Θεσσαλονίκη: Απόφαση-καμπανάκι για τους αιρετούς-Οριστικά υπεύθυνος ο Παπαγεωργόπουλος για έλλειμμα 8,2 εκατ. ευρώ

Μια απόφαση με ιδιαίτερη βαρύτητα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις ευθύνες των αιρετών έρχεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με επίκεντρο τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τον πρώην δήμαρχό του, Βασίλη Παπαγεωργόπουλο.

Η υπόθεση αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον και για τη Χαλκιδική, λόγω της άμεσης γειτνίασης και των στενών διοικητικών, οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων με τη Θεσσαλονίκη, αλλά κυρίως επειδή η κρίση του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου αναδεικνύει με σαφή τρόπο το εύρος της ευθύνης που μπορεί να φέρει ένας αιρετός για τη διαχείριση των οικονομικών ενός δήμου.

Η Α’ Ελάσσων Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε στο σύνολό της την αίτηση αναίρεσης του πρώην δημάρχου Θεσσαλονίκης και επικύρωσε τη δημοσιονομική ευθύνη του για έλλειμμα του οικονομικού έτους 2006, συνολικού ύψους 8.218.152,22 ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 4.394.733,81 ευρώ αφορούν το κύριο έλλειμμα και τα 3.823.418,41 ευρώ προσαυξήσεις.

Το κρίσιμο σημείο της απόφασης

Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος του ποσού αλλά και στο σκεπτικό του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την ευθύνη του δημάρχου.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην απόφαση, το 2006 είχε επιτραπεί η πραγματοποίηση σχετικών πληρωμών με μετρητά χωρίς προηγούμενη έκδοση χρηματικών ενταλμάτων, ενώ ο έλεγχος των δικαιολογητικών για την απόδοση των κρατήσεων προβλεπόταν να γίνεται στο τέλος του οικονομικού έτους και όχι κάθε μήνα. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο συγκεκριμένος τρόπος λειτουργίας δυσχέρανε την έγκαιρη αποκάλυψη του ελλείμματος.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο συνεκτίμησε παράλληλα τα πραγματικά περιστατικά που είχαν γίνει δεκτά με την αμετάκλητη ποινική απόφαση για την υπόθεση και απέρριψε τους ισχυρισμούς περί έλλειψης υπαιτιότητας, κρίνοντας ότι οι παραλείψεις που καταλογίστηκαν στον τότε δήμαρχο συνδέονταν αιτιωδώς με τη δημιουργία του ελλείμματος.

Μήνυμα αυξημένης ευθύνης στην Αυτοδιοίκηση

Χωρίς πολιτικές ερμηνείες, η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ισχυρή θεσμική διάσταση για το σύνολο των αιρετών.

Η νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου έχει αναγνωρίσει και σε άλλες περιπτώσεις ότι ένας δήμαρχος μπορεί να φέρει δημοσιονομική ευθύνη ως συνευθυνόμενος, ακόμη και όταν έχουν μεταβιβαστεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες, καθώς εξακολουθεί να έχει γενική εποπτεία των υπηρεσιών του δήμου.

Πρόκειται επομένως για μία απόφαση που υπενθυμίζει με ιδιαίτερα έντονο τρόπο ότι η θέση του αιρετού δεν εξαντλείται στην πολιτική διοίκηση ενός δήμου. Η εποπτεία, ο έλεγχος των οικονομικών διαδικασιών και η τήρηση των προβλεπόμενων μηχανισμών διαφάνειας μπορούν να αποκτήσουν άμεσες και προσωπικές δημοσιονομικές συνέπειες.

Ο δρόμος ανοίγει για την είσπραξη

Το Ελεγκτικό Συνέδριο απέρριψε επίσης αίτημα για περαιτέρω μείωση του καταλογισμού βάσει της αρχής της αναλογικότητας, κρίνοντας ότι το ποσό αντιστοιχεί σε πραγματική ζημία της δημοτικής διαχείρισης.

Μετά την απόφαση, το καταλογισθέν ποσό βεβαιώνεται ως δημόσιο έσοδο και εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Εφόσον δεν υπάρξει εξόφληση ή ρύθμιση, προβλέπεται η δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης επί της ατομικής περιουσίας.

Η υπόθεση της Θεσσαλονίκης μπορεί να έχει τις ρίζες της πολλά χρόνια πίσω, όμως η τελική κρίση του Ελεγκτικού Συνεδρίου έρχεται σήμερα να στείλει ένα σαφές θεσμικό μήνυμα σε ολόκληρη την Αυτοδιοίκηση: η ευθύνη για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος μπορεί να ακολουθεί έναν αιρετό ακόμη και χρόνια μετά το τέλος της θητείας του.