Γράφει η Σουζάνα Καζάκα
Δεν είναι απλώς μια πτώχευση. Είναι μια απώλεια μνήμης, παραγωγής και ταυτότητας για τη Χαλκιδική.
Η κατάρρευση της ιστορικής οινοποιίας Τσάνταλης δεν αφορά μόνο ισολογισμούς. Αφορά έναν τόπο που είδε τη γη του να γίνεται κρασί και το κρασί του να ταξιδεύει στον κόσμο. Αφορά εργαζόμενους, αμπελουργούς και οικογένειες που έδεσαν τη ζωή τους με ένα όνομα που σήμαινε ποιότητα και εξωστρέφεια.
Η Τσάνταλης υπήρξε καρδιά της παραγωγής στη Χαλκιδική. Από τη Χρωμίτσα του Αγίου Όρους έως τις εγκαταστάσεις του νομού, δημιούργησε δίκτυα, δουλειές και τοπική προστιθέμενη αξία. Στα χρόνια της ακμής παρήγαγε εκατομμύρια φιάλες, απασχολούσε εκατοντάδες εργαζόμενους και στήριζε ένα ολόκληρο οικοσύστημα γύρω από το κρασί.
Η φθορά ήρθε σιωπηλά. Πτώση τζίρου, καθυστερήσεις πληρωμών, επισχέσεις εργασίας, εργασιακή αβεβαιότητα. 150 έως 200 εργαζόμενοι επηρεάστηκαν άμεσα σε διαφορετικές περιόδους.
Το τέλος σφραγίστηκε δικαστικά. Η «Ευάγγελος Τσάνταλης Α.Ε.» κηρύχθηκε σε πτώχευση με χρόνο παύσης πληρωμών το 2023. Υποχρεώσεις άνω των 66 εκατ. ευρώ προς τράπεζες, Δημόσιο, ΕΦΚΑ, εργαζόμενους και προμηθευτές. Πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν άνθρωποι.
Σήμερα, η ιστορία εκποιείται. Ακίνητα και εγκαταστάσεις βγαίνουν σε πλειστηριασμό. Χώροι δουλειάς και παραγωγής αποκτούν «τιμή πρώτης προσφοράς». Για τη Χαλκιδική αυτό δεν είναι απλώς οικονομικό γεγονός. Είναι συναισθηματικό και παραγωγικό σοκ.
Τι χάνει ο τόπος
Θέσεις εργασίας, δίκτυο αμπελουργών, τοπική προστιθέμενη αξία, ένα κομμάτι της σύγχρονης παραγωγικής του ταυτότητας. Τα κενά στην περιφέρεια δεν γεμίζουν εύκολα.
Υπάρχει αύριο; Μπορεί να υπάρξει ενδιαφέρον για σήματα και ακίνητα. Δεν θα είναι συνέχεια. Θα είναι νέα αρχή πάνω στα ερείπια. Για να σταθεί κάτι ξανά απαιτούνται κεφάλαια, σχέδιο και εμπιστοσύνη στους ανθρώπους που έμειναν πίσω.
Γιατί όταν κλείνει η Τσάνταλης, δεν κλείνει απλώς ένα οινοποιείο. Κλείνει ένα κεφάλαιο της Χαλκιδικής.
Και το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι θα γίνει με τα ακίνητα. Είναι ποιος θα κρατήσει ζωντανή την παραγωγή σε έναν τόπο που την έχει ανάγκη όσο ποτέ.
Χρονολόγιο Τσάνταλης
1890
Αρχή της οικογενειακής οινοπαραγωγικής δραστηριότητας στην Ανατολική Θράκη.
1938
Ίδρυση του πρώτου οργανωμένου οινοποιείου στις Σέρρες από τον Ευάγγελο Τσάνταλη.
1945
Μεταφορά δραστηριότητας στη Θεσσαλονίκη και οργανωμένη ανάπτυξη του δικτύου.
1948
Ίδρυση οινοποιείου στη Νάουσα και εδραίωση στον ελληνικό αμπελώνα.
1962
Έναρξη εξαγωγών. Το ελληνικό κρασί βγαίνει στις διεθνείς αγορές με το όνομα Τσάνταλης.
1969
Αναβίωση αμπελώνων στη Χρωμίτσα στο Άγιο Όρος. Δέσιμο της εταιρείας με τη Χαλκιδική.
1975
Πρώτη οινοποίηση από τα αγιορείτικα αμπέλια. Δημιουργείται η ταυτότητα του «Αγιορείτικου».
1980–2000
Περίοδος ακμής. Επέκταση σε Χαλκιδική, Νάουσα, Ραψάνη, Μαρώνεια. Μαζική παραγωγή, ισχυρή εξαγωγική παρουσία, εκατοντάδες εργαζόμενοι.
2010–2019
Εμφάνιση οικονομικών πιέσεων. Πτώση τζίρου, συσσώρευση οφειλών, καθυστερήσεις πληρωμών.
2020–2022
Εργασιακή αβεβαιότητα. Επισχέσεις εργασίας, απλήρωτοι εργαζόμενοι, περιορισμός δραστηριότητας.
2023
Χρόνος παύσης πληρωμών. Οικονομική κατάρρευση στην πράξη.
2024–2025
Δικαστικές διαδικασίες, διορισμός συνδίκου, έναρξη εκποίησης περιουσιακών στοιχείων.
2026
Κήρυξη πτώχευσης της «Ευάγγελος Τσάνταλης Α.Ε.» Υποχρεώσεις άνω των 66 εκατ. ευρώ. Ακίνητα και εγκαταστάσεις σε πλειστηριασμούς.
