Ρεπορτάζ: Σουζάνα Καζάκα
Σοβαρές αντιδράσεις και έντονο προβληματισμό προκαλεί η απόφαση απέλασης στην Τουρκία του Γιαλαλί Γιάννη, με τις ελληνικές αρχές να υιοθετούν την αιτιολογία ότι πρόκειται για «εγκληματία πολέμου», λόγω της θητείας του στον τουρκικό στρατό τη δεκαετία του 1990 και της εμπλοκής του σε επιχειρήσεις κατά Κούρδων, όπως ο ίδιος έχει δημόσια περιγράψει. Η υπόθεση αφορά άμεσα το ζήτημα του ασύλου στην Ελλάδα, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας.
Βάπτιση, ταυτότητα και επιστροφή στις ρίζες
Η υπόθεση, όμως, δεν σταματά εκεί. Ο Γιαλαλί, γνωστός πλέον και ως Ελευθέριος Παρχαρίδης, βαπτίστηκε Ορθόδοξος Χριστιανός πριν από λίγα χρόνια στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, επιλέγοντας συνειδητά την επιστροφή στην πίστη των προγόνων του. Παράλληλα, έχει δηλώσει και τεκμηριώσει την ποντιακή καταγωγή του, αναζητώντας τις ρίζες της οικογένειάς του στην Πάφρα του Πόντου.
DNA από το ΑΧΕΠΑ και οικογενειακή επανένωση
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν τεθεί στη διάθεση των ελληνικών αρχών, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ προχώρησε σε εξέταση DNA, συγκρίνοντας δείγματα του Γιαλαλί με δείγματα Ελλήνων πολιτών ποντιακής καταγωγής από τη Δράμα και την Κατερίνη. Το αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζεται από την οικογένεια και τους ανθρώπους που χειρίζονται την υπόθεση, επιβεβαίωσε συγγενική σχέση αίματος και οδήγησε σε οικογενειακή επανένωση μετά από δεκαετίες ιστορικού χωρισμού.
Η οικογένεια αυτή κατάγεται από την Πάφρα του Πόντου και διασώθηκε στη Μακεδονία μετά τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Μέλη της οικογένειας αναγνώρισαν τον Γιαλαλί κατά την προσωπική τους συνάντηση, επιβεβαιώνοντας την οικογενειακή σχέση τόσο με βάση τα επιστημονικά δεδομένα όσο και μέσα από προσωπικές μαρτυρίες. Ο ίδιος, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε στην κατοχή του και τουρκικά έγγραφα δημοτολογίου της Πάφρας που ανέφεραν ελληνική καταγωγή, τα οποία χάθηκαν σε πυρκαγιά υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Διεθνές δίκαιο, απέλαση και κίνδυνος δίωξης
Το βασικό επιχείρημα της απέλασης στηρίζεται στη διεθνή ρήτρα αποκλεισμού για πρόσωπα που θεωρούνται υπεύθυνα για εγκλήματα πολέμου. Ωστόσο, ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις, το διεθνές δίκαιο και το ευρωπαϊκό δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων προβλέπουν ότι δεν επιτρέπεται η επιστροφή προσώπου σε χώρα όπου υπάρχει σοβαρός κίνδυνος βασανιστηρίων, απάνθρωπης μεταχείρισης ή πολιτικής δίωξης.
Ο Γιαλαλί έχει καταγγείλει ότι στην Τουρκία αντιμετωπίζει ενεργές διώξεις για τις δημόσιες τοποθετήσεις του σχετικά με τη Γενοκτονία των Ποντίων και τη στάση του απέναντι στο τουρκικό κράτος. Η πιθανή επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας, ελευθερίας έκφρασης και προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Ιστορική μνήμη, εθνική ταυτότητα και κράτος δικαίου
Η υπόθεση αγγίζει πλέον ευαίσθητα ζητήματα ιστορικής μνήμης, εθνικής ταυτότητας και δικαιωμάτων του ανθρώπου. Ένας άνθρωπος που δηλώνει απόγονος θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων, που βαπτίστηκε Ορθόδοξος Χριστιανός, που εμφανίζεται να έχει συγγενείς Έλληνες πολίτες και που ζητά προστασία στην Ελλάδα, βρίσκεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο απέλασης στην Τουρκία.
Τα ερωτήματα που βαραίνουν την ελληνική πολιτεία
Έλαβαν πράγματι οι ελληνικές αρχές υπόψη τους το πόρισμα DNA του ΑΧΕΠΑ;
Εξετάστηκε ουσιαστικά το πιστοποιητικό βάπτισης και η ταυτότητα που ο ίδιος έχει επιλέξει;
Υπάρχουν συγκεκριμένα και τεκμηριωμένα στοιχεία που στοιχειοθετούν την κατηγορία περί εγκλημάτων πολέμου ή πρόκειται για υιοθέτηση της τουρκικής αφήγησης;
Μπορεί η Ελλάδα να απελάσει έναν άνθρωπο που δηλώνει και εμφανίζεται ως εξ αίματος Έλληνας, Ορθόδοξος Χριστιανός και απόγονος θυμάτων της Γενοκτονίας;
Και τελικά, ποιο μήνυμα στέλνει η ελληνική πολιτεία όταν μια τέτοια υπόθεση οδηγείται στην έξοδο αντί στην πλήρη και διαφανή διερεύνηση;
