Voucher τροφίμων: Ποιοι θα το λάβουν και τι γνωρίζουμε για τις πληρωμές

Νέο ενιαίο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας μέσω vouchers προωθεί η κυβέρνηση, με συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατομμυρίων ευρώ και στόχο τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών για την αγορά τροφίμων και βασικών ειδών διαβίωσης.

Το πρόγραμμα παρουσιάζεται συχνά ως «Market Pass 2026», ωστόσο πρόκειται ουσιαστικά για το νέο εθνικό σύστημα επισιτιστικής βοήθειας, το οποίο χρηματοδοτείται μέσω του ΕΣΠΑ και αντικαθιστά το προηγούμενο μοντέλο διανομής προκαθορισμένων πακέτων τροφίμων.

Ποιοι θα είναι οι βασικοί δικαιούχοι

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση των συναρμόδιων υπουργείων, στο νέο σύστημα εντάσσονται αυτοδίκαια οι δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.

Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βρίσκονται σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, έπειτα από πιστοποίηση των αρμόδιων κοινωνικών υπηρεσιών.

Αυτό σημαίνει ότι το πρόγραμμα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους σημερινούς δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί αναλυτικός κατάλογος που να επιβεβαιώνει ότι όλοι οι άνεργοι, οι μονογονεϊκές οικογένειες, οι πολύτεκνοι ή τα άτομα με αναπηρία θα ενταχθούν αυτόματα, ανεξάρτητα από το εισόδημα και την οικονομική τους κατάσταση.

Τα τελικά κριτήρια και οι επιπλέον κατηγορίες δικαιούχων αναμένεται να εξειδικευτούν στις εφαρμοστικές αποφάσεις.

Θα χρειάζεται αίτηση;

Για τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος η ένταξη προβλέπεται να γίνεται αυτοδίκαια, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία επιλογής.

Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις ευάλωτων νοικοκυριών θα απαιτείται πιστοποίηση από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί εάν θα δημιουργηθεί ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα ή εάν η διαδικασία θα πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω των υφιστάμενων κοινωνικών δομών.

Πώς θα λειτουργούν τα vouchers

Η επισιτιστική βοήθεια θα παρέχεται με κουπόνια σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να τα εξαργυρώνουν σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως:

• σούπερ μάρκετ,
• οπωροπωλεία,
• παντοπωλεία,
• άλλα καταστήματα τροφίμων.

Τα vouchers θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας. Δεν θα εξαργυρώνονται σε μετρητά και δεν θα επιτρέπεται η αγορά καπνικών προϊόντων, αλκοολούχων ποτών ή ειδών που σχετίζονται με τυχερά παιχνίδια.

Τα κουπόνια θα έχουν συγκεκριμένη χρονική διάρκεια και θα επαναφορτίζονται για όσο διάστημα το νοικοκυριό εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις του προγράμματος.

Προβλέπονται αναδρομικά

Η κυβέρνηση έχει επιβεβαιώσει ότι η ενίσχυση θα καταβληθεί και αναδρομικά, ώστε οι δικαιούχοι να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης από το προηγούμενο στο νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας.

Δεν έχουν, όμως, ανακοινωθεί ακόμη επίσημα:

• η περίοδος για την οποία θα υπολογιστούν τα αναδρομικά,
• το ποσό που θα αντιστοιχεί σε κάθε μήνα,
• το ανώτατο ύψος της ενίσχυσης,
• οι ακριβείς ημερομηνίες καταβολής.

Πότε ξεκινούν οι πληρωμές

Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη και δεσμευτική ημερομηνία για την πρώτη πληρωμή.

Δημοσιεύματα τοποθετούν την έναρξη εφαρμογής του νέου συστήματος από τον Σεπτέμβριο και την πρώτη καταβολή προς τα τέλη Οκτωβρίου 2026. Οι ημερομηνίες αυτές, ωστόσο, δεν περιλαμβάνονται στην επίσημη ανακοίνωση των υπουργείων και θα πρέπει να θεωρούνται ενδεικτικές μέχρι να εκδοθούν οι τελικές αποφάσεις.

Πόσα χρήματα θα λαμβάνουν οι δικαιούχοι

Παρότι έχουν κυκλοφορήσει πληροφορίες για ποσό που μπορεί να ξεκινά από περίπου 40 ευρώ τον μήνα, το ύψος της ενίσχυσης δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Δεν έχει επίσης διευκρινιστεί εάν το ποσό θα αυξάνεται ανάλογα με:

• τον αριθμό των μελών του νοικοκυριού,
• τον αριθμό των παιδιών,
• το συνολικό εισόδημα,
• τον βαθμό οικονομικής και κοινωνικής ευαλωτότητας.

Οι σχετικές λεπτομέρειες αναμένεται να καθοριστούν πριν από την ενεργοποίηση των vouchers.

Πρόγραμμα ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ

Το νέο σύστημα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατομμυρίων ευρώ, με πόρους από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027».

Η διαχείριση θα γίνεται κεντρικά, με στόχο την ταχύτερη υλοποίηση, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την εφαρμογή κοινών κανόνων σε όλη τη χώρα. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέγουν οι ίδιοι τα βασικά προϊόντα που χρειάζονται, αντί να παραλαμβάνουν έτοιμα πακέτα τροφίμων.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, έχει επισημάνει ότι στόχος του νέου μοντέλου είναι η βοήθεια να φτάνει άμεσα στα νοικοκυριά, με λιγότερη γραφειοκρατία, διαφάνεια και μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής για τους δικαιούχους.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αναμένουν τις επόμενες επίσημες ανακοινώσεις για τα ακριβή ποσά, τις ημερομηνίες πληρωμής, τη διαδικασία ενεργοποίησης και τα οριστικά κριτήρια ένταξης.