένου πολεοδομικού μηχανισμού υπό την εποπτεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Όπως σημείωσε, ο θεσμός των Ελεγκτών Δόμησης έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικός, καθώς οι έλεγχοι διενεργούνται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης πιστοποιημένων μηχανικών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και περιορίζοντας τα φαινόμενα παραβατικότητας στις νέες οικοδομές.

Κλειδί ο πολεοδομικός σχεδιασμός

Ο κ. Στασινός επεσήμανε ακόμη ότι η οριστική λύση στο πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης περνά μέσα από την ολοκλήρωση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, καθώς και την καταγραφή του προϋφιστάμενου του 1977 οδικού δικτύου.

Όπως ανέφερε, η συνδυασμένη λειτουργία του πολεοδομικού σχεδιασμού, των ψηφιακών εργαλείων και των νέων μηχανισμών ελέγχου θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, θα περιορίσει τις αμφισβητήσεις στη δόμηση και θα συμβάλει στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη αναπτυξιακή πίεση όπως οι Κυκλάδες.

«Η ψηφιοποίηση αποτελεί τον ισχυρότερο σύμμαχο της ισονομίας», κατέληξε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η νέα ψηφιακή εποχή θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης στην Ελλάδα.