Τουρκία στο μικροσκόπιο για τις θρησκευτικές ελευθερίες-Παρέμβαση ομογενών προς τις ΗΠΑ

Εκστρατεία άσκησης πίεσης προς την αμερικανική κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στην Τουρκία σε ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας έχει ξεκινήσει το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC), ζητώντας πιο αυστηρή πολιτική από την Ουάσιγκτον.

Η πρωτοβουλία καλεί το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να υιοθετήσει τις συστάσεις της Επιτροπής των ΗΠΑ για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (USCIRF), η οποία στην πρόσφατη έκθεσή της κάνει λόγο για «συνεχιζόμενες και σοβαρές παραβιάσεις» στην Τουρκία. Κεντρικό αίτημα αποτελεί η ένταξη της χώρας στον Ειδικό Κατάλογο Παρακολούθησης, κίνηση που θα σηματοδοτούσε αυξημένη ανησυχία από αμερικανικής πλευράς.

Στο πλαίσιο της καμπάνιας, το HALC προχωρά και σε συλλογή υπογραφών, επιδιώκοντας να ενισχύσει την πίεση προς την αμερικανική διπλωματία. Παράλληλα, ζητά να συνδεθεί οποιαδήποτε μελλοντική συνεργασία ΗΠΑ–Τουρκίας στον τομέα της ασφάλειας με συγκεκριμένα και μετρήσιμα βήματα βελτίωσης στο πεδίο των θρησκευτικών δικαιωμάτων.

Επισημάνσεις της έκθεσης USCIRF

Η έκθεση της USCIRF καταγράφει μια σειρά από προβλήματα, όπως περιορισμούς στη νομική αναγνώριση χώρων λατρείας, εμπόδια στη λειτουργία θρησκευτικών λειτουργών και παρεμβάσεις στην άσκηση θρησκευτικών πρακτικών. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε απελάσεις ξένων χριστιανών κληρικών, οι οποίες -όπως σημειώνεται- βασίζονται συχνά σε ασαφείς αιτιολογίες.

Επιπλέον, υπογραμμίζεται η έλλειψη προόδου σε εκκρεμή ζητήματα, όπως η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, που θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η έκθεση θίγει και το ζήτημα της διαχείρισης ιστορικών θρησκευτικών μνημείων, επισημαίνοντας ως χαρακτηριστικά παραδείγματα τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας και της Μονής της Χώρας σε τεμένη, επιλογές που –σύμφωνα με την Επιτροπή– έχουν έντονο συμβολικό αντίκτυπο.

Έμφαση στη σύνδεση συνεργασίας και δικαιωμάτων

Το HALC τονίζει ότι η επιδείνωση της κατάστασης την τελευταία δεκαετία, σε μια χώρα που αποτελεί μέλος του ΝΑΤΟ, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για πιο σαφή στάση από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υποστηρίζει ότι η έλλειψη πίεσης μπορεί να εκληφθεί ως ανοχή, στέλνοντας αρνητικά μηνύματα προς τις θρησκευτικές μειονότητες, όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή.

Η οργάνωση επιμένει ότι η αμερικανική πολιτική θα πρέπει να συνδέεται με σαφείς όρους, ώστε να ενθαρρυνθούν ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και ευθυγράμμιση με τις διεθνείς αρχές προστασίας των θρησκευτικών ελευθεριών.